Po pierwsze odbierzmy Kremlowi paliwowe nadwyżki

Dziś można odnieść wrażenie, że zmęczenie rosyjską agresją wchodzi na dobre na salony, i to bynajmniej nie tylko te berlińskie, wiedeńskie czy budapesztańskie. Dyskusja o limitach cenowych stała się tego najlepszą ilustracją. Żeby było jasne: jest naturalne i zrozumiałe, że państwa szeroko pojętego Zachodu chcą chronić swoich obywateli, swój biznes i swoje „krytyczne” aktywa przed kosztami związanymi pośrednio lub bezpośrednio z rosyjską agresją. Nie ulega wątpliwości, że takie działania są wręcz konieczne – także w imię naszej zbiorowej odporności jako państw uznawanych przez Moskwę za „nieprzyjazne” i potrzebnej w okresie wojennym politycznej stabilności. Problem zaczyna się wtedy, kiedy rozpoczyna się mieszanie porządków, pojawia się argumentacyjny chaos, ginie klarowna, jak się zdawało, hierarchia priorytetów, a do wspólnego mianownika dopisywane są chyłkiem partykularne cele.

Ten z grubsza proces dotknął najważniejszej z punktu widzenia zdolności Kremla do finansowania swojej inwazji sfery, stanowiącej tym samym jeden z głównych kluczy do problemów nią wywołanych: sankcji naftowych. Pomysł limitu cenowego wprowadzono na arenę debaty i pozyskano kierunkową zgodę UE jako dla skuteczniejszego środka do tego właśnie najważniejszego celu. Niepostrzeżenie jednak – gdzieś między pracami koncepcyjnymi w amerykańskim Departamencie Skarbu a gabinetowymi ustaleniami z Brukselą, i stolicami G7, zakręcenie kurka z pieniędzmi zasilającymi rosyjski budżet straciło na znaczeniu. Z tego zamieszania wyłania się nowe oblicze mechanizmu – jako sposobu na rozmiękczenie uzgodnionych już unijnych restrykcji i utrzymanie płynności na światowych rynkach. Zmiany te nie są nieodwracalne – wystarczy skorygować wyjściowy pułap albo uzupełnić propozycję o jasny i przewidywalny harmonogram jego obniżania. Zniekształcenie pierwotnej idei jest chyba w dużej mierze – jak mówi nam jeden z naszych rozmówców, Wojciech Paczos – owocem marzeń o jednym narzędziu, które rozwiąże za jednym zamachem wszystkie problemy, a nie złej woli. Jako kraj wskazywany w Europie jako jeden z tych, które „miały rację” co do Rosji, musimy jednak przypomnieć, gdzie na naszym kompasie jest północ. Łagodźmy wpływ sankcji na nasze społeczeństwa, ale ich nie porzucajmy.