Fundacja rodzinna w wyjaśnieniach dyrektora KIS

Zagadnienie

Interpretacje indywidualne

Co wynika z interpretacji

Dozwolona działalność gospodarcza, zwolniona z CIT

Nabycie obligacji oraz osiąganie z nich przychodów (odsetek od obligacji) oraz spłata kapitału przez emitenta

z 9 maja 2024 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.78.2024.1.BD i 0111-KDIB1-2.4010.79.2024.1.BD), z 8 maja 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.74.2024.1.EJ)

Jest to dozwolona działalność, wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacji rodzinnej (dalej: ustawa).

Zbycie udziałów i akcji otrzymanych w darowiźnie od fundatora, a także zbycie wniesionych przez fundatora praw wynikających z udziału w spółce komandytowej

z 10 maja 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.140.2024.2.EJ), z 9 maja 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.172.2024.2.EJ), z 12 kwietnia 2024 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.86.2024.2.KW), z 5 marca 2024 r. (0111-KDIB1-1.4010.2.2024.2.BS), z 24 kwietnia 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.69.2024.2.AW), z 3 kwietnia 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.76.2024.2.MK), z 26 lutego 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.714.2023.1.AW), z 15 lutego 2024 r. (0111-KDIB1-1.4010.750.2023.1.RH), z 29 stycznia 2024 r. (0111-KDIB1-3.4010.631.2023.3.AN), z 1 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.451.2023.2.DP)

Jest to dozwolona działalność, wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Wniesienie przez fundację udziałów do spółki kapitałowej w zamian za udziały lub akcje tej spółki

z 23 kwietnia 2024 r. (0114-KDIP2-1.4010.85.2024.2.KW)

Jest to dozwolona działalność, wskazana w art. 5 ust. 3 ustawy.

Otrzymywanie przez fundację rodzinną dochodów z tytułu uczestnictwa w luksemburskich alternatywnych funduszach inwestycyjnych (będących odpowiednikiem funduszy określonych w polskich przepisach prawnych)

z 12 kwietnia 2024 r. (0114-KDIP2-1.4010.38.2024.1.KW)

Jest to dozwolona działalność, wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Przystąpienie do spółki kapitałowej lub komandytowej i w związku z tym otrzymanie dywidend lub wypłacanego zysku

z 8 kwietnia 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.99.2024.2.MK), z 27 marca 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.71.2024.2.END), z 22 marca 2024 r. (0114-KDIP2-1.4010.105.2024.1.KW).

Jest to dozwolona działalność, wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy. W związku z tym spółki wypłacające dywidendę lub spółka komandytowa wypłacająca zysk nie pełnią funkcji płatnika.

Otrzymanie majątku likwidacyjnego spółki zagranicznej (będącej odpowiednikiem polskiej spółki kapitałowej)

z 27 marca 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.71.2024.2.END), z 21 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.618.2023.1.MK)

Jest to dozwolona działalność, wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Kupno i sprzedaż pochodnych instrumentów finansowych (w tym sprzedaż i zakup opcji na akcje)

z 29 stycznia 2024 r. (0111-KDIB1-1.4010.690.2023.3.BS)

Jest to dozwolona działalność, wskazana w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Inne czynności nieopodatkowane lub zwolnione z CIT

Wniesienie mienia przez fundatora na powiększenie funduszu założycielskiego po zarejestrowaniu fundacji rodzinnej

z 8 maja 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.146.2024.1.BD i 0111-KDIB1-2.4010. 134.2024.1.AW), z 6 maja 2024 r. (0114-KDIP2-1.4010.152.2024.2.KW)

Ma tu zastosowanie zwolnienie na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT.

Otrzymywanie odsetek od lokat bankowych

z 13 lutego 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.630.2023.1.ANK)

Gromadzenie przez fundację rodzinną pieniędzy na lokatach terminowych nie jest działalnością gospodarczą, a przychody z odsetek z tych lokat są zwolnione z CIT.

Niedozwolona działalność, opodatkowana 25 proc. CIT

Wniesienie kupionej przez fundację rodzinną nieruchomości na pokrycie udziałów w kapitale zakładowym spółki kapitałowej

z 8 stycznia 2024 r. (0114-KDIP2-1.4010.550.2023.2.PP), z 22 grudnia 2023 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.495.2023.2.ANK)

UWAGA! W sprawie zapadły już wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych (nieprawomocne):

■ potwierdzające stanowisko fiskusa – wyrok WSA w Warszawie z 8 maja 2024 r. (III SA/Wa 597/24),

■ przeciwne do stanowiska fiskusa – wyrok WSA w Poznaniu z 14 maja 2024 r. (I SA/Po 152/24).

Wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki może być uznane za przystąpienie do niej, ale trzeba mieć na względzie ograniczenie w zakresie zbywania mienia, jeżeli zostałoby ono nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy). W tej kwestii toczą się spory z fiskusem, a orzecznictwo sądów jest rozbieżne.

Przystąpienie fundacji rodzinnej do spółki cywilnej

z 26 stycznia 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.634.2023.3.AW), z 31 października 2023 r. (0111-KDIB2-1.4010.363.2023.1.DD), z 20 października 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.186.2023.2.EJ)

Wykracza to poza zakres dozwolonej działalności, o której mowa w art. 5 ustawy.

Przystąpienie do zagranicznych spółek (np. luksemburskich i cypryjskich), które nie mają osobowości prawnej i nie są podatnikami CIT w kraju swojej siedziby

z 5 stycznia 2024 r. (0114-KDIP2-1.4010.551.2023.2.PP), z 27 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.642.2023.1.DP), z 7 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.506.2023.2.AW), 1 grudnia 2023 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.290.2023.1.DP), z 24 listopada 2023 r. (0111-KDWB.4010.16.2023.1.KKM i 0114-KDIP2-1.4010.304.2023.1.KS), z 18 października 2023 r. (0114-KDIP2-1.4010.402.2023.1.KW)

UWAGA! W sprawie zapadły już wyroki (nieprawomocne):

■ potwierdzające stanowisko fiskusa – wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2024 r. (III SA/Wa 2753/23),

■ przeciwne do stanowiska fiskusa – WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2024 r. (III SA/Wa 259/24) i WSA w Łodzi 9 kwietnia 2024 r.(I SA/Łd 114/24).

Artykuł 5 ust. 1 pkt 3 ustawy pozwala na przystępowanie fundacji rodzinnej do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także na uczestnictwo w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach.

Przepis ten nie ma zastosowania w odniesieniu do zagranicznych spółek, które nie mają osobowości prawnej i nie płacą za granicą CIT. W tej kwestii również toczą się spory z fiskusem, a orzecznictwo sądów jest rozbieżne.

Wniesienie przez fundatora wierzytelności z tytułu pożyczki udzielonej spółce, a następnie otrzymywanie przez fundację odsetek z tego tytułu

z 10 maja 2024 r. (0111-KDIB2-1.4010.96.2024.2.KK), z 29 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.317.2023.2.DP)

UWAGA! W sprawie zostały też wydane odmienne interpretacje – z 26 kwietnia 2024 r. (0111-KDIB1-1.4010.75.2024.1.MF i 0114-KDIP2-1.4010.65.2024.2.KW).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy, w ramach dozwolonej działalności fundacja sama może udzielić pożyczki spółce.

Do otrzymanych odsetek od wierzytelności przeniesionej przez fundatora na fundację nie ma zastosowania zwolnienie z CIT. Przychody z tego tytułu są więc opodatkowane stawką 25 proc. CIT.

Natomiast zgodnie z interpretacjami z 26 kwietnia 2024 r. wniesienie wierzytelności jest neutralne podatkowo. Nie są też opodatkowane odsetki płacone przez dłużnika.

Najem apartamentów na krótkie i dłuższe okresy oraz usługi hotelarskie

z 19 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-3.4010.662.2023.2.AN), z 8 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.464.2023.1.EJ)

Wykracza to poza zakres dozwolonej działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Dochody ze sprzedaży walut wirtualnych oraz z dodatnich różnic kursowych powstałych w wyniku obrotu walutami obcymi

z 31 października 2023 r. (0114-KDIP2-1.4010.426.2023.2.KS) z 29 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.317.2023.2.DP), z 4 sierpnia 2023 r. (0114-KDIP2-1.4010.312.2023.1.KS)

Wykracza to poza zakres dozwolonej działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Inne ważne zagadnienia

Prawo do odliczenia zapłaconego przez fundację rodzinną podatku od przychodów z budynków

z 28 marca 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.3.2024.1.MK)

Fundacja nie może odliczać zapłaconego podatku od przychodów z budynków od 15-proc. CIT, bo ten drugi jest liczony według odmiennych zasad niż podatek na ogólnych zasadach, tj. według stawek 19 proc. i 9 proc. Podatek od przychodów z budynków można natomiast potrącić od sankcyjnego 25-proc. CIT.

Wypłata świadczeń na rzecz małżonków, którzy wspólnie założą fundację rodzinną

z 30 kwietnia 2024 r. (0112-KDIL2-1.4011.113.2024.2.JK i 0112-KDIL2-1.4011.114.2024.2.JK)

Taka wypłata będzie częściowo opodatkowana PIT, bo świadczenie będzie zwolnione tylko proporcjonalnie do wniesionego przez męża i żonę mienia. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 49 ustawy o PIT zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 157, stosuje się tylko do części przychodów – odpowiadającej proporcji, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o fundacji rodzinnej.

Wypłata spółce powiązanej wynagrodzenia za świadczenie usług zarządzania najmem nieruchomościami

z 13 lutego 2024 r. (0111-KDIB1-2.4010.693.2023.2.MK)

Jest to ukryty zysk, opodatkowany 15-proc. CIT, bo zgodnie z art. 24q ust. 1a pkt 3 lit. a ustawy o CIT ukrytym zyskiem są świadczenia na rzecz beneficjenta, fundatora lub podmiotu powiązanego z beneficjentem, fundatorem lub fundacją rodzinną z tytułu m.in. usług zarządzania i kontroli.

Wypłata beneficjentom wkładu pieniężnego wniesionego do fundacji rodzinnej

z 6 grudnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.528.2023.1.AW), z 24 sierpnia 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.173.2023.1. DP), z 19 lipca 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.172.2023.2.DP).

UWAGA! W sprawie zapadły już wyroki (nieprawomocne) WSA w Łodzi z 28 listopada 2023 r. (I SA/Łd 737/23 i I SA/Łd 768/23). Wynika z nich, że dopóki fundacja rodzinna istnieje, dopóty pieniądze wypłacane z wniesionego do niej wkładu są opodatkowane 15-proc. CIT. Będą natomiast zwolnione z podatku, gdy fundacja zostanie zlikwidowana.

Jest opodatkowana 15-proc. CIT zarówno w trakcie funkcjonowania fundacji, jak i przy jej likwidacji. Zgodnie z art. 24q ustawy o CIT podatek dochodowy powinien być uiszczony od przekazanego lub postawionego do dyspozycji przez fundację rodzinną bezpośrednio lub pośrednio świadczenia.

W przypadku likwidacji fundacji przychód pomniejsza się o wartość podatkową mienia wniesionego przez fundatora, zgodnie z art. 24q ust. 3 ustawy o CIT. Fiskus twierdzi jednak, że przychodu tego nie pomniejsza się o wniesione pieniądze. Innego zdania jest WSA w Łodzi.