Woś: Ani triumf, ani przegrana demokracji pracowniczej [OPINIA]
Z wpływem pracowników na swoje firmy i zakłady jest bardzo różnie. W Polsce współdecydowanie najmocniej trzyma się w sektorze publicznym. To efekt, oczywiście, istnienia silniejszych związków zawodowych i prawnych wymagań narzuconych przez ustawodawcę.
Z kolei tam, gdzie związki są słabsze albo nie ma ich wcale, a uregulowań brakuje, z reprezentacją pracowniczą jest gorzej. To rzeczywistość dominująca w sektorze prywatnym. Od czasu do czasu słychać o zamiarach zwiększenia faktycznego wpływu pracowników także w tym sektorze. Taka propozycja padła w Polsce kilka lat temu, gdy, już za rządów PiS, w Ministerstwie Pracy przygotowano propozycję gruntownej reformy kodeksu pracy. Projekt został jednak utrącony przez przeciwników naruszenia status quo.
Ale są kraje, w których takie reformy udało się przeprowadzić. Należy do nich Finlandia. Najpierw w 1991 r. uchwalono, że w firmach zatrudniających więcej niż 150 osób pracownikom z mocy prawa przysługuje prawo obsadzenia 20 proc. składu zarządu lub rady nadzorczej. Możliwe było też wynegocjowanie z pracownikami alternatywnej formuły wpływania na to, co dzieje się w firmie. Na klasyczny, przewidziany ustawą model zdecydowało się 15 proc. zakładów, kolejne 40 proc. wynegocjowało układy szczegółowe. Oznacza to, że w mniej niż połowie (45 proc.) firm spełniających kryterium pracownicy nie skorzystali z przewidzianych prawem możliwości współdecydowania. Zapewne w wielu przypadkach z powodu oporu pracodawców. Drugie interesujące wydarzenie nastąpiło w 2008 r. Zgodzono się wówczas, by pracownicy współdecydowali o losach także mniejszych przedsiębiorstw. Od tamtej pory mają oni prawo do powołania przedstawiciela w zakładach zatrudniających już co najmniej 20 osób.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.