Jak traktować wydatki na zabezpieczenie przed ryzykiem kursowym

Nasza firma ma wielu kontrahentów zagranicznych i część przychodów otrzymujemy w euro. Aby zabezpieczyć się przed ryzykiem kursowym, podpisaliśmy z bankiem umowę dotyczącą transakcji terminowych. Czy wydatki na rzecz banku ponoszone w związku z transakcjami terminowymi będą kosztem?

Zarówno na gruncie ustawy o CIT, jak i ustawy o PIT wydatki ponoszone w związku z zawarciem derywatów (np. prowizja przy transakcjach forward, premia wystawcy opcji) oraz związane z rozliczeniem kontraktów terminowych (np. zapłata kwoty z rozliczenia forwardu walutowego czy kwota z rozliczenia opcji płacona przez wystawcę), aby mogły zostać uznane za koszty podatkowe, powinny spełniać warunki opisane w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT czy też art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, tj. powinny służyć osiągnięciu przychodów lub zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów.

W mojej ocenie zawieranie kontraktów terminowych w celu zabezpieczenia ryzyka kursowego przedsiębiorców i w konsekwencji ponoszenie z tego tytułu wydatków (związanych zarówno z zawarciem, jak i rozliczaniem derywatów) zasadniczo może zostać uznane za służące celom wskazanym w ww. przepisach.

Ze względu jednak na mnogość typów i konfiguracji kontraktów terminowych, jakie mogą być zawierane w celu zabezpieczenia ryzyka kursowego (np. przedsiębiorca zabezpieczający swoje ryzyko kursowe może realizować ten cel jako wystawca i jako nabywca opcji, możliwość zawierania tzw. opcji bezkosztowych), jak też okoliczności, które towarzyszyły zawarciu danego kontraktu, podatnik zawierający transakcje, których przedmiotem są derywaty, powinien każdorazowo dokonywać oceny, czy wydatki mogą realnie i obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła.

Należy zauważyć, iż na gruncie ustawy o PIT, jeżeli przedmiotem działalności gospodarczej podatnika nie jest odpłatne zbywanie pochodnych instrumentów finansowych lub realizacja praw z nich wynikających, uznanie wydatków poniesionych w związku z zawarciem kontraktów terminowych zabezpieczających ryzyko walutowe za koszty uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej może być kwestionowane. Negatywne dla podatników stanowisko zaprezentował m.in. WSA w Warszawie (wyrok z 11 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2082/09), konkludując, że wydatki takie (np. strata na rozliczeniu) powinny stanowić koszt uzyskania przychodów z kapitałów pieniężnych.

SF

Art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Art. 22 ust. 1, art. 30b ust. 1 - 5 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).