Kronika prawa.pl

Dziennik Ustaw z 4 grudnia 2013 r.

Trybunału Konstytucyjnego z 5 listopada 2013 r., sygn. akt K 40/12

Zasady przyznawania stypendiów rektorskich i ministra są zgodne z konstytucją - orzekł TK. Sędziowie sądu konstytucyjnego ocenili przepisy prawa o szkolnictwie wyższym odnoszące się do zasad wypłacania stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Trybunał zgodził się, że doszło do nierównego potraktowania studentów. Jednocześnie podkreślił, że odstępstwo to nie prowadzi jeszcze do uznania wprowadzających je przepisów za niekonstytucyjne. Tym bardziej, że w tym przypadku było usprawiedliwione. Zmiana proporcji rozdzielanych środków oznacza bowiem zwiększenie finansowania stypendiów socjalnych i zapomóg. Ma więc istotne znaczenie z punktu widzenia realizacji głównego celu pomocy materialnej, którym jest wyrównywanie szans edukacyjnych osób w trudnej sytuacji materialnej.

W ocenie TK decyzja o ograniczeniu wypłaty stypendiów tylko do jednego kierunku studiów i przesunięcie zaoszczędzonych środków na pomoc socjalną sprzyja realizacji tego celu. Tak więc przeznaczanie ograniczonych dotacji budżetowych na wsparcie czy nagradzanie studentów posiadających już wyższe wykształcenie kosztem osób takie wykształcenie dopiero zdobywających byłoby też - zdaniem TK - sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej.

Trybunału Konstytucyjnego z 7 listopada 2013 r., sygn. akt K 31/12

Realizacja kompetencji opiniodawczych w toku prac legislacyjnych w parlamencie polega na zajmowaniu stanowiska przez Krajową Radę Sądownictwa wobec projektów ustaw dotyczących sądownictwa i sędziów. W ocenie TK w przypadku wykonywania kompetencji opiniodawczych decydujące powinno być kryterium materialne, czyli treściowe, a nie formalne. Nie ma więc podstaw do sformułowania ogólnego wymagania, by KRS opiniowała finalny rządowy projekt ustawy bezpośrednio przed jego skierowaniem do Sejmu, o ile opiniowała wcześniejsze wersje projektu, a zmiany wprowadzone do niego nie miały zasadniczego charakteru i nie zdezaktualizowały treści opinii. Analizując okoliczności prac nad projektem ustawy zmieniającej, Trybunał stwierdził, że nie doszło do ograniczenia możliwości realizacji przez KRS jej podstawowej, konstytucyjnej funkcji. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że ustawa zmieniająca została uchwalona w trybie nieodpowiadającym wymaganiom konstytucyjnym.

Trybunał wskazał przy tym, że władzę sądowniczą można ujmować w znaczeniu funkcjonalnym i organizacyjnym.

Tą pierwszą jest wymierzanie sprawiedliwości, czyli wiążące rozstrzyganie sporów o prawo, a także wykonywanie innych zadań z zakresu ochrony prawnej. W drugim znaczeniu władza sądownicza to system organów państwowych - sądów. TK podkreślił, że działalność administracyjna sądów ma charakter służebny i jest podporządkowana działalności podstawowej. Tak więc organizacja administracji sądowej i sposób jej funkcjonowania mają wspierać prawidłowe wykonywanie przez sąd wymiaru sprawiedliwości i ochrony prawnej, a zdolność osiągnięcia takiego stanu jest jednym z podstawowych kryteriów oceny tej administracji.

Odnosząc się do zarzutu KRS, co do powierzenia ministrowi sprawiedliwości nadzoru nad działalnością administracyjną sądów trybunał wskazał, że do ustawodawcy należy wybór, czy nadzór zostanie zorganizowany w ramach władzy sądowniczej, czy też kompetencje nadzorcze zostaną przypisane innej władzy - w tym wypadku wykonawczej. Trybunał przypomniał, że we wcześniejszym orzecznictwie nadzór ministra sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów, w tym bezpośrednio związaną z działalnością orzeczniczą, został uznany za konstytucyjnie dopuszczalny. Dlatego analiza kwestionowanych przepisów nie potwierdza zarzutu KRS co do rozszerzenia kompetencji ministra sprawiedliwości w zakresie nadzoru nad działalnością administracyjną sądu, a także nie można uznać, że tego rodzaju działalność sądu wchodzi w zakres administracji rządowej. Analiza ta nie daje również podstaw do stwierdzenia, że nadzór sprawowany przez ministra sprawiedliwości wkracza w sferę realizacji przez sądy funkcji jurysdykcyjnych, w których sędziowie korzystają z przymiotu niezawisłości.

ministra środowiska z 5 lipca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia ministra środowiska w sprawie wykorzystywania leśnego materiału rozmnożeniowego poza regionem jego pochodzenia

Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2013 r., sygn. akt P 25/12

Pytający naczelny Sad Administracyjny wskazał, że pojęcie informacji publicznej obejmuje każdą wiadomość odnoszącą się do sprawy publicznej, wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego nałożenie w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązku udostępnienia informacji publicznej w żaden sposób nie odnosi się jednak do uprawnień prezydenta RP do podpisania lub odmowy podpisania ustawy bez wymagania kontrasygnaty prezesa Rady Ministrów, na własną odpowiedzialność głowy państwa.

Trybunału Konstytucyjnego z 26 listopada 2013 r., sygn. akt SK 33/12

Brak możliwości zaskarżenia postanowienia w przedmiocie kosztów nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zasądzonych po raz pierwszy przez sąd odwoławczy, jest niezgodny z konstytucją - uznał TK. Trybunał przychylił się do poglądu zajmowanego w dotychczasowym orzecznictwie, zgodnie z którym w zakresie orzekania o kosztach procesu za sąd pierwszej instancji należy uznać ten, który orzekł o zwrocie kosztów w danym zakresie po raz pierwszy. W konsekwencji sąd rejonowy rozstrzygający w sprawie karnej jako formalnie sąd odwoławczy musi być traktowany jako sąd pierwszej instancji w odniesieniu do po raz pierwszy zasądzanych kosztów procesu.

Rząd 10 grudnia 2013 r. przyjął:

do projektu zmiany ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

Podstawowym celem zmian ma być zwiększenie przejrzystości przepisów dotyczących przejmowania spółek publicznych. Skutkiem tego ma się poprawić ochrona uczestników rynku kapitałowego. Nowe przepisy dotyczące wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji spółki publicznej w pełniejszy sposób powinny chronić interesy akcjonariuszy mniejszościowych. Przewidziano więc podział wezwań na dobrowolne i obowiązkowe. Tak więc nabycie akcji spółki publicznej w obrocie zorganizowanym oraz akcji niebędących w tym obrocie będzie mogło nastąpić w wyniku wezwania dobrowolnego, ogłoszonego na co najmniej 5 proc. ogólnej liczby głosów. Wówczas wzywający będzie mógł określić minimalną liczbę akcji objętą zapisami złożonymi w odpowiedzi na wezwanie, po której osiągnięciu zobowiąże się do ich nabycia. Ta minimalna liczba akcji, wraz z liczbą akcji posiadaną przez wzywającego, nie będzie mogła przekroczyć połowy ogólnej liczby głosów. W zamian za akcje będące przedmiotem wezwania dobrowolnego będą mogły być nabywane wyłącznie zdematerializowane akcje innej spółki, kwity depozytowe i listy zastawne, inne zdematerializowane zbywalne papiery wartościowe, zdematerializowane obligacje Skarbu Państwa lub emitowane przez inne państwo Unii lub należące do OECD.

W wypadku wezwań obowiązkowych progiem decydującym o przyjęciu kontroli nad spółką będzie 331/3 lub 66 proc. ogólnej liczby głosów w spółce. Przekroczenie wielkości będzie oznaczało konieczność ogłoszenia wezwania na wszystkie pozostałe akcje spółki i wprowadzenie wezwań następczych w miejsce uprzednich. Obowiązkowe wezwanie będzie ogłaszane tylko na wszystkie pozostałe akcje spółki publicznej, czyli w razie wyjścia poza progi.

ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług

Projekt jest skutkiem przekonania, że metkowanie ceną towaru jest szczególnie uciążliwe dla mikroprzedsiębiorców. Poza tym uzasadnienie zmiany wiąże się z wiedzą prawodawców, iż hipermarkety i supermarkety nie stosują w praktyce obowiązkowego naklejania cen na produkty, ponieważ dysponują systemem oznaczania towarów kodami kreskowymi. Dlatego nowe przepisy przewidują odstąpienie od określenia wykazu oraz cen poszczególnych towarów. Rozwiązania dotyczące ewentualnego reglamentowania rynku oraz ustalania cen na towary i usługi, szczególnie te, które mają podstawowe znaczenia dla konsumentów, będą znajdować się w ustawach dotyczących stanów nadzwyczajnych, czyli w ustawie o stanie klęski żywiołowej, o stanie wyjątkowym, a także o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach podległości konstytucyjnym organom RP.

Nowelizacja przewiduje również wprowadzenie nowego pojęcia "eksponowania" cen, w tym cen jednostkowych. Tak więc cena towaru będzie musiał być tak uwidoczniona, by kupujący nie miał żadnej wątpliwości co do jej wysokości i prawdziwości, nie musząc zadawać sprzedawcy dodatkowych pytań.

ustawy o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego oraz niektórych innych ustaw

Zaplanowane zmiany wynikają z konieczności wdrożenia do polskiego systemu prawa postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/89/UE. Nowelizacja ma więc dopasować do zmienionych przepisów wspólnotowych polskie definicję konglomeratu finansowego, podmiotu dominującego, podmiotu zależnego i nadzoru dodatkowego. Jedną ze zmian jest objęcie nadzorem uzupełniającym zarządzających alternatywnym funduszem inwestycyjnym.

zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą "Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2011-2015"

Wprowadzone do programu zmiany umożliwią jeszcze w 2013 r. uruchomienie pierwszych postępowań przetargowych. Na realizację zaplanowanych inwestycji potrzeba 37,63 mld zł. Pieniądze mają pochodzić z Krajowego Funduszu Drogowego oraz refundacji z budżetu UE.

w sprawie ustanowienia wieloletniego programu w zakresie wsparcia finansowego gmin w ramach dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 - 2020

Rząd zdecydował o przedłużeniu programu dożywiania na lata 2014-2020. Przez ostatnie siedem lat był on finansowany z budżetu państwa oraz z budżetów gmin. Na lata 2014-2020 z kasy państwa ma być przeznaczonych 3 850 000 tys. zł, natomiast samorządy przeznaczą na ten cel 1 575 000 tys. zł.

Rząd 10 grudnia 2013 r. zajął stanowisko wobec

projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (druk nr 1443)

Rząd pozytywnie ocenił propozycje posłów. Usprawnią one bowiem realizację ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wprowadzą też jednolity system przyznawania świadczeń opiekuńczych. Dlatego Rada Ministrów zaleciła skierowanie projektu do dalszych prac legislacyjnych.

Rząd 10 grudnia 2013 r. zapoznał się z

Działań na rzecz Równego Traktowania na lata 2013-2016

Ministrowie podkreślają, że program jest pierwszym dokumentem rządowym, który porusza problematykę równego traktowania jednocześnie wielu grup narażonych na dyskryminację.

Działania przewidziane w programie odnoszą się do

wpolityki antydyskryminacyjnej,

wrównego traktowania na rynku pracy i w systemie zabezpieczenia społecznego,

wprzeciwdziałania przemocy, w tym przemocy w rodzinie i zwiększenie ochrony osób jej doświadczających,

wrównego traktowania w systemie edukacji, ochrony zdrowia i w dostępie do dóbr i usług.

dobromila.niedzielska@infor.pl