Magazyn

Bywają dni, że Polacy oglądają pornografię przez 35 minut. Włączamy ją rano i wieczorem. Raczej w drugiej połowie tygodnia.

Od czasu do czasu pojawia się w Polsce książka historyczna, która otwiera nas na całkiem nową perspektywę. Niby opisuje znane już fakty, ale pozwala na nie spojrzeć inaczej. Takie były ostatnio książki Jana Sowy czy Andrzeja Ledera. Teraz do tego grona dołącza Wiktor Marzec. Młody badacz z Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie napisał książkę o rewolucji 1905 r. A właściwie należałoby powiedzieć o niepokojach społecznych lat 1904–1907, które były częścią wielkich wystąpień społecznych, jakie ogarnęły wówczas całą carską Rosję. I w samym imperium Romanowów stanowiły jakby salwę przygotowawczą do rewolucji roku 1917.

Ma zlikwidować ubóstwo, uleczyć rynek pracy, wynagrodzić historyczne niesprawiedliwości, a nawet przyczynić się do rozwoju sztuki. Tak twierdzą jego zwolennicy. Niestety, uniwersalny dochód podstawowy to tylko wyjątkowo dobrze upudrowana utopia.

Bezwarunkowy dochód podstawowy (w skrócie BDP) to dziś jeden z najgorętszych sposobów na nowoczesną redystrybucję. Co ciekawe, on już istnieje. Tyle że inaczej się nazywa, a ci, którzy go pobierają, są przekonani, że się im najzupełniej należy. Pisze o tym Matt Bruenig na łamach magazynu „Jacobin”.

Przez cały okres świąteczno-noworoczny moja rodzina nieskutecznie odpierała ataki jakiegoś paskudztwa. Gdy wy wsuwaliście bożonarodzeniowy bigos, my tratowaliśmy siebie pod drzwiami toalety. Gdy łamaliście się opłatkiem, my dzieliliśmy się ostatnimi tabletkami aspiryny. Kiedy wy wznosiliście noworoczny toast kieliszkami szampana, my opróżnialiśmy kolejne kubki z gripexem i buteleczki z syropami. A gdy w całym kraju w górę wystrzeliły fajerwerki, osobiście miałem wrażenie, że wszystkie eksplodują w samym centrum mojej głowy. Oczywiście postanowiliśmy się poradzić lekarza. Ten stwierdził, że to zwykła grypa i jedyne, co uznał za słuszne nam przepisać, to trzy palety witaminy C i jeden kontener chusteczek higienicznych.

Co ty tak ciągle o Morawieckim? – dopytują czasem znajomi. Znajomi, jak to w Warszawie, na ogół ogarnięci pisofobią. Nie pytają więc życzliwie. Może mówię nieciekawie (noworoczne postanowienie: mniej gadać), a może to wina samego wicepremiera, którego zamiary trudno ocenić w łatwy, antykaczystowski sposób. Wielu zawziętych zwolenników KOD uważa przecież, zgodnie z ładną tradycją polskiej inteligencji, że wykluczeni (kiedyś się mówiło: biedni) powinni w jakiś sposób być dźwigani z ruin przez państwo i społeczeństwo. Tak samo uważali 2 lata temu, 5 i 10 – tyle że uważali bezobjawowo.

W Polsce udział w akcjach charytatywnych stanowi wizerunkowy obowiązek polityka, biznesmena czy celebryty. Mało kto kwestionuje sensowność takich działań czy pyta o ich rolę. Bo trwale wpisały się już one w nasze życie publiczne – wypada dać kilka złotych na WOŚP, Caritas lub Szlachetną Paczkę. Z niedawno przeprowadzonego sondażu CBOS wynika, że 10 proc. badanych Polaków działa w organizacji charytatywnej, która pomaga dzieciom, a 8,6 proc. stanowią ci, którzy udzielają się w różnego rodzaju organizacjach charytatywnych pomagających chorym, niepełnosprawnym, seniorom, ubogim, bezdomnym oraz innym potrzebującym.

Tradycyjna europejska lewica nie otrzymała w ubiegłym roku prezentu pod choinkę. Choć prawicowy populizm został w ostatniej chwili powstrzymany w Austrii (jednak zrobił to przedstawiciel Zielonych!), to nadal stanowi poważne zagrożenie dla socjaldemokratycznych partii Europy. Wielu zwolenników lewicy (także tych potencjalnych) uwiodły obietnice oraz nacjonalistyczna retoryka prawej strony. Jak zatem lewicowe partie poradzą sobie z tym egzystencjalnym kryzysem?

Na wycieraczce wciąż stoją buty. Z brązowej skóry. Stare, nieco przydeptane, ale jeszcze nadające się do chodzenia. On też tak o sobie mówił. Że jeszcze trochę się do życia nadaje. Jak te buty.