Przedwczesne zakończenie to ryzyko

Kiedy leasing może być bardziej opłacalny?

Opłacalność leasingu w porównaniu do kredytu zależeć będzie od konkretnej oferty. Znaczenie mogą mieć dodatkowe usługi świadczone przez firmy leasingowe: serwis leasingowanych urządzeń czy ubezpieczenie. Niekiedy klient ma możliwość skorzystania z rabatów. Firma leasingowa, dokonując zakupów o dużym wolumenie, może uzyskać znaczne zniżki u producentów.

Za leasingiem przemawiają często względy podatkowe. Koszt nabycia środka trwałego na kredyt rozliczany jest w drodze wieloletnich odpisów amortyzacyjnych. Natomiast w przypadku leasingu operacyjnego - cała rata jest kosztem podatkowym przez okres trwania umowy, najczęściej krótszy od okresu amortyzacji przedmiotu.

Jak to może wyglądać w praktyce?

Przykładowo: samochód osobowy o wartości przewyższającej 20 tys. euro korzystniej jest finansować leasingiem operacyjnym z powodu ograniczeń w zaliczaniu odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu przy zwykłym zakupie. A jeżeli naszym celem nie jest ostateczne nabycie własności rzeczy - korzystniejszy niż leasing może być najem.

Kluczową zaletą leasingu, obok możliwości szybkiego zaliczenia pełnej wartości rzeczy do kosztów podatkowych, jest właśnie możliwość jej nabycia po upływie okresu leasingu po cenie niższej od wartości rynkowej, bez negatywnych konsekwencji podatkowych.

Czy dla niewielkiej firmy lepszy jest leasing finansowy czy operacyjny?

Jeśli chodzi o podatek dochodowy - to w leasingu operacyjnym przedmiot leasingu amortyzuje finansujący, zaś w leasingu finansowym - korzystający. Większe różnice dotyczą podatku VAT - zasadniczo leasing operacyjny funkcjonuje jako świadczenie usług, zaś finansowy jak dostawa towarów. Oznacza to, że w pierwszym przypadku VAT płatny jest na bieżąco wraz z każdą ratą leasingową, zaś w drugim - jednorazowo w całości przy wydaniu przedmiotu leasingu. I z uwagi na to leasing operacyjny wydaje się zasadniczo lepszym rozwiązaniem dla małego przedsiębiorcy.

Szczególnym rodzajem umowy jest leasing zwrotny. Pozwala on uwolnić środki zamrożone w aktywach bez ich utraty. Zmienia się tylko tytuł prawny do rzeczy. Taki leasing stosujemy m.in. przy nieruchomościach. Niemal zawsze będzie to leasing finansowy.

Na jakie zapisy umowy należy zwrócić uwagę?

Przy standardowym leasingu umowa jest zazwyczaj prostym dokumentem. Kluczowe zapisy prawne znajdują się w Ogólnych Warunkach Umowy Leasingu (OWUL). Zwróćmy uwagę na wskazane tam przypadki naruszeń umownych zapisów i ich skutki. Warto sprawdzić, czy przewidziane są okresy naprawcze, kiedy finansujący może wypowiedzieć umowę i zażądać pełnej spłaty i jak wyliczana jest kwota do spłaty. Dobrze, jeżeli zasady spłaty są różne dla przypadkowej utraty rzeczy (np. kradzieży) i dla zawinionego naruszenia umowy. W praktyce funkcjonują różne mechanizmy dyskontowania przyszłych rat w przypadku wypowiedzenia umowy przez finansującego - warto je porównać, gdyż różnice mogą być znaczne. Sprawdźmy też, jakie mamy prawa co do nabycia rzeczy w przypadku należytego spłacenia leasingu po wypowiedzeniu umowy.

W zależności od tego, co jest przedmiotem leasingu, istotne mogą być postanowienia dotyczące korzystania z rzeczy i udostępniania jej innym osobom, jej oznaczania (np. nadrukami reklamowymi), napraw i serwisowania, wymiany części czy dokonywania ulepszeń. Należy też zapoznać się z zapisami dotyczącymi ubezpieczenia. Jeżeli istotna jest opcja wykupu, to zwróćmy uwagę na odpowiednie zapisy.

Nie można także zapomnieć o odpowiednim zaplanowaniu transakcji i przeanalizowaniu dokumentacji pod kątem podatkowym. Przepisy podatkowe pozostawiają w wielu miejscach władzom skarbowym pole do dowolnej interpretacji. Z doświadczenia wynika, że najbardziej newralgicznie podatkowo obszary to m.in. czas trwania umowy (w tym opcje skracania umowy), dodatkowe świadczenia finansującego (np. ubezpieczenie), rozliczenia na zakończenie umowy (także przedterminowe), opcje nabycia przedmiotu leasingu przez korzystającego czy cesje umowy leasingu na rzecz osób trzecich.

Często radzi się przedsiębiorcom, żeby zastrzegali sobie możliwość wcześniejszego zakończeniu umowy.

Zgodnie z kodeksem cywilnym umowa leasingu zawierana jest na czas oznaczony. Zastrzeżenie z góry możliwości swobodnego skrócenia umowy może narazić nas na zarzut nieważności. W obrocie spotyka się różne rozwiązania. Niekiedy umowa milczy na ten temat, a jedyną wzmiankę o możliwości zmiany okresu leasingu znajdziemy w tabeli opłat i prowizji. Natomiast w praktyce korzystający, który należycie wykonuje umowę, może liczyć na elastyczną postawę leasingodawcy. Wprowadzenie zmian do harmonogramu jest możliwe, choć z reguły wiąże się z opłatami. Oczywiście zawsze należy brać pod uwagę aspekt podatkowy.

Przedwczesne zakończenie umowy leasingu może rodzić negatywne konsekwencje podatkowe. Przykładowo, jeżeli faktyczny czas trwania umowy leasingu operacyjnego okaże się krótszy od minimalnego okresu wymaganego ustawą, a cena sprzedaży przedmiotu leasingu zostanie obniżona o dotychczasowe opłaty leasingowe - obie strony transakcji mogą się spodziewać domiaru podatkowego.

@RY1@i02/2014/150/i02.2014.150.21500050b.803.jpg@RY2@

Fot. materiały prasowe

Arkadiusz Wierzbicki, radca prawny, współkieruje Zespołem Structured Asset Finance w kancelarii Dentons

@RY1@i02/2014/150/i02.2014.150.21500050b.804.jpg@RY2@

Fot. materiały prasowe

Dariusz Stolarek, doradca podatkowy w Zespole Doradztwa Podatkowego kancelarii Dentons

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski