Wędka zamiast ryby

Poziom dobrobytu mieszkańców Unii Europejskiej jest wysoki. Niemały wpływ mają na to liczne inwestycje infrastrukturalne i szybki postęp techniczny. Jednak w cieniu tych pozytywnych przemian kryje się istotny problem - dramat ludzi, którzy nie radzą sobie w życiu. Choć może się to wydawać nieprawdopodobne, co czwarty Europejczyk żyje poniżej granicy wykluczenia społecznego!

Problem jest na tyle istotny, że państwa Unii podjęły decyzję o połączeniu swoich wysiłków. W 2010 r. stworzona została specjalna europejska platforma współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Będzie ona funkcjonować do 2020 r., a jej działania dotyczą przede wszystkim wypracowywania rozwiązań w zakresie polityki rynku pracy, gwarantowanego dochodu minimalnego, opieki zdrowotnej, edukacji, warunków mieszkaniowych i dostępu do podstawowego rachunku bankowego. Komisja Europejska zaproponowała, aby na walkę z ubóstwem i wykluczeniem przeznaczyć 20 proc. środków z Europejskiego Funduszu Społecznego.

W Polsce o ubóstwie mówimy, gdy rodzina, czyli gospodarstwo domowe, spełnia jednocześnie trzy kryteria:

● Dochód niższy niż 60 proc. mediany ekwiwalentnych dochodów do dyspozycji w danym kraju. W 2011 r. wartość tak ustalonej granicy ubóstwa wynosiła dla jednej osoby około 1000 zł miesięcznie, a dla rodziny czteroosobowej było to nieco ponad 2100 zł.

● Brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Kryterium jest spełnione, jeżeli rodzina deklaruje, że nie może zaspokoić z powodów finansowych co najmniej czterech z dziewięciu podstawowych potrzeb, którymi są: xxxx (uzupełnimy).

● Bardzo niska intensywność pracy. Mówimy o niej, gdy czas pracy członków rodziny w roku poprzednim był niższy niż 20 proc. pełnego rocznego potencjalnego czasu pracy.

na walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym przeznaczane są środki finansowe zarówno z budżetu krajowego, jak i Funduszy Europejskich. Działania w tym zakresie prowadzone są od lat, zarówno przez instytucje publiczne, jak i wiele organizacji pozarządowych. Ich wspólnym mianownikiem jest to, aby osobom znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji dać do ręki wędkę, nie rybę. Wsparciem ze środków unijnych przyznanych dla naszego kraju na lata 2007-13 objętych zostało ponad 167 tys. osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Miały one szansę zdobyć kwalifikