Kronika prawa

Wchodzą w życie

1 stycznia 2010 r.

MARGINES WYPŁACALNOŚCI

ministra finansów z 2 października 2009 r. w sprawie sposobu wyliczenia wysokości marginesu wypłacalności zakładów reasekuracji oraz minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego dla rodzajów reasekuracji (Dz.U. nr 169, poz. 1330)

Par. 10 wszedł w życie z dniem ogłoszenia, tj. 12 października 2009 r., z mocą od 18 czerwca 2009 r., a mówiącego o wyliczaniu do końca br. przez zakłady asekuracji marginesu wypłacalności na dotychczasowych zasadach.

Współczynnik reasekuracyjny to stosunek procentowy łącznej sumy odszkodowań na udziale własnym (po potrąceniu udziału reasekcjonariuszy wypłaconych przez zakład reasekuracji z reasekuracji czynnej i retrocesji czynnej w ciągu ostatnich 36 miesięcy (lub w czasie całej działalności, jeżeli zakład reasekuracji działa krócej niż 3 lata), zwiększonej o kwotę rezerwy na niewypłacone odszkodowania na udziale własnym na koniec tego kresu i zwiększonej i zmniejszonej o kwotę rezerwy na niewypłacone odszkodowania na udziale własnym na początek tego okresu do sumy odszkodowań brutto wypłaconych przez zakład reasekuracji z reasekuracji czynnej i retrocesji czynnej, skorygowanej o zwiększenie lub zmniejszenie rezerwy na niewypłacone odszkodowania brutto. Jeżeli stosunek ten jest mniejszy niż 50 proc. i jest liczbą nieujemną, jako wielkość współczynnika reasekuracyjnego przyjmuje się 50 proc. Jeśli natomiast stosunek ten jest większy niż 100 proc. albo jest liczbą ujemną, względnie kwota w mianowniku tego stosunku jest równa zero, jako wielkość współczynnika reasekuracyjnego przyjmuje się 100 proc.

WIARYGODNOŚĆ KREDYTOWA

ministra finansów z 19 listopada 2009 r. w sprawie ocen wiarygodności kredytowej opracowanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej (Dz.U. nr 204, poz. 1576)

Oceny wiarygodności kredytowej emitenta należącego do grupy kapitałowej nie można stosować do innego emitenta należącego do tej samej grupy. Jeżeli krótkoterminowy instrument finansowy posiadający ocenę wiarygodności kredytowej otrzymał wagę ryzyka 150 proc., to wszystkie niesklasyfikowane i niezabezpieczone ekspozycje i krótkoterminowe, i długoterminowe domu maklerskiego wobec tego dłużnika również otrzymują wagę ryzyka 150 proc.

WSPÓŁCZYNNIK WYPŁACALNOŚCI

ministra finansów z 26 listopada 2009 r. w sprawie upowszechniania informacji związanych z adekwatnością kapitałową (Dz.U. nr 210, poz. 1615)

KLASYFIKACJA BUDŻETOWA

ministra finansów z 4 grudnia 2009 r. w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz.U. nr 211, poz. nr 1633)

Wyjątkiem jest część 88. Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury, która wchodzi w życie 31 marca 2010 r.

STATYSTYKI SAMORZĄDOWE

Rady Ministrów z 13 listopada 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia Nomenklatury Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NTS) (Dz.U. nr 202, poz. 1558)

URZĘDOWY REJESTR

Rady Ministrów z 13 listopada 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. nr 202, poz. 1559)

WOJSKO

z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 79, poz. 669) z wyjątkiem art. 1 pkt 4, 14, 26, 29 i pkt 61 w zakresie art. 124 i 124a, art. 5, art. 7 oraz art. 9 ust. 3, które weszły w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, tj. 12 czerwca 2009 r.

Od przyszłego roku armia będzie się składać wyłącznie z żołnierzy służby stałej i kontraktowej. Ta druga ma trwać maksymalnie 12 lat. Od przyszłego roku podoficerem będzie mogła zostać osoba po szkole średniej, ale bez matury. O pierwszy stopień oficerski podporucznika będą mogli ubiegać się kandydaci z wykształceniem licencjackim lub tytułem inżyniera. Z takim wykształceniem żołnierz będzie mógł awansować jedynie do stopnia kapitana. Od majora do generała, tak jak obecnie dla wszystkich stopni oficerskich, trzeba będzie mieć wykształcenie wyższe magisterskie. Wymagania związane z wykształceniem nie zostały zmienione dla żołnierzy w korpusie szeregowych. Nadal będzie od nich wymagane ukończenie gimnazjum.

z 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 161, poz. 1278) z wyjątkiem art. 1 pkt 36 lit. b), który wszedł w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. 15 października 2009 r. oraz art. 21, który wszedł w życie z dniem 30 grudnia 2009 r.

Nowe przepisy ustalają m.in. zasady odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, pełnienia czynnej służby wojskowej przez kobiety oraz zniesienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej.

ministra obrony narodowej z 18 czerwca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie tworzenia, znoszenia oraz ustalania siedzib i terytorialnego zakresu działania wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. nr 104, poz. 865)

pkt 4 w zakresie par. 7 ust. 3 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 9 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpłatnego wyżywienia żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 45, poz. 365)

ministra obrony narodowej z 14 października 2009 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1392)

Gratyfikacja urlopowa wynosi 35 proc. najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza, obowiązującego 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym nabył on prawo do urlopu. Pieniądze te wypłaca się na wniosek zainteresowanego, przed rozpoczęciem urlopu wynoszącego co najmniej 5 dni, po przedstawieniu dowodu wpłaty za jakąś zorganizowaną formę wypoczynku samego żołnierza lub jego małżonka czy dziecka pozostającego na jego utrzymaniu, albo po skierowaniu żołnierza do służby za granicą.

z 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz.U. nr 190, poz. 1474)

Nowe przepisy mają zapewnić zgodność wojskowych przepisów dyscyplinarnych z wymaganiami Konstytucji RP oraz określonymi w innych ustawach i ratyfikowanych przez Polskę umowach międzynarodowych. Dostosowują także wojskowe przepisy dyscyplinarne do potrzeb wynikających z programu profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP. Zwiększają motywacyjny charakter wyróżnień stosowanych przez przełożonych i umożliwia im sprawniejsze podejmowanie działań dyscyplinujących.

Rozszerzono krąg podmiotów posiadających uprawnienia dyscyplinarne. Szczególne znaczenie ma nadanie dowódcom drużyn statusu przełożonych dyscyplinarnych. Określono ogólne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz wymierzania kar i stosowania środków dyscyplinarnych. Jeśli żołnierz jednocześnie naruszy zasady dyscypliny wojskowej i przepisy karne, to - zgodnie z nowymi przepisami - nie trzeba będzie czekać na zakończenie wobec niego postępowania karnego i orzeczenie winy za popełnienie czynu zabronionego, ale będzie można od razu rozpocząć wobec niego postępowanie dyscyplinarne za naruszenie dyscypliny wojskowej. Takie rozwiązanie od wielu lat obowiązuje w innych służbach mundurowych. Ujednolicono i uproszczono przepisy dotyczące wyróżnień.

Obok wyróżniania żołnierzy w czynnej służbie wojskowej zaproponowano wyróżnianie byłych żołnierzy, w tym pośmiertnie. Krąg osób, które mogą udzielać wyróżnień, poszerzono o Prezydenta RP i Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych. Nowym wyróżnieniem będzie zatarcie ukarania przed upływem terminu określonego w ustawie. Zaproponowano nowy dyscyplinarny środek zapobiegawczy - niedopuszczenie do wykonywania czynności służbowych. Byłby on stosowany wobec żołnierzy podejrzanych o bycie pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub psychotropowych. Jednocześnie przewidziano zaostrzenie odpowiedzialności żołnierzy za naruszenie przez nich prawa pod wpływem alkoholu i narkotyków. Nowym rozwiązaniem jest ponadto podział postępowań dyscyplinarnych na prowadzone w trybie uproszczonym (jednoinstancyjnym) i zwykłym (dwuinstancyjnym).

ministra obrony narodowej z 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz.U. nr 218, poz. 1699)

Żołnierz służby kandydackiej, który skończył albo studia na wojskowej uczeni, albo szkolenie wojskowe, może być wyznaczony na stanowisko zaszeregowane do stopnia etatowego porucznika (podporucznika marynarki). Takiego, który ukończył szkolenie w specjalnym ośrodku, wyznacza się na stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego szeregowego (marynarza).

Kursy specjalistyczne przed wyznaczeniem na stanowiska o stopniu porucznika czy podporucznika marynarki, kapitana, podpułkownika (komandora porucznika) organizowane są na uczelniach wojskowych lub w jednostkach badawczo-rozwojowych.

ministra obrony narodowej z 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe (Dz.U. nr 221, poz. 1744)

GARNIZONY

ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 24 listopada 2009 r. w sprawie utworzenia garnizonów oraz określenia zadań, siedzib i terytorialnego zasięgu właściwości ich dowódców (Dz.U. nr 206, poz. 1592)

Do zadań warszawskiego garnizonu należy dodatkowo ochrona obrona obiektów wojskowych MON, kierowanie przygotowaniem, organizacją i przebiegiem uroczystości centralnych i realizowanie zadań reprezentacyjnych przy siedzibie prezydenta - zwierzchnika sił zbrojnych i podczas oficjalnych wizyt składanych premierowi.

ŚWIADCZENIA NA OBRONNOŚĆ

Rady Ministrów z 19 października 2009 r. w sprawie określenia limitu świadczeń rzeczowych wykonywanych w 2010 r. na rzecz obrony państwa (Dz.U. nr 179, poz. 1389)

Limity świadczeń rzeczonych na rzecz obronności państwa wynoszą nie więcej niż 400 nieruchomości (budynków lub ich części - na potrzeby organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego wykonujących zadania związane z prowadzeniem kwalifikacji wojskowej), a także 90 samochodów i maszyn wraz z niezbędnym wyposażeniem - na potrzeby jednostek walczących z klęskami żywiołowymi i likwidujących ich skutki.

STYPENDIA SPORTOWE

ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 25 listopada 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. nr 210, poz. 1618)

BADANIA WETERYNARYJNE

ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 24 listopada 2009 r. w sprawie prowadzenia przez urzędowego lekarza weterynarii dziennika badania przedubojowego zwierząt i dziennika badania poubojowego mięsa (Dz.U. nr 210, poz. 1621)

POŁĄCZENIE INSTYTUTÓW

ministra gospodarki z 19 listopada 2009 r. w sprawie połączenia Instytutu Szkła, Ceramiki, Materiałów Ogniotrwałych i Budowlanych oraz Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Betonów Cebet (Dz.U. nr 195, poz. 1509)

Po połączeniu będzie obowiązywał system finansowo-księgowy i system płacowy Instytutu Szkła, Ceramiki, Materiałów Ogniotrwałych i Budowlanych sprzed połączenia.

Wchodzą w życie

5 stycznia 2010 r.

SSE

Rady Ministrów z 1 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie katowickiej specjalnej strefy ekonomicznej (Dz.U. z 2009 r. nr 217, poz. 1684)

UBEZPIECZENIA ROLNICZE

Rady Ministrów z 8 grudnia 2009 r. w sprawie wysokości dopłat do składek z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w 2010 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 217, poz. 1686)

Omówienie: W 2010 r. dopłata do składki z tytułu ubezpieczenia upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych - wynosi 50 proc. składki do 1 ha uprawy. Również gdy chodzi o dopłatę do składki ubezpieczeniowej za bydło, konie, owce, kozy, drób lub świnie, to jest to 50 proc. składki za sztukę.

AKCYZA

Rady Ministrów z 8 grudnia 2009 r. w sprawie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2010 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 217, poz. 1687)

Omówienie: W 2010 r. stawkę zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej ustalono na 0,85 zł na litr tego paliwa.

Weszły w życie

1 stycznia 2010 r.

WYBÓR PREZYDENTA

z 19 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 213, poz. 1652)

Chodzi o ułatwienie wyborcom udziału w głosowaniu z jednej strony, z drugiej zaś - o kwestie związane z finansowaniem kampanii wyborczej. Zbiórki publiczne w wyborach prezydenckich będą zakazane. Za złamanie tego i innych zakazów grozi konfiskata pozyskanych nielegalnie środków. Państwowa Komisja Wyborcza będzie mogła odrzucić sprawozdanie komitetu wyborczego, gdyby przeprowadzono zbiórkę publiczną wbrew zakazowi. Ponadto w razie:

- pozyskania lub wydawania środków komitetu z naruszeniem przepisów, np. na niedozwolone reklamy,

- przekazania komitetowi lub przyjęcia przez komitet pieniędzy lub wartości niepieniężnych, np. pochodzących z darowizny od przedsiębiorcy, przekraczających 20 tys. zł.

Kary będą również groziły za pozyskiwanie środków przez komitet przed przyjęciem przez PKW zawiadomienia o utworzeniu komitetu albo po wyborach.

HAZARD

z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540)

Wyjątek stanowią art. 95 w zakresie art. 21 ust 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także art. 102 wprowadzający zmianę art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o działach administracji rządowej, art. 106 pkt 1 i pkt 4 lit. a, zmieniający postanowienia ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, art. 111 mówiący o opodatkowaniu hazardu podatkiem od gier na zasadach określonych w odrębnej ustawie oraz art. 116 pkt 4, mówiącego o komisyjnym niszczeniu materiałów i informacji niepotwierdzających przestępstw skarbowych, które wchodzą w życie po upływie 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, tj. 1 stycznia 2016 r.

Gry na automatach, podobnie jak w ruletkę, pokera, baccarata czy gry w kości będą prowadziły tylko kasyna. Automaty o niskich wygranych mogą być prowadzone na podstawie dotychczasowych zezwoleń do czasu ich wygaśnięcia. Postępowania w sprawie wydania kolejnych zezwoleń wszczęte, a niezakończone z chwilą wejścia w życie tej ustawy zostaną umorzone. Gry na automatach o niskich wygranych to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 50 gr. Wstęp do ośrodków gier i do punktów przyjmowania zakładów wzajemnych jest dozwolony tylko pełnoletnim. Podobnie jak w grach losowych z wyjątkiem loterii fantowych i promocyjnych mogą uczestniczyć tylko osoby, które ukończyły 18 lat. Na prowadzenie gier liczbowych, loterii pieniężnych i telebingo monopol ma państwo. Wzrosną podatki od hazardu. Zabroniono reklamy i promocji ruletki, gier w karty, w kości, zakładów wzajemnych i gier na automatach, podobnie jak niedopuszczalne jest informowanie o sponsorowaniu takich gier.

PRAWO DEWIZOWE

ministra finansów z 23 października 2009 r. w sprawie przekazywania Narodowemu Bankowi Polskiemu danych niezbędnych do sporządzania bilansu płatniczego oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej (Dz.U. nr 184, poz. 1437)

Dane przekazywane NBP na podstawie rozporządzenia oraz dane przyjmowane do wyliczenia łącznej kwoty aktywów i pasywów, której przekroczenie powoduje powstanie obowiązku sprawozdawczego, powinny wynikać z: ksiąg rachunkowych lub ewidencji albo dokumentów źródłowych obrazujących stan faktyczny albo też dokumentów źródłowych obrazujących stan faktyczny, w przypadku innych podmiotów niż te, które prowadzą księgi rachunkowe.

VAT

z 23 października 2009 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług

Wyjątek stanowi art. 3, który zaczął obowiązywać 1 grudnia 2009 r. i art. 1 pkt 7 w zakresie art. 28g, który wejdzie w życie 1 stycznia 2011 r. (Dz.U. nr 195, poz. 1504)

Przy określaniu miejsca świadczenia usług, usługi będą identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli dla tych usług przepisy powołują symbole statystyczne.

