Wydatki na opłatę produktową i kampanie edukacyjne będą kosztem

Od 1 stycznia 2010 r. w ustawach o podatkach dochodowych obowiązują nowe przepisy dotyczące zasad zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych przez firmy wprowadzające do obrotu baterie i akumulatory. Regulacje te umożliwiają przedsiębiorcom zaliczanie do kosztów podatkowych ponoszonej przez nich opłaty produktowej oraz wydatków na kampanie edukacyjne. Nowe przepisy podatkowe wyraźnie natomiast wyłączają z katalogu kosztów uzyskania przychodów dodatkową opłatę produktową.

Obowiązki przedsiębiorców

Dotychczas w polskim porządku prawnym problematyka baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i zużytych akumulatorów rozproszona była w aktach normatywnych różnej rangi. Regulacje w tym zakresie zawierała m.in. ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. z 2007 r. nr 90, poz. 607), która zawierała postanowienia dotyczące m.in. ustalania i pobierania opłaty produktowej, tj. opłaty wpłacanej przez przedsiębiorców wprowadzających na rynek krajowy: akumulatory niklowo-kadmowe i niklowo-żelazowe oraz inne akumulatory elektryczne (wielkogabarytowe); akumulatory niklowo-kadmowe i niklowo-żelazowe oraz inne akumulatory elektryczne (małogabarytowe); ogniwa i baterie galwaniczne oraz ich części, z wyłączeniem części ogniw i baterii galwanicznych.

Nowa ustawa o bateriach i akumulatorach kompleksowo reguluje obowiązki tej grupy przedsiębiorców. Uchyliła ona jednocześnie z dniem 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej w zakresie baterii i akumulatorów. Termin ten wynikał z konieczności dostosowania się przedsiębiorców do wymagań przepisów nowej ustawy. Nałożyła ona na przedsiębiorców wprowadzających baterie przenośne lub akumulatory przenośne obowiązek uiszczania opłaty produktowej, w przypadku nieosiągnięcia wymaganych poziomów zbierania (zamiast poziomów recyklingu).

Do ponoszenia opłaty produktowej przedsiębiorcy byli już jednak zobowiązani na podstawie przepisów ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej. Ustawa o bateriach i akumulatorach wprowadziła ponadto zupełnie nowe obowiązki na przedsiębiorców wprowadzających baterie i akumulatory. Zgodnie z art. 37 ustawy przedsiębiorca taki jest obowiązany do finansowania publicznych kampanii edukacyjnych.

Przepisy podatkowe

Wydatki i opłaty ponoszone na podstawie nowych regulacji przez przedsiębiorców wprowadzających na rynek baterie i akumulatory w związku z prowadzoną działalnością nie są obojętne podatkowo. Ustawa o bateriach i akumulatorach od 1 stycznia 2010 r. uregulowała w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych zasady ich zaliczania do kosztów podatkowych.

Zgodnie z tymi przepisami za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się dodatkowej opłaty produktowej, o której mowa w ustawie o bateriach i akumulatorach, z tym że kosztem uzyskania przychodów są poniesione wydatki na kampanie edukacyjne oraz poniesione opłaty produktowe (art. 23 ust. 1 pkt 16d ustawy o PIT oraz art. 16 ust. 1 pkt 19d ustawy o CIT).

Koszty uzyskania przychodów

Opłata produktowa zaliczana przez ustawodawcę do kosztów uzyskania przychodów regulowana jest w art. 38 ust. 2 ustawy o bateriach i akumulatorach. Wyjaśnimy, że przedsiębiorca wprowadzający baterie przenośne lub akumulatory przenośne jest zobowiązany do osiągnięcia odpowiednich poziomów zbierania zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych w wysokości określonej w rozporządzeniu ministra środowiska. Poziomy te zostały ustalone w rozporządzeniu z 3 grudnia 2009 r. (Dz.U. nr 215, poz. 1671).

Przedsiębiorca, który z różnych przyczyn nie wykona tego obowiązku, będzie musiał ponieść opłatę produktową. Należną od firmy opłatę produktową oblicza się jako iloczyn stawki opłaty produktowej i różnicy między masą zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych, jaką należy zebrać, aby osiągnąć wymagany poziom zbierania w danym roku kalendarzowym, a masą zebranych w tym roku zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych. Wysokość stawki opłaty produktowej dla zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych minister środowiska określił w rozporządzeniu z 3 grudnia 2009 r. (Dz.U. nr 215, poz. 1672). Wynosi ona 9 zł/kg.

Obowiązek obliczenia należnej opłaty produktowej powstaje na koniec roku kalendarzowego. Opłata produktowa jest wpłacana na odrębny rachunek bankowy urzędu marszałkowskiego do 15 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy.

Kosztem podatkowym przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu baterie i akumulatory są również wydatki na publiczne kampanie edukacyjne. Wydatki te określa art. 37 ust. 4 ustawy o bateriach i akumulatorach. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca, wykonując obowiązek finansowania publicznych kampanii edukacyjnych:

● przeznacza na publiczne kampanie edukacyjne albo

● przekazuje, w terminie do 15 marca następnego roku, na wyodrębniony rachunek urzędu marszałkowskiego

- co najmniej 0,1 proc. swoich przychodów z tytułu wprowadzenia do obrotu baterii i akumulatorów na terytorium kraju osiąganych w danym roku kalendarzowym.

Warto podkreślić, że wprowadzający baterie przenośne lub akumulatory przenośne jest zobowiązany do spo- rządzenia i przedłożenia marszałkowi województwa, w terminie do 15 marca kolejnego roku sprawozdań m.in. o wysokości należnej opłaty produktowej oraz o wysokości środków przeznaczonych na publiczne kampanie edukacyjne.

Opłaty i wydatki, do których ponoszenia zobowiązani są przedsiębiorcy na podstawie nowej ustawy o bateriach i akumulatorach, należy zaliczyć do kosztów pośrednich, tzn. takich, których nie można powiązać z konkretnym przychodem podatnika. Zasadą jest, że koszty uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia.

Dodatkowa opłata produktowa

Ustawodawca wyraźnie wyłączył z katalogu kosztów uzyskania przychodów dodatkową opłatę produktową ponoszoną na podstawie art. 42 ustawy o bateriach i akumulatorach.

W razie stwierdzenia, że wprowadzający baterie przenośne lub akumulatory przenośne, mimo ciążącego obowiązku, nie dokonał wpłaty opłaty produktowej lub dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej. W przypadku niewykonania tej decyzji marszałek województwa ustala, w drodze decyzji, dodatkową opłatę produktową w wysokości odpowiadającej 50 proc. kwoty niewpłaconej opłaty produktowej.

Tego dodatkowego wydatku stanowiącego swego rodzaju sankcję za niedopełnienie obowiązku zapłaty opłaty produktowej przedsiębiorca wprowadzający do obrotu baterie i akumulatory nie zaliczy do kosztów podatkowych.

Słowniczek

lub akumulatory - przedsiębiorca, który wykonuje działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu baterii lub akumulatorów, w tym zamontowanych w sprzęcie lub pojazdach, po raz pierwszy na terytorium kraju. Za wprowadzającego baterie lub akumulatory uważa się także przedsiębiorcę dokonującego importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia baterii lub akumulatorów na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej.

- odpłatne albo nieodpłatne udostępnienie na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym w celu używania lub dystrybucji.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl