Polski IP Box jedną z najkorzystniejszych ulg w Europie. Plus dla firm innowacyjnych

Według rządu to właśnie połączenie efektów obu tych preferencji powinno doprowadzić do wzrostu zainteresowania pracami badawczo-rozwojowymi prowadzonymi w Polsce, a także ograniczyć przenoszenie prawa własności intelektualnej do innych państw. I zdaniem ekspertów są na to spore szanse, ponieważ polski IP Box wypada korzystnie na tle rozwiązań już funkcjonujących w innych państwach. Nie chodzi tylko o to, że zaproponowana 5-proc. stawka podatku należy do najniższych w Europie. Równie istotne jest wprowadzenie szerokich katalogów kwalifikowanych praw własności intelektualnej oraz rodzajów dochodów, które są objęte preferencją. Atrakcyjność IP Box może zmniejszyć jedynie konieczność prowadzenia szczegółowej ewidencji rachunkowej, która ma pozwolić na powiązanie kosztów działalności B+R z dochodami z praw IP.©℗

Marcin Mroziuk

marcin.mroziuk@infor.pl

 

Patent na wynalazek? To ma się opłacać podatkowo

Rząd chce, by podatnicy prowadzący działalność B+R, którzy obejmują ochroną stworzone lub ulepszone przez siebie nowatorskie rozwiązania, mogli od stycznia odprowadzać niższy podatek od dochodów z komercjalizowania praw własności intelektualnej. Przeszkodą w korzystaniu z nowej ulgi może się okazać konieczność prowadzenia szczegółowej sprawozdawczości

Innovation box (IP Box), bo o nim mowa, to stosowane już od wielu lat na świecie preferencyjne opodatkowanie dochodów z chronionych praw własności intelektualnej (IP – Intellectual Property). Co konkretnie ma być premiowane ulgą w Polsce? Przede wszystkim osiąganie dochodów z komercjalizowania takich praw, czyli głównie z ich sprzedaży oraz pobierania opłat (należności) licencyjnych, ale nie tylko. Niższa stawka podatku dotyczyć ma także dochodów ze zbycia produktów lub usług opartych na posiadanej przez podatnika własności intelektualnej, a nawet odszkodowań za naruszanie praw własności intelektualnej. Stawka podatku (PIT lub CIT) dla takich dochodów ma być znacznie obniżona i wynosić tylko 5 proc.

Co istotne, polskie regulacje dotyczące szczególnych zasad opodatkowania dochodów z praw własności intelektualnej powinny być spójne ze stanowiskiem wypracowanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Chodzi tu o wytyczne zawarte w raporcie z działania nr 5 BEPS (Base Erosion and Profit Shifting) – Efektywne zwalczanie szkodliwych praktyk podatkowych przy uwzględnieniu transparentności i rzeczywistej działalności podatników. OECD wyznaczyło zasady tworzenia rozwiązań typu Innovation Box tak, aby nie stanowiły one szkodliwej konkurencji podatkowej.

Ulga powinna działać już od przyszłego roku, a szczegóły planowanych rozwiązań zawiera projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który we wtorek przyjął rząd.

Preferencja dla innowacyjnych

Firmy prowadzą działalność badawczo-rozwojową zasadniczo po to, by tworzyć innowacyjne rozwiązania – czy to w zakresie oferowanych towarów, usług czy też np. stosowanej technologii produkcyjnej itd. Przedsiębiorcy, którzy ponoszą wydatki w związku z takimi pracami, już teraz mogą korzystać z ulgi B+R, która umożliwia im obniżanie podstawy opodatkowania o poniesione koszty (kwalifikowane w ramach ulgi, m.in. koszty zatrudniania pracowników do prac B+R, ekspertyz, opinii, usług doradczych, odpłatnego korzystania z aparatury naukowo-badawczej).

IP Box będzie niejako uzupełnieniem tego rozwiązania, przy czym korzystanie z tej preferencji będzie wymagało od przedsiębiorcy pójścia krok dalej, tj. objęcia ochroną efektów prac badawczo-rozwojowych. Chodzi o ochronę prawną wynikającą głównie z ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776; dalej: prawo własności przemysłowej). I tak podjęcie działań zmierzających do uzyskania szczególnej ochrony na stworzoną innowację (np. uzyskanie patentu na wynalazek) będzie premiowane dodatkowo – ulgą IP Box, pozwalającą płacić podatek dochodowy według obniżonej 5-proc. stawki. Ulga ma być dostępna w Polsce zarówno dla przedsiębiorców opodatkowanych CIT, jak i PIT. – IP Box to kolejna po uldze na badania i rozwój długo oczekiwana preferencja podatkowa, która ma zachęcić przedsiębiorców do zwiększania nakładów na działalność badawczo-rozwojową, a długofalowo przyczynić się do zwiększenia innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki – tłumaczy Wojciech Popardowski, project manager w Ayming Polska. Zdaniem eksperta wprowadzenie tego mechanizmu w Polsce umożliwi poznanie rzeczywistej skali innowacyjności projektów badawczo-rozwojowych prowadzonych przez przedsiębiorstwa, ponieważ do IP Box będą kwalifikowane wyłącznie nowe rozwiązania, które zostaną objęte ochroną prawną.

Rząd się spodziewa, że nowa zachęta podatkowa, dająca realne korzyści, ograniczy przenoszenie praw własności intelektualnej do krajów, które oferują niższe opodatkowanie firmom uzyskującym przychody z ich komercjalizowania.

Działalność B+R

Zgodnie z projektem do skorzystania z IP Box niezbędne będzie prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej bezpośrednio związanej z wytworzeniem, komercjalizacją, rozwojem lub ulepszeniem prawa własności intelektualnej (projekt dopuszcza przy tym zlecanie wykonania prac B+R innym podmiotom powiązanym lub nie z podatnikiem). Przy czym firmy będą też musiały sprostać wymogom prowadzenia szczegółowej ewidencji rachunkowej – będzie musiała być prowadzona tak, aby możliwe było powiązanie kosztów działalności B+R z dochodami osiąganymi z praw IP (powstałymi w wyniku prowadzenia prac B+R). – Przedsiębiorca planujący skorzystanie z IP Box, podobnie jak w przypadku ulgi na badania i rozwój, będzie zobowiązany do wyodrębnienia w prowadzonej ewidencji rachunkowej kosztów B+R danego projektu. Wyodrębnienie kosztów B+R na potrzeby jednej z tych dwóch zachęt podatkowych w praktyce będzie więc dla przedsiębiorcy podstawą do skorzystania z obu – podkreśla Wojciech Popardowski.

Te rozwiązania wzajemnie się uzupełniają, dlatego można się spodziewać, że duża część przedsiębiorców rozliczających ulgę B+R skorzysta również z IP Box (patrz też wywiad).

WAŻNE Urząd Patentowy udziela ochrony na wynalazki i wzory użytkowe. Na wynalazki udzielane są patenty. Na wzory użytkowe – prawa ochronne.

Konieczna ochrona

Obniżonym podatkiem mają być objęte dochody z kwalifikowanych, a więc chronionych praw własności intelektualnej. Niższa stawka będzie dostępna przez cały okres trwania ochrony. Przykładowo, ochrona patentowa w Polsce wynosi maksymalnie 20 lat od daty zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym. W przypadku wzorów użytkowych jest to dziesięć lat.

Projekt określa kwalifikowane prawa własności intelektualnej, których dotyczyć ma ulga. Lista ma charakter zamknięty i obejmuje:

• prawo do wynalazku (patent),
• prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
• prawo ochronne na wzór użytkowy,
• prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
• dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub środek ochrony roślin,
• prawo z rejestracji produktu leczniczego i weterynaryjnego dopuszczone do obrotu,
• wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (t.j. Dz.U z 2018 r. poz. 432),
• autorskie prawo do programu komputerowego (więcej na temat praw własności intelektualnej patrz: Wybrane kwalifikowane prawa własności intelektualnej w ramach IP Box).

Co istotne, niższa stawka ma mieć zastosowanie od momentu zgłoszenia lub złożenia wniosku o uzyskanie takiego prawa ochronnego do właściwego organu (przeważnie – Urzędu Patentowego). Projekt przewiduje więc możliwość skorzystania z ulgi już na etapie ekspektatywy (oczekiwania) nabycia kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, a więc już od daty zgłoszenia lub złożenia wniosku w Urzędzie Patentowym i jeszcze przed wydaniem decyzji przyznającej prawo ochronne. Jeśli jednak przedsiębiorca wycofa wniosek, dostanie odpowiedź odmowną lub jego wniosek o rejestrację prawa zostanie odrzucony, to uzyskana preferencja podatkowa będzie podlegała zwrotowi.

