Literackie nowości

W schyłkowych latach ZSRR Wiktor Jerofiejew uchodził za skandalistę, któremu drogę do oficjalnego obiegu zamknięto nie tyle z powodów politycznych, ile obyczajowych: Breżniewowski komunizm był reżimem dość purytańskim, a młody Jerofiejew z pasją wypisywał straszne świństwa. Tak czy owak, buntownicy się starzeją, a reżimy upadają. Skłonność do anarchistyczno-pornograficznych metafor oraz jawny autobiografizm pozostały i później znakiem firmowym pisarza, ale on sam poświęcił gros swojej twórczości próbom ustalenia, czym dla rosyjskiego losu było doświadczenie totalitaryzmu oraz upadku systemu sowieckiego (ujmowanego zarazem jako katastrofa cywilizacyjna oraz zmarnowana możliwość ucieczki od "rosyjskości"). Powstały przy tej okazji książki wybitne: "Życie z idiotą", "Encyklopedia duszy rosyjskiej", "Dobry Stalin".