Opłatę wstępną można rozliczać poprzez raty

Spółka zawiera umowy leasingu operacyjnego samochodów, które używa w działalności, na okres 3-5 lat. Pierwsze opłaty leasingowe, zwane opłatami wstępnymi, znacząco przewyższają raty miesięczne. Ich wysokość to ok. 20-25 proc. wartości początkowej pojazdu.

Opłaty wstępne rozliczane są w księgach rachunkowych w koszty przez cały okres leasingu, w równych ratach miesięcznych.

Czy wydatek ten w całości stanowi koszt uzyskania przychodów (dalej: KUP) w momencie przekazania przedmiotu leasingu do użytkowania, czy też powinien być odnoszony w koszty ratalnie, przez cały okres korzystania z przedmiotu leasingu?

Artykuł 17b ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.) nie precyzuje, kiedy korzystający powinien zaliczyć do KUP wynikające z umowy leasingu opłaty.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Oznacza to, że zasadniczo wszystkie poniesione wydatki, a więc bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskiwaniem przychodów, po wyłączeniu wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, stanowić mogą KUP, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 omawianej ustawy KUP bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Natomiast art. 15 ust. 4d ww. ustawy stanowi, że KUP, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, stanowią KUP proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Za dzień poniesienia KUP uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Zatem przyporządkowanie księgowe danego kosztu do okresu sprawozdawczego pozwala na określenie dnia, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych w rozumieniu art. 15 ust. 4e ustawy o CIT.

Opłaty wstępne rozliczane są w księgach rachunkowych w koszty przez cały okres leasingu w równych ratach miesięcznych. Wobec tego należy stwierdzić, że związek poniesionego wydatku w postaci opłaty leasingowej o charakterze wstępnym z uzyskiwanymi przychodami nie ma charakteru bezpośredniego. Tym samym niniejsza opłata stanowi pośredni koszt podatkowy potrącalny w dacie jej poniesienia. Skoro zatem spółka opłatę tę rozlicza bilansowo przez cały okres leasingu w równych ratach miesięcznych, to w tym samym czasie powinna ją ujmować podatkowo.

z 15 kwietnia 2014 r., nr ILPB4/423-33/14-4/MC

Oprac. Ewa Ciechanowska