Podatnik, który będzie chciał korzystać z niższej stawki na dochody z komercjalizowania praw IP, powinien być właścicielem bądź współwłaścicielem tych praw, użytkownikiem lub korzystać z nich na podstawie umowy licencyjnej. Ulga premiować więc będzie przede wszystkim tych podatników, którzy sami wytworzą prawa własności intelektualnej w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, ale nie tylko. Przewidziano również możliwość korzystania z preferencji na prawa kupione, o ile następnie przedsiębiorca poniesie koszty związane z ich rozwojem lub ulepszeniem.

Rodzaje premiowanego dochodu

Także rodzaje dochodów objętych preferencyjną stawką (określane w projekcie jako dochody kwalifikowane) zostały ujęte w zamkniętym katalogu. Jest on stosunkowo szeroki. Będzie obejmować zarówno tradycyjnie pojmowane przychody z własności intelektualnej wynikające ze sprzedaży takiego prawa czy udzielenia licencji, jak również przychody ze zbycia produktów wytworzonych z wykorzystaniem własności intelektualnej (a więc np. z wynalazku chronionego patentem czy wyrobu, do wytworzenia którego użyto zarejestrowanego wzoru użytkowego), a nawet odszkodowania.

I tak zgodnie z projektem kwalifikowanym dochodem z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ma być dochód osiągnięty przez podatnika z:

• opłat (należności) licencyjnych,
• sprzedaży praw,
• z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi (ustalany w oparciu o zasadę ceny rynkowej),
• z odszkodowania za naruszenie praw uzyskanego w postępowaniu sądowym lub arbitrażowym.

Wskaźnik nexus

Podstawą opodatkowania do celów stosowania IP Box będzie suma dochodów kwalifikowanych w ramach ulgi. Założenie jest takie, że dochody z praw własności intelektualnej mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim prawo własności intelektualnej generujące przychody jest efektem prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez przedsiębiorcę. Inaczej mówiąc, skorzystanie z ulgi jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do ulgi a wydatkami poniesionymi w celu jego uzyskania. Chodzi tu o tzw. podejście nexus, także opisane we wspomnianym raporcie dotyczącym działania nr 5 BEPS. Do stosowania IP Box niezbędne jest więc wyliczenie, jaka część dochodów z praw własności intelektualnej ma związek z pracami B+R.

Zgodnie z projektem wysokość kwalifikowanego do ulgi dochodu ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według specjalnego wzoru (patrz: wzór do wyliczenia...).

Projekt przewiduje możliwość ustalania kwalifikowanego dochodu nie na poziomie pojedynczego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, ale dla produktu (usługi) lub grupy produktów (usług). Chodzi o sytuacje, gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo i nie będzie mógł ustalić dochodu z tego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.

!Wskaźnik nexus służy do wykazania związku między poniesionymi kosztami działalności B+R, prawami własności intelektualnej oraz generowanym przez nie dochodem. Tym samym korzyść podatkowa jest uzależniona od zakresu działalności B+R prowadzonej w firmie i wysokości ponoszonych na takie prace kosztów.

Dane w zeznaniu rocznym

Podatnicy korzystający z niższego opodatkowania będą zobowiązani do wykazania dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym ten dochód osiągnęli. Przy czym firma, która wygeneruje w roku podatkowym stratę z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, będzie mogła obniżyć dochód związany z tym samym kwalifikowanym prawem własności intelektualnej (lub tym samym rodzajem produktu lub usługi) o wysokość tej straty poniesionej w najbliższych kolejno następujących po sobie pięciu latach podatkowych.

