Mądry szuka rozwiązania, niemądry rozstrzygnięcia

Ciągle jednak ma mniejsze powodzenie niż w kulturach azjatyckich, w Japonii, Korei, Chinach, albo w krajach muzułmańskich, gdzie islam, Koran wyraźnie zachęca do ugody, do szukania kogoś, kto pogodzi zwaśnione strony. Takich adnotacji w polskiej kulturze jest mniej. Dramatyczne losy narodu, wojny, rozbiory, utrata niepodległości i zmiany ustrojowe sprawiły, że jesteśmy mniej ufni. Jesteśmy za to waleczni. Traktujemy spór jak bitwę, pojedynek. Jesteśmy honorowi, a niehonorowo jest poddać się, ustąpić, zrezygnować z walki, paść wrogowi w ramiona. Nasza świadomość jest trochę obciążona historycznie. Chrześcijaństwo każe przebaczać, miłować przeciwników, a my? Nie jesteśmy narodem kłótliwym, ale zbyt często szukamy satysfakcji w sądzie. Nie znajdujemy satysfakcji w godzeniu się.