Instalacje sztuki

Impreza odbywa się co cztery lata, od 1967 roku. W tegorocznej edycji wzięło udział ponad 60 państw, które prezentują swoje prace w trzech sekcjach głównych: narodowej, studenckiej i architektury. - Przyjeżdżam tu, by szukać inspiracji. PQ to dokumentalny przekrój nie tylko scenograficznych dokonań - mówi Ann Brank, scenografka z Holandii.

W tym roku Kolumbijczycy zaprezentowali kiczowate kostiumy i kolorowe maski, wśród nich film dokumentujący powtarzany od blisko 200 lat rytuał w kolumbijskim Guapi, podczas którego grupa czarnoskórych młodych mężczyzn biega po miasteczku w kobiecych przebraniach i próbuje okładać biczami przypadkowo spotkanych przechodniów. W sekcji izraelskiej widzimy nagromadzenie codziennych przedmiotów w legendarnych inscenizacjach Hanocha Levina, a u Rumunów króluje minimalizm. Brytyjczycy zastanawiają się, jak scenografia współgra z ruchem scenicznym i muzyką. U Szwedów pierwsze skrzypce gra szkło. U Filipińczyków głównym surowcem budującym scenografię jest bambus, ale ważną rolę odgrywają też lalki w narodowych strojach - Darajen Epik, czyli piękne księżniczki w sukienkach, które składają się z jednego kolorowego kawałka materiału wiązanego na różne sposoby. Duńczycy zaś przyjechali z propozycją dla dzieci - scenografię tworzą kwiaty zrobione ze starych ubrań, trawa z dywanu, a samochód z papierowych pudeł i kartonów.

W tym roku po raz pierwszy pojawiła się sekcja kostiumu ekstremalnego oraz przegląd sztuki współczesnej Intersection, w ramach którego zaproszeni twórcy przygotowali projekty w przestrzeni publicznej. Wśród nich znalazły się nowatorskie multimedialne propozycje wykorzystujące taniec, dźwięk, dotyk, a nawet głos, jak w projekcie ukraińskiego artysty Nathaniela Mallorsa, prezentującym animatoryczne rzeźby, czyli odlane z gumy ludzkie twarze mężczyzny, którymi steruje komputer.

To dowód na to, że współczesna scenografia otwiera się na inne dziedziny sztuki. - Intersection czytam jako wariacje na temat roli sztuki w scenografii - opowiada Marta Guerra, studentka z Madrytu. - Przychodzę tu codziennie i za każdym razem odkrywam w performance’ach coś innego.

Światowe tendencje scenograficzne prezentowane w tym roku na Quadriennale trudno jednoznacznie zdefiniować. Niezmiennie zmierzają w kierunku wykorzystnia światła, koloru, materiałów i techniki, która pomaga dotykać bieżących problemów. - Teatr w Meksyku często w klasycznych tekstach szuka sposobu, by opowiedzieć m.in. o narkotykowych wojnach gangów czy przemocy na ulicach - mówi Xachitl Gonzalez Quintanilla, kuratorka meksykańskiej ekspozycji. Szef stoiska amerykańskiego Brian Sekinger podkreśla polityczny charakter teatru w Stanach. - Jesteśmy w niepokojącym okresie naszej historii, zarówno chodzi o politykę, jak i o klęski żywiołowe. Przetwarzamy te problemy na język sztuki.

Polską prezentację (w sekcji narodowej) przygotowaną przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego zatytułowano Liberatem Energy, a jej kuratorkami są Ewa Machnio i Agata Skwarczyńska. Punktem wyjścia było osiem projektów: teatralnych (m. in. "Kartoteka" Michała Zadary czy "Sprawa Dantona" Pawła Łysaka) oraz sztuk wizualnych (m. in. dotleniacz na placu Grzybowskim Joanny Rajkowskiej). - Budując naszą prezentację, chciałyśmy poddać analizie przestrzeń wystawienia dzieła sztuki, każdy rodzaj instytucji - budynek teatru, galerię, ale także miasto. - opowiada Agata Skwarczyńska.

Polski boks przypomina instalację sztuki. Jego ściany pokryte są białą farbą, której wierzchnią warstwę każdy może zdrapać, odsłaniając kryjącą się pod nią panoramiczną fotografię polskiego Sejmu. Wewnątrz boksu ustawiono małe telewizory, na których wyświetlane są relacje widzów z wykorzystanych przez kuratorki spektakli i projektów wizualnych. Prezentację będzie można zobaczyć w lipcu w Centrum Scenografii Polskiej w Katowicach.

@RY1@i02/2011/121/i02.2011.121.196.026b.001.jpg@RY2@

Uczestnicy projektu Pawła Althamera "Wspólna sprawa" w sekcji Kostiumu Estremalnego

Agnieszka Michalak