Natomiast jeśli przedsiębiorca skorzysta z ulgi w związku z ekspektatywą uzyskania kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, a ostatecznie nie zostało mu ono przyznane (wniosek wycofał lub został on odrzucony), to w zeznaniu składanym za rok podatkowy, w którym wystąpiły te okoliczności, będzie musiał zwiększyć podstawę opodatkowania o kwotę wykorzystanej w poprzednich latach podatkowych ulgi, a w razie poniesienia straty – do zmniejszenia jej o tę kwotę.

opinie ekspertów

Skorzystają też przedsiębiorcy ponoszący wydatki przed 2019 rokiem

Arkadiusz Bogucki doradca podatkowy w Ayming Polska

W projekcie zaproponowano rozwiązanie, które może dodatkowo zmotywować podatników do korzystania z IP Box. Chodzi o ekspektatywę uzyskania kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w związku ze zgłoszeniem lub złożeniem wniosku o uzyskanie prawa ochronnego. Umożliwi ona obniżenie stawki podatku jeszcze przed uzyskaniem kwalifikowanego prawa ochronnego na wynalazek.

Warto także zwrócić uwagę na projektowane przepisy przejściowe. Zgodnie z nimi z IP Box będą mogli skorzystać również podatnicy, którzy jeszcze przed 1 stycznia 2019 r. ponieśli wydatki związane z kwalifikowanymi prawami (nie wcześniej jednak niż po 31 grudnia 2012 r.). To z pewnością zachęci przedsiębiorców do dalszych inwestycji w tworzone innowacje.

Co istotne, w projekcie określono katalog praw własności intelektualnej podlegających opodatkowaniu na preferencyjnych zasadach. Są to przede wszystkim prawa podlegające ochronie na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska. W mojej ocenie zakres tych praw powinien zostać jeszcze doprecyzowany o kwestie dotyczące dochodów uzyskiwanych z know-how, które co do zasady nie podlega ochronie patentowej (ochronę zapewnia jedynie ustawa z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji; t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 419 ze zm.), a które może stanowić wynik prac badawczo-rozwojowych. ©℗

Kluczowe będzie prawidłowe ustalenie wysokości dochodu z IP

Magdalena Kosewska-Kwaśny partner w dziale doradztwa biznesowego i zarządzania innowacjami w Crido

Podstawową przesłanką wprowadzenia reżimu IP Box w Polsce jest stymulowanie prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej (B+R) w kraju oraz zapobieganie transferom wyników tych prac do innych jurysdykcji. Z punktu widzenia podatników istotna będzie przede wszystkim właściwa identyfikacja prac B+R. Następnie możliwość zakwalifikowania danych czynności jako prac badawczo-rozwojowych związanych z tworzeniem lub rozwojem IP (pewne trudności przy identyfikacji kosztów prac badawczo-rozwojowych mogą wystąpić w szczególności w sektorze IT lub designu). Zapewne wielu przedsiębiorców z różnych branż będzie zainteresowanych skorzystaniem z Innovation Box. Ta różnorodność może skutkować tym, że zagadnienia związane z uznaniem prac za prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność B+R związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej będą musiały rozstrzygać organy skarbowe.

Generalną zasadą reżimów IP Box jest proporcjonalność dochodu, który może zostać objęty preferencją, z kosztami prac B+R poniesionymi na wytworzenie, rozwinięcie lub ulepszenie przedmiotu prawa własności intelektualnej. Warto zatem obliczyć korzyść, jaką może dać przedsiębiorcy korzystanie z Innovation Box. W tym celu przedsiębiorca musi mieć dane zarówno o kosztach związanych z B+R i IP, potrzebnych do wyliczenia wskaźnika, jak i kwalifikowanych dochodach. Następnie trzeba będzie przeanalizować, w jakiej wysokości koszty prac B+R ponoszone są w celu opracowania lub udoskonalenia przedmiotu IP w stosunku do innych kosztów uwzględnianych w kalkulacji dochodu. Każda złotówka wydana na zakup prac B+R od podmiotów powiązanych lub na nabycie IP, w stosunku do wydatków na badania własne lub kosztów outsorcingu do podmiotów trzecich, obniży możliwą do uzyskania preferencję.

Kluczowe więc będzie określenie wysokości kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Dla niektórych branż czy sektorów będzie to łatwiejsze (np. dochody z licencji). Natomiast precyzyjne określenie wysokości dochodów z IP w cenie sprzedaży produktu wymagać będzie zastosowania metod wycen stosowanych m.in. dla cen transferowych. Dokładne wyliczenie tych wartości z pewnością będzie wyzwaniem dla części przedsiębiorstw. Nieprecyzyjna lub błędna wycena będzie mogła spowodować zaniżenie lub zawyżenie korzyści podatkowej i tym samym narazić przedsiębiorcę na konsekwencje lub zmniejszyć potencjalne korzyści.

Projektowane przepisy mogą jednak jeszcze ulec zmianom. Natomiast generalnie przedsiębiorstwa powinny być świadome korzyści i zasad mechanizmu działania Innovation Box. ©℗

Wzór do wyliczenia poziomu dochodu z IP na potrzeby ulgi

(a + b) x 1,3

_________

a + b + c + d

gdzie poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione na:

a – działalność B+R prowadzoną bezpośrednio przez podatnika i związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,

b – nabycie wyników prac B+R związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej od podmiotu niepowiązanego,

c – nabycie wyników prac B+R związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej od podmiotu powiązanego,

d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.

Do kosztów nie zalicza się: odsetek, opłat finansowych, kosztów związanych z nieruchomościami i innych kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej. ©℗

Szczegółowa ewidencja

Podatnicy korzystający z IP Box i podlegający opodatkowaniu według obniżonej 5-proc. stawki będą zobowiązani szczegółowo raportować określone zdarzenia na potrzeby rozliczania ulgi.

I tak zgodnie z projektem wymagane będzie:

• wyodrębnienie każdego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
• prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
• wyodrębnienie kosztów przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w sposób zapewniający określenie dochodu kwalifikowanego (chodzi tu o koszty poniesione na: bezpośrednio prowadzoną przez podatnika działalność B+R związaną z IP, nabycie wyników prac B+R od podmiotów niepowiązanych i powiązanych, nabycie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej);
• dokonywanie zapisów w księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – dotyczyć to będzie sytuacji, gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej i jednocześnie nie będzie w stanie spełnić powyższych wymogów dotyczących wyodrębnienia kosztów przypadających na każde, pojedyncze IP;
• dokonywanie zapisów w księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do produktu lub usługi (albo produktów lub usług) – jeśli podatnik będzie wykorzystywał jedno lub więcej kwalifikowanych praw własności intelektualnej w produkcie lub usłudze, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie będzie mógł spełnić warunków dotyczących indywidualnego wyodrębniania kosztów.

Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów analogiczne informacje będą musieli wykazywać w odrębnej ewidencji prowadzonej specjalnie na potrzeby stosowania IP Box.

To nie jest polski wynalazek

Ulga IP Box z powodzeniem funkcjonuje w kilkunastu europejskich krajach. Przyjęta w polskim projekcie 5-proc. stawka podatku od dochodów z komercjalizowania prawa własności intelektualnej jest relatywnie niska

Działające już w wielu krajach rozwiązania typu IP Box mają różną konstrukcję i nazwy (m.in. Patent Box, Intellectual Property Box, IP Box), ale jeden cel. Jest nim zmniejszenie obciążeń fiskalnych przedsiębiorców, którzy osiągają przychody z komercjalizowania praw własności intelektualnej.

– Koncepcja IP Box jest znana i stosowana od lat w innych jurysdykcjach w Europie i na świecie. Została również poddana analizie przez OECD w ramach projektu BEPS Działanie 5 – mówi Magdalena Kosewska-Kwaśny, partner w dziale doradztwa biznesowego i zarządzania innowacjami w Crido.

Polska powinna więc pozostać zgodna z zasadami wskazanymi w BEPS i równocześnie może czerpać z wypracowanych i stosowanych już mechanizmów.

opinia eksperta

Trzeba wyeliminować wątpliwości

Adam Wacławczyk partner w dziale doradztwa podatkowego Deloitte

Wprowadzenie IP Box to oczywiście dobry kierunek w poszukiwaniu rozwiązań prawnych służących zwiększaniu inwestycji podatników w nowe lub udoskonalone rozwiązania. Aby jednak Polska stała się miejscem chętnie wybieranym przez przedsiębiorców upatrujących swoją przewagę konkurencyjną w innowacjach, rozwiązanie to musi być przejrzyste i – co najważniejsze – proste w zastosowaniu. Każdy zapis budzący wątpliwości lub znacząco zwiększający obowiązki administracyjne po stronie podatników będzie osłabiał oczekiwany efekt tej regulacji.

W pierwszej kolejności wątpliwości budzi ustalenie wskaźnika służącego ustaleniu podstawy opodatkowania. Mianowicie nie do końca wiadomo, które z kosztów należy uwzględniać w takiej kalkulacji, w szczególności czy podatnik, który nie dokonuje kapitalizacji kosztów prac rozwojowych, powinien przy ustalaniu wartości wskaźnika sięgać do kosztów z lat poprzednich? Czy ustalając dochód z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w danym roku podatkowym, należy uwzględniać koszty uzyskania przychodów wyłącznie z danego roku podatkowego czy też ustalać tego rodzaju dochód na innych zasadach, z wykorzystaniem ewidencji księgowej? Warto pamiętać, że większość kosztów dotyczących praw własności intelektualnej wytworzonych przez podatnika rozliczana jest na bieżąco, co oznacza, że w momencie rejestracji tych praw i rozpoczęcia uzyskiwania z nich korzyści, podatnik nie rozpoznaje już kosztów podatkowych, a dochód zasadniczo jest tożsamy z wartością osiąganego przychodu. Artykuł 23 projektu, który odnosi się do sposobu kalkulacji wydatków związanych z kwalifikowanymi prawami poniesionych w przeszłości, nie rozwiewa wszystkich tych wątpliwości.

Nowa regulacja wymagać będzie także rozstrzygania, jak należy rozumieć rozwinięcie lub ulepszenie przez podatnika praw do wynalazku (patent) lub innych praw ochronnych wymienionych w proponowanych przepisach. Wydaje się, że w praktyce możemy mieć do czynienia z sytuacją, w której wydatki poniesione na zmiany w chronionym rozwiązaniu nadal związane będą z ochroną wynikającą z wcześniej zarejestrowanego prawa (zarejestrowane prawo chroni bowiem także zmodyfikowane rozwiązanie). Może być też tak, że skorzystanie z preferencyjnych zasad opodatkowania wymagać będzie uzyskania nowej ochrony (prawa) na ulepszone rozwiązanie.

Te podstawowe wątpliwości przekładać się będą na charakter ewidencji, do której prowadzenia zobowiązani mają być podatnicy. W zależności od tego, czy ustawodawca będzie wymagać identyfikacji także kosztów historycznych dotyczących danego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej (na co wskazuje art. 23 projektu), konieczność prowadzenia takiej ewidencji – obok obowiązku formalnej rejestracji poszczególnych praw – może stanowić jedną z głównych przeszkód wpływających na atrakcyjność IP Box. ©℗

W przypadku IP Box preferencja podatkowa w praktyce polega na stosowaniu przez firmy niższej efektywnej stawki podatku dochodowego. Taka obniżka może być rezultatem różnego rodzaju mechanizmów, tj. określenia wprost niższej stawki podatku dochodowego (takie właśnie rozwiązanie zakłada projekt Ministerstwa Finansów), zwolnienia części przychodów z opodatkowania czy obniżenia podstawy opodatkowania. Także poziom preferencji już istniejących w Europie jest zróżnicowany, a efektywna stawka CIT dla przychodów z Innovation Box sięga od 2,5 proc. na Cyprze do 15 proc. we Francji – wynika z raportu opracowanego przez CRIDO i Fundację Koalicji na rzecz Polskich Innowacji.

– Oceniając polskie rozwiązanie, można uznać, że zaproponowana efektywna stawka podatku (5 proc.) jest relatywnie niska – komentuje ekspertka Crido. Wskazuje, że z większych preferencji mogą korzystać przykładowo Cypr (2,5 proc.) czy Belgia (4,44 proc.), ale w wielu państwach stawka IP Box oscyluje na wysokości 10 proc. (Wielka Brytania, Holandia, Hiszpania) lub nawet wyższej.

Także katalog kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP) w Polsce jest stosunkowo szeroki na tle innych krajów. Magdalena Kosewska-Kwaśny zwraca uwagę, że podobny zakres kwalifikowanych IP funkcjonuje przykładowo na Węgrzech i we Włoszech, przy czym OECD oceniając rozwiązania IP Box w tych krajach, uznało je za nieszkodliwe, z wyjątkiem znaków towarowych we włoskim systemie.

– Porównanie założeń polskiej propozycji z innymi państwami wskazuje, że intencją ustawodawcy ma być jak najszerszy zakres funkcjonowania Innovation Box – ocenia Magdalena Kosewska-Kwaśny.©℗

Wybrane kraje europejskie z ulgą typu Innovation Box