Aptekarze: ustawa refundacyjna do trybunału

Dopiero co resortowi zdrowia udało się zażegnać konflikt z lekarzami, którzy nie chcą płacić wysokich kar za wypisywanie recept osobom bez ubezpieczenia, a już szykuje się kolejny.

Ustawa refundacyjna, która wchodzi w życie 1 stycznia, radykalnie zmienia warunki pracy aptek. Każda z tych placówek, chcąc zachować prawo do sprzedawania pacjentom leków ze zniżką, również musi podpisać z funduszem odpowiednią umowę.

Na zawarcie umów na realizacje recept refundowanych NFZ i apteki mają już tylko dwa miesiące. Nie zanosi się na to, aby udało się im to zrobić do 1 stycznia 2012 r. Wciąż brakuje rozporządzenia ministra zdrowia, które określi wzór tego dokumentu. Bez niego NFZ nie może rozpocząć skomplikowanego logistycznie przedsięwzięcia. Jacek Paszkiewicz, prezes NFZ, tłumaczy, że w Polsce działa 13,67 tys. aptek.

- Musimy więc przygotować 26 tys. umów, bo po dwa egzemplarze dla każdej. Nie wiem, czy uda się je podpisać w ciągu dwóch miesięcy - podkreśla.

Jak ustaliliśmy, projekt rozporządzenia ministra zdrowia w tej sprawie był rozpatrywany w piątek podczas spotkania kierownictwa resortu zdrowia.

- Jest to już ostatni etap prac nad nim, w ciągu kilku dni zostanie podpisane - zapewnia Piotr Olechno, rzecznik prasowy Ministerstwa Zdrowia.

Nie zmieni to jednak faktu, że na podpisywanie umów z NFZ nie ma zgody w środowisku aptekarzy. Taki wymóg krytykują także prawnicy. Jak podkreśla Ewa Rutkowska, adwokat, partner Baker & McKenzie Krzyżowski i Wspólnicy Sp.k, umowa ta daje NFZ dużo większą kontrolę nad aptekami niż w obecnie obowiązującym systemie.

- Może ona zostać rozwiązana przez fundusz ze skutkiem natychmiastowym w przypadku uniemożliwiania lub utrudniania czynności kontrolnych, a także niewykonania w terminie zaleceń pokontrolnych - podkreśla.

Skutkiem rozwiązania umowy będzie zaś utrata uprawnień do wydawania leków z refundacją NFZ. Dla apteki w praktyce oznacza to bankructwo.

Dotychczas NFZ za błędną refundację mógł ukarać aptekę tylko w ten sposób, że nie zwracał jej kosztów zakwestionowanej refundacji. Na przykład w 2010 roku pozbawił farmaceutów refundacji na łączną kwotę 3,8 mln zł. W 2009 roku wartość zakwestionowanej refundacji była ponaddwukrotnie wyższa (8,7 mln zl). Wiadomo jednak, że w ubiegłym roku fundusz skupił się przede wszystkim na kontrolach w gabinetach lekarskich, a w mniejszym stopniu na dyscyplinowaniu aptekarzy.

Po wejściu w życie ustawy refundacyjnej może się to zmienić. NFZ zyska dodatkowe uprawnienia. Oprócz zakwestionowania refundacji będzie mógł na aptekarzy, którzy podpiszą z nim umowę, nakładać kary umowne za niedopełnienie obowiązków związanych z refundacją, np. zrealizowanie błędnej lub sfałszowanej recepty.

- Konsekwencje finansowe naruszenia zasad refundacyjnych staną się więc nieporównywalnie bardziej poważne niż obecnie - podkreśla Ewa Rutkowska.

Ministerstwo Zdrowia w pierwotnej czerwcowej wersji rozporządzenia w sprawie wzoru umowy proponowało, by kara stanowiła równowartość 10 proc. zakwestionowanej refundacji. Naczelna Rada Aptekarska zgodziła się, ale maksymalnie na 2 proc. W zamian domaga się jednak karania urzędników NFZ, gdy podejmą błędną decyzję.

- Chcemy, żeby został wprowadzony do umowy zapis o możliwości nakładania kar na urzędników NFZ za źle przeprowadzoną kontrolę - mówi Grzegorz Kucharewicz, prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.

Ten postulat tylko zaostrza konflikt. Na to rozwiązanie nie godzi się bowiem NFZ.

- Jeżeli wzór umowy określony w rozporządzeniu będzie przewidywać taki zapis, to na to nie ma zgody funduszu - potwierdza Jacek Paszkiewicz.

Prezes NRA odpowiada na to, że rozporządzenia ministra zdrowia muszą być respektowane przez wszystkie strony.

Wątpliwości co do umów z NFZ jest jednak więcej. Farmaceuci zwracają uwagę na to, że w przeciwieństwie do lekarzy nie będą mieli możliwości odwoływania się od decyzji NFZ.

- Zgodnie z propozycjami Ministerstwa Zdrowia od decyzji pracowników funduszu należy odwoływać się do dyrektora oddziału NFZ. Naszym zdaniem powinien to rozstrzygać sąd - uważa Stanisław Piechula, prezes śląskiej okręgowej rady aptekarskiej.

Ponadto umowę na realizację recept mają podpisywać kierownicy aptek, a nie ich właściciele. Problem w tym, że często nie jest to ta sama osoba.

- Kierownicy apteki to pracownicy najemni, którzy się zmieniają. Co ma zrobić apteka, której kierownik odejdzie z pracy z końcem roku czy straci uprawnienia do wydawania refundowanych leków - zastanawia się Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska.

Konsekwencje zamieszania wokół podpisywania umów z NFZ mogą być dotkliwe dla pacjentów. Jeśli NFZ, Ministerstwo Zdrowia i farmaceuci nie porozumieją się lub NFZ nie zdąży podpisać umów z aptekami, te po 1 stycznia nie będą mogły wydawać chorym leków ze zniżką. Jeśli farmaceuta taki lek posiada w swojej ofercie, będzie go mógł wydać pacjentowi tylko ze 100-proc. odpłatnością, ponieważ NFZ nie zwróci mu pieniędzy za jego refundację.

Dlatego zdaniem Ireny Rej, żeby zagwarantować bezproblemowy dostęp do leków, pierwszą decyzją nowego parlamentu powinna być pilna nowelizacja ustawy refundacyjnej.

- Termin jej wejścia w życie powinien być przesunięty o kilka miesięcy - podkreśla.

Inicjatywę ustawodawczą w tej sprawie rozważa PiS.

- Ustawa jest fatalna i nie uda się jej poprawić w tak krótkim czasie, jaki został do końca roku. Bardzo prawdopodobne , że wystąpimy z inicjatywą wydłużenia vacatio legis o pół roku, ale wcześniej musi zostać zaprzysiężony Sejm - deklaruje Bolesław Piecha, poseł Prawa i Sprawiedliwości.

Ministerstwo Zdrowia nie widzi jednak potrzeby przesunięcia w czasie terminu wejścia w życie ustawy refundacyjnej i nie zamierza jej nowelizować. Niektórymi jej przepisami zajmie się jednak na pewno Trybunał Konstytucyjny. Naczelna Rada Aptekarska zamierza złożyć w tej sprawie wniosek.

- Decyzja w tej sprawie już zapadła. Wniosek będzie gotowy na grudniowy zjazd Naczelnej Rady Aptekarskiej - mówi Stanisław Piechula.

@RY1@i02/2011/211/i02.2011.211.18300060e.101.jpg@RY2@

Inne ważne zmiany w aptekach w 2012 roku

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl