Pierwsze zeznanie w zakresie CFC trzeba będzie złożyć do końca września 2016 r.

Przepisy wprowadzające obowiązek rozliczenia się z polskim fiskusem z tytułu dochodów uzyskiwanych poprzez zagraniczne spółki kontrolowane (Controlled Foreign Companies, dalej: CFC) obowiązują w Polsce od 1 stycznia 2015 r. Dotyczą zarówno podatników podatku dochodowego od osób prawnych (np. spółek z o.o., akcyjnych, komandytowo-akcyjnych), jak i osób fizycznych podlegających w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Jednak dopiero w 2016 r. po raz pierwszy podatnicy zmierzą się z ich wypełnieniem. Już we wrześniu skonkretyzuje się obowiązek dokonania rozliczenia z tego tytułu. Wówczas podatnicy będą zobowiązani do obliczenia i wpłacenia podatku z tytułu dochodów osiąganych przez spółki CFC oraz do złożenia deklaracji podatkowej w tym zakresie (CIT-CFC lub PIT-CFC). Obowiązki zostały przedstawione na schemacie. [schemat]

Przepisy regulujące materię opodatkowania zagranicznych spółek kontrolowanych są nowością w Polsce i wywołują wiele wątpliwości. Brak jest choćby przepisów regulujących zasady prowadzenia odpowiednich rejestrów i ewidencji. Co więcej, niektórzy podatnicy mogą doświadczyć problemów w pozyskaniu od zagranicznej spółki odpowiednich informacji pozwalających na przygotowanie odpowiednich ewidencji i obliczenie podatku. Nie jest też dobrym pomysłem ignorowanie sytuacji i zaniedbanie odpowiednich analiz i prób ustalenia, czy i jakie obowiązki ciążą na polskim podatniku w zakresie CFC.

Bez osobnych sankcji

Pomimo że ustawa wprowadzająca przepisy o CFC (ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw) nie przewiduje osobnych sankcji za niedopełnienie obowiązków w tym zakresie, nie oznacza to, iż nie ma innych podstaw prawnych do wyciągnięcia konsekwencji wobec podatników uchylających się od wypełnienia swoich obowiązków. W szczególności mogą znaleźć zastosowanie odpowiednie przepisy kodeksu karnego skarbowego oraz ordynacji podatkowej.

Kodeks karny skarbowy zawiera cały rozdział poświęcony przestępstwom i wykroczeniom skarbowym przeciwko obowiązkom podatkowym (tytuł I, dział II, rozdział 6). Odpowiedzialności karnej skarbowej będzie podlegała osoba, która sama dokonuje danego czynu, a także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi podatnika (np. członkowie zarządu spółek). Ustawa przewiduje karalność m.in. za uchylanie się od opodatkowania poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub niezłożenie deklaracji, przez co dochodzi do narażenia na uszczuplenie podatku. Sankcją za tego typu zachowanie jest w szczególności kara grzywny albo nawet pozbawienia wolności lub obie kary łącznie. Karze grzywny podlega także uporczywe niewpłacanie podatku, nieprowadzenie ksiąg lub prowadzenie ich nierzetelnie lub wadliwie (choć trudno w tym momencie jednoznacznie rozstrzygnąć, czy ewidencja zdarzeń gospodarczych dokonywanych przez zagraniczną spółkę kontrolowaną będzie uznana za księgę w rozumieniu tego przepisu).

Niezależnie od ww. odpowiedzialności indywidualnej na gruncie kodeksu karnego skarbowego, w przypadku nieprowadzenia odpowiednich ewidencji lub prowadzenia ich w sposób niedający możliwości określenia dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej, organ podatkowy może określić dochód w drodze oszacowania. W takiej sytuacji doszłoby zatem do powstania zaległości podatkowej, a w związku z tym także i odsetek od zaległości podatkowych, zgodnie z ogólnymi przepisami ordynacji podatkowej.

Potrzebna analiza

Warto zatem poświęcić czas i przeanalizować odpowiednio wcześniej, czy od stycznia 2015 r. podatnik posiada udziały w kapitale, prawa głosu czy udziały w zyskach zagranicznych spółek nawet pośrednio lub wspólnie z członkami rodziny (w przypadku osób fizycznych). W świetle ostatnich stanowisk organów podatkowych należy także zweryfikować, czy podatnik posiadał w tym okresie certyfikaty w funduszach inwestycyjnych, które z kolei posiadały lub posiadają udziały w takich spółkach. Kolejnym krokiem powinno być ustalenie statusu tych spółek w świetle polskich przepisów o CFC oraz zakresu obowiązków ciążących na podatnikach z tego tytułu. Czasu nie zostało wiele, zwłaszcza że za pierwszym razem może się to okazać procesem czasochłonnym i skomplikowanym.

Co trzeba zrobić

● prowadzenia rejestru zagranicznych spółek kontrolowanych,

● prowadzenia w Polsce osobnej ewidencji zdarzeń gospodarczych dla zagranicznej spółki kontrolowanej, w której należy zaewidencjonować wszystkie zdarzenia gospodarcze zagranicznej spółki kontrolowanej z danego roku podatkowego zgodnie z obowiązującymi w Polsce zasadami rozpoznawania przychodów i kosztów podatkowych,

● zaraportowania do polskich urzędów skarbowych na specjalnych deklaracjach podatkowych (PIT-CFC lub CIT-CFC) oraz

● opodatkowania w Polsce dochodów uzyskiwanych za pośrednictwem zagranicznych spółek kontrolowanych.

agp

Magdalena Taborska

doradca podatkowy, starszy menedżer w dziale doradztwa podatkowego Deloitte

@RY1@i02/2016/102/i02.2016.102.07100070a.804.jpg@RY2@

Izabela Staszewska-Kula

 radca prawny, starszy konsultant w dziale doradztwa podatkowego Deloitte

Podstawa prawna

Ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 1328).

Ustawa z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.).