Z przywilejów podatkowych będzie mogło skorzystać więcej przedsiębiorców

W dobie kryzysu gospodarczego uchwalone zostały przygotowane przez rząd zmiany w ustawach o podatkach dochodowych. Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z 5 marca 2009 r. jest częścią Planu Stabilności i Rozwoju, którego celem jest wzmocnienie gospodarki wobec światowego kryzysu finansowego. Zawiera ona instrumenty, które mają skłaniać małe firmy do inwestowania oraz sprzyjać otwieraniu własnej działalności. Nowelizacja przewiduje także ułatwienia dla firm prowadzących działalność innowacyjno-rozwojową. Zmiany wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw i będą miały zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2009 r.

Nowelizacja zmienia definicję małego podatnika poprzez podwyższenie kwoty granicznej przychodów. Limit przychodów, którego przekroczenie powoduje utratę statusu małego podatnika w podatku dochodowym, został podwyższony z 800 tys. euro do 1,2 mln euro (taki sam limit obowiązuje obecnie w zakresie VAT). Przypomnijmy, że podstawą określenia limitu jest wartość przychodu ze sprzedaży (z VAT) w poprzednim roku podatkowym. Przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1 tys. zł.

Nowa definicja małego podatnika ma zastosowanie już w bieżącym roku podatkowym. Dla podatników, którzy w 2008 roku przekroczyli limit przychodów wynoszący 800 tys. euro, jednak uzyskali przychody nieprzekraczające równowartości 1,2 mln euro, wejście w życie nowelizacji oznacza, że mogą być uznani za małych podatników już w 2009 roku. Niesie to ze sobą istotne korzyści.

Uzyskanie statusu małego podatnika w podatku dochodowym wiąże się z uzyskaniem określonych preferencji podatkowych, tj. możliwością kwartalnego rozliczania się z fiskusem oraz skorzystania z przyspieszonej (jednorazowej) amortyzacji. W przypadku jednorazowej amortyzacji korzyści te dodatkowo potęguje fakt, że nowelizacja zwiększa jednocześnie limit kwotowy, do którego można dokonywać odpisów amortyzacyjnych z 50 tys. euro do 100 tys. euro.

Podatnicy w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność, oraz mali podatnicy mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3–8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyłączeniem samochodów osobowych w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w ramach określonego przez ustawodawcę limitu. Podwyższenie kwoty limitu odpisów jako jeden z instrumentów mających stymulować rozwój małych firm w dobie kryzysu gospodarczego będzie miało charakter przejściowy.

Nowy limit ma zastosowanie w latach podatkowych rozpoczynających się w 2009 i 2010 roku i wynosi 100 tys. euro w każdym z tych lat podatkowych. Podatnicy, którzy w 2008 lub 2009 roku rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej, mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych, do podwyższonej kwoty limitu, także w roku podatkowym następującym bezpośrednio po roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że podatnikowi, który rozpoczął działalność np. w 2008 roku podwyższona kwota limitu będzie przysługiwała w roku w 2009. Oczywiście taki podatnik mógł korzystać z jednorazowej amortyzacji już w roku rozpoczęcia działalności. Podwyższony limit będzie stosowany w każdym roku podatkowym odrębnie, z tym że jego wysokość nie może przekroczyć kwoty 100 tys. euro, niezależnie od zbiegu uprawnień.

Ponadto w nowelizacji jednoznacznie określono podmiot, do którego ma zastosowanie limit odpisów jednorazowych (nowy ust. 13 w art. 22k ustawy o PIT oraz nowy ust. 13 w art. 16k ustawy o CIT). Wprowadzone przepisy przesądzają, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę niemającą osobowości prawnej limit dotyczy spółki, a nie jej wspólników.

Generalnie mali podatnicy, którzy chcą skorzystać z kwartalnego sposobu wpłacania zaliczek na podatek dochodowy, są obowiązani do 20 lutego roku podatkowego zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego. Jednak podatnicy, którzy w związku z podwyższeniem limitu przychodów w definicji małego podatnika do 1,2 mln euro stali się małymi podatnikami, mogą już w tym roku opłacać zaliczki kwartalne.

Możliwość taką dopuszcza art. 4 nowelizacji. Stanowi on, że podatnicy, którzy w związku z podwyższeniem limitu przychodów, o którym mowa w definicji podatnika, stali się małymi podatnikami, mogą wpłacać zaliczki kwartalne, począwszy od I kwartału następującego po kwartale, w którym wejdzie w życie nowelizacja.

Przepis ten stosuje się w przypadku złożenia przez podatnika zawiadomienia, w terminie do 20 dnia drugiego miesiąca kwartału następującego po kwartale, w którym wejdzie w życie ustawa zmieniająca. Ustawodawca wprost zatem dopuścił możliwość wyboru zaliczek kwartalnych przez małych podatników w trakcie bieżącego roku podatkowego.

Istotne zmiany objęły również zasady zaliczania do kosztów uzyskania przychodów kosztów prac rozwojowych. Sprowadzają się one do umożliwienia przedsiębiorcom zaliczania kosztów prac rozwojowych do kosztów uzyskania przychodów również na bieżąco, a nie jak do tej pory jedynie w roku podatkowym, w którym zakończono pracę (jednorazowo) lub poprzez odpisy amortyzacyjne. Zgodnie z nowym brzmieniem ust. 7b w art. 22 ustawy o PIT oraz ust. 4a w art. 15 ustawy o CIT.

Koszty prac rozwojowych mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów:

● w miesiącu, w którym zostały poniesione albo począwszy od tego miesiąca w równych częściach w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy, albo

● jednorazowo w roku podatkowym, w którym zostały zakończone, albo

● poprzez odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z art. 16m ust. 1 pkt 3 od wartości niematerialnych i prawnych.