W wypadku importu usług te, które są świadczone w sposób ciągły dłużej niż przez rok, a dla których w danym roku nie upływają terminy rozliczeń lub płatności, uznaje się jednak za wykonane z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tych usług. Podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT UE na 31 grudnia 2009 r. na podstawie zgłoszenia, którzy uzyskali potwierdzenie, uważa się za podatników VAT UE na podstawie zgłoszenia na podstawie art. 97 ust. 3 ustawy o VAT.

ministra finansów z 18 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie objętych stawką tego podatku w wysokości 7 proc. (Dz.U. nr 222, poz. 1759)

ministra finansów z 18 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 222, poz. 1760)

ministra finansów z 21 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia podatników niemających obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego (Dz.U. nr 222, poz. 1762)

ministra finansów z 21 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 222, poz. 1763)

WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW PODATKOWYCH

ministra finansów z 13 listopada 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz.U. nr 195, poz. 1508)

PODATKI DOCHODOWE

z 23 października 2009 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 201, poz. 1541)

Ma zastosowanie do przychodów uzyskanych od 1 stycznia 2010 r.

REJESTRACJA PODATNIKÓW

ministra finansów z 26 listopada 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 201, poz. 1543)

Wyjątkiem jest par. 2 ust. 1, który wszedł w życie 1 grudnia 2009 r.

OPŁATA TELEKOMUNIKACYJNA

ministra infrastruktury z 18 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości, sposobu ustalania, terminów i sposobu uiszczania rocznej opłaty telekomunikacyjnej (Dz.U. nr 221, poz. 1743)

SPRAWOZDANIA FINANSOWE

ministra finansów z 25 września 2009 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania przez jednostki inne niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych (Dz.U. nr 169, poz. 1327)

Akt ten ma po raz pierwszy zastosowanie do skonsolidowanych sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się 1 stycznia 2010 r. Jednostka dominująca z siedzibą lub miejscem sprawowania zarządu w Polsce sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmujące nie tylko jej dane, lecz także jednostek podporządkowanych, bez względu na ich siedzibę. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się z wprowadzenia, skonsolidowanego bilansu, skonsolidowanego rachunku zysków i strat, skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych, zestawienia zmian w skonsolidowanym kapitale własnym, dodatkowych informacji i objaśnień. Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności. W sprawozdaniu zaś wykazuje się dane za rok obrotowy oraz za rok poprzedzający, jeżeli jednostka dominująca miała obowiązek sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego za ów rok poprzedzający. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej sporządza się, stosując dla wszystkich objętych nim jednostek zależnych jednakowe metody wyceny aktywów i pasywów oraz jednakowe zasady sporządzania zgodnie z zasadami (polityką) rachunkowości przyjętymi przez jednostkę dominującą. Można od tego wymagania odstąpić tylko wyjątkowo, kiedy zastosowanie jednakowych metod jest niemożliwe.

DOMY MAKLERSKIE

ministra finansów z 18 listopada 2009 r. w sprawie zakresu szczegółowych zasad wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego, w tym wymogów kapitałowych, dla domów maklerskich oraz określenia maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów (Dz.U. nr 204, poz. 1571)

Dom maklerski oblicza całkowite wymagania kapitałowe na koniec każdego dnia roboczego, według stanu na poprzedni dzień roboczy i porównuje tak obliczoną wielkość z poziomem nadzorowanych kapitałów. Wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka rynkowego oblicza się na podstawie pozycji pierwotnych w instrumentach bazowych, określających rodzaje i wielkość ryzyka obciążającego poszczególne operacje nierozliczone na koniec dnia. Dom maklerski, którego skala działalności jest znacząca, musi uzupełniać wewnętrzną procedurę o szczegółowe zasady ustalania wyniku rynkowego oraz ustalania straty na operacjach zaliczanych do portfela niehandlowego.

ministra finansów z 18 listopada 2009 r. w sprawie wymogów, jakim powinny odpowiadać wnioski domów maklerskich o wydanie zgody na niektóre czynności w ramach prowadzonej działalności maklerskiej (Dz.U. nr 204, poz. poz. 1572)

Określono szczegółowe warunki składania wniosków, ponieważ zgody Komisji wymaga wcześniejsza niż w dniu określonym w umowie spłata przez dom maklerski zobowiązań z tytułu papierów wartościowych o nieoznaczonym terminie wymagalności oraz innych instrumentów finansowych o nieoznaczonym terminie wymagalności oraz zobowiązań z tytułu pożyczki lub kredytu, w wyniku których powstały zobowiązania podporządkowane. Dom maklerski musi też składać wniosek np. o zastosowanie: współczynników delta, obliczonych za pomocą własnych modeli wyceny opcji, zastosowanie metody wartości zagrożonej do obliczenia łącznego wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka rynkowego czy modelu wrażliwości do obliczania pozycji wynikających z transakcji pochodnych. To samo dotyczy metody formuły nadzorczej lub oceny wynikowej w przypadku papierów wartościowych nieposiadających oceny wiarygodności kredytowej zewnętrznej instytucji oceny wiarygodności kredytowej. Wniosku i zgody wymaga również stosowanie preferencyjnej wagi ryzyka w stosunku do uprzywilejowanych transz sekurytyzacji czy przejściowe stosowanie przez dom maklerski szczególnej metody obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem.

ministra finansów z 18 listopada 2009 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać wnioski o udzielenie zgody na zastosowanie przez dom maklerski wybranych metod wykorzystywanych do obliczania wysokości wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego (Dz.U. nr 204, poz. 1573)

Określono wymagania wniosków o zgodę na stosowanie metody wewnętrznych ratingów do obliczania wysokości wymagań kapitałowych lub własnych oszacowań zmienności do liczenia korekt z tytułu zmienności stosowanych do zabezpieczeń i ekspozycji. Chodzi też o wnioski o zgodę na stosowanie średniej wagi ryzyka dla ekspozycji bazowych dla tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania do obliczania wysokości wymagań kapitałowych.

minister finansów z 18 listopada 2009 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać wnioski o udzielenie zgody na stosowanie przez dom maklerski wybranych metod pomiaru ryzyka operacyjnego (Dz.U. nr 204, poz. 1574)

Chodzi o wnioski o zastosowanie zaawansowanej metody pomiaru ryzyka operacyjnego do obliczania wysokości wymagań kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego, a także o wnioski o zgodę na zastosowanie tejże metody w połączeniu z metodą podstawowego wskaźnika lub metodą standardową do obliczania wysokości wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego.

ministra finansów z 18 listopada 2009 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać wnioski o udzielenie zgody na stosowanie przez dom maklerski metod wyznaczania wartości ekspozycji niektórych transakcji do obliczania wysokości wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta (Dz.U. nr 204, poz. 1575)

Zapisano warunki wniosków o zgodę na stosowanie metody modelu wewnętrznego wyznaczania wartości ekspozycji przy wyliczaniu ryzyka kredytowego kontrahenta i metody wyceny rynkowej lub standardowej.

ministra finansów z 20 listopada 2009 r. w sprawie przeprowadzania badania i oceny nadzorczej domów maklerskich (Dz.U. nr 207, poz. 1596)

Tak zwany monitoring ostrożnościowy obejmujący przede wszystkim adekwatność kapitałową prowadzony jest ciągle. Ten, który obejmuje profil i poziom ryzyka, na jakie narażony jest dom maklerski, a także badający poziom kapitału pokrywającego ryzyko wynikające z działalności domu maklerskiego, przeprowadzany jest co najmniej raz na pół roku. Monitoring sprawdzający przede wszystkim stopień narażenia domu maklerskiego na ryzyko koncentracji zaangażowań prowadzony jest co najmniej co kwartał. Komisja Nadzoru Finansowego informuje na piśmie lub elektronicznie dom maklerski o wynikach badania i oceny nadzorczej. Pierwszą ocenę nadzorczą przeprowadza się nie później niż w połowie 2011 roku.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk