Samochody wykorzystywane w działalności mieszanej mogą być amortyzowane w pełnej wysokości

Samochód wykorzystywany w działalności gospodarczej może, ale nie musi, być ujęty w ewidencji środków trwałych. Gdy podatnik zdecyduje się na ujęcie pojazdu w ewidencji środków trwałych, wówczas wydatki związane z zakupem auta będą kosztem podatkowym poprzez odpisy amortyzacyjne.

Wydatki związane z eksploatacją samochodów stanowią koszty uzyskania przychodów na zasadach ogólnych, a więc gdy istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionym wydatkiem a osiąganym przychodem.

Istotą amortyzacji środka trwałego jest stopniowe ujmowanie jego wartości początkowej, w ratach adekwatnych do stopniowego jego zużycia. Na ogół okres wpisywania tych rat w koszty powinien być zbliżony do okresu użyteczności danego środka trwałego w działalności gospodarczej. Przepisy podatkowe narzucają podatnikowi zarówno metodę amortyzacji danego środka trwałego jak i procentową amortyzację. Standardowo samochody osobowe, sklasyfikowane w KŚT pod numerem 741, posiadają stawkę podstawową 20 proc.

Ustalenie metody amortyzacji danego składnika aktywów powinno nastąpić najpóźniej na dzień przyjęcia tego składnika do używania.

Przepisy ustawy o PIT oraz ustawy o CIT przewidują prawo wyboru następujących metod:

1) amortyzację metodą liniową;

2) amortyzację metodą degresywną, która nie dotyczy samochodów osobowych;

3) jednorazową amortyzację środków trwałych, którą również nie zastosujemy do samochodów osobowych.

Liniowa - czyli najprostsza

Metoda ta jest jedną z prostszych metod amortyzacyjnych środków trwałych - w szczególności wykorzystywana do amortyzacji samochodów osobowych. W metodzie tej dokonuje się odpisów miesięcznych - pierwszy odpis w następnym miesiącu po ujęciu środka trwałego w ewidencji środków trwałych. Zasada metody liniowej polega na przemnożeniu wartości początkowej środka trwałego razy stawka amortyzacyjna właściwa dla danego środka według KŚT. [przykład 1]

Naliczone odpisy amortyzacyjne zostaną ujęte w ewidencji księgowej następująco: strona Wn konta "Amortyzacja" lub odpowiednie konto zespołu 5; strona Ma konta "Odpisy umorzeniowe środków trwałych".

Ze współczynnikami

Stawki podane w Klasyfikacji Środków Trwałych podatnik może podwyższać w przypadku: [przykład 2]

- maszyn, urządzeń i środków transportu (z wyjątkiem morskiego) używanych intensywniej, w gorszych warunkach, wymagających większej sprawności i poddanych szybszej zużywalności poprzez pracę np. w warunkach leśnych, terenowych. Współczynnik podwyższający - 1,4.

- maszyn i urządzeń z grupy 4-6 i 8 KŚT poddanych szybszemu zużyciu technologicznemu - współczynnik 2,0.

Indywidualne stawki

Podatnicy, mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla środków trwałych używanych (przed nabyciem użytkowane przynajmniej 6 miesięcy) lub ulepszonych ( jeśli ulepszenie stanowi przynajmniej 30 proc. wartości początkowej środka trwałego), po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika. Okres amortyzacji samochodów osobowych nie może być krótszy w tym przypadku niż 30 miesięcy.

Metoda degresywna oraz jednorazowa amortyzacja nie dotyczy samochodów osobowych.

Zmiany przepisów

Od 1 kwietnia obowiązują przepisy dotyczące samochodów osobowych wykorzystywanych w firmach na gruncie przepisów VAT. Spowodowały one dużo wątpliwości co do zaliczania w ciężar kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych naliczanych od wartości początkowej samochodów wykorzystywanych w firmie w celach tzw. mieszanych, a więc zarówno służbowo jak i prywatnie. Czy podatnik przedsiębiorca, który zadeklaruje do celów odliczeń VAT (w wysokości 50-proc.) używanie samochodu osobowego lub osobowego z homologacją ciężarową o DMC do 3,5 t zarówno do celów prywatnych, jak i do celów służbowych, będzie mógł dokonywać, i w jakiej wysokości, odpisów amortyzacyjnych związanych z wprowadzeniem tegoż pojazdu do ewidencji środków trwałych?

Stanowisko resortu finansów

Wystosowana w tej sprawie interpelacja poselska do Ministerstwa Finansów nr 27342 przyniosła odpowiedź resortu, że pełna amortyzacja takich pojazdów jest jak najbardziej prawidłowa. Zgodnie z tym stanowiskiem, nowe zasady rozliczania VAT od samochodów nie wpływają na sposób rozliczania kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym (o ile oczywiście ponoszone wydatki służą działalności gospodarczej). W szczególności samochody wykorzystywane w działalności mieszanej mogą być amortyzowane w pełnej wysokości. Podobne stanowisko przedstawia dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 20 sierpnia 2014 r. nr ITPB1/415-582/14/WM. Uznał on, że wykorzystywanie samochodów także prywatnie (a nie tylko na potrzeby firmy) nie powoduje utraty prawa do zaliczania w ciężar kosztów pełnych odpisów amortyzacyjnych od takich pojazdów zaliczonych do środków trwałych (z uwzględnieniem limitu 20 000 euro przewidzianego dla samochodów osobowych). Jest to najnowsze stanowisko resortu finansów w tej sprawie. Taki pogląd obecnie wyraża fiskus, a niecały rok temu miał na ten temat zupełnie inne zdanie.

PRZYKŁAD 1

Przez pięć lat

Firma zakupiła samochód osobowy o wartości brutto 24 600 zł (w tym VAT naliczony 4600 zł). Został oddany do użytkowania w listopadzie 2014 r. Przedsiębiorca zdecydował o tzw. mieszanej metodzie użytkowania samochodu w firmie. Pierwszy odpis amortyzacyjny zostanie naliczony w grudniu 2014 r., auto w pełni zamortyzuje się po 5 latach.

@RY1@i02/2014/247/i02.2014.247.00800040d.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Faktura za samochód osobowy (księgowanie w listopadzie):

a) kwota brutto 24 600 zł: strona Wn konta "Rozliczenie zakupu środka trwałego", strona Ma konta "Rozrachunki z dostawcami (w analityce wydzielone konto dostawcy)";

b) kwota VAT naliczonego do odliczenia w 50 proc., tj. kwota 2300 zł: strona Wn konta "VAT naliczony", strona Ma konta "Rozliczenia zakupu środka trwałego";

2) OT - przekazanie środka trwałego do użytkowania kwota 22 300 zł: strona Wn konta "Środki trwałe"; strona Ma konta "Rozliczenie zakupu środka trwałego";

3) odpis amortyzacyjny (księgowanie w grudniu) kwota 371,67 zł: strona Wn konta "Amortyzacja"; strona Ma konta "Umorzenie środków trwałych".

Wyliczenie do operacji 3): 22 300 zł x 20 proc.= 4460 zł/ 12 m-cy = 371,67 zł.

PRZYKŁAD 2

Wyliczenie miesięcznego odpisu

Samochód terenowy o wartości 40 000 zł, używany ze względu na rodzaj działalności w trudnych warunkach terenowych:

40 000 zł x (20 proc. x 1,4) = 11 200 zł roczny odpis;

11 200 zł/12 m-cy = 933,33 zł odpis miesięczny.

@RY1@i02/2014/247/i02.2014.247.00800040d.802.jpg@RY2@

Halina Zabrocka specjalistka z zakresu rachunkowości

Halina Zabrocka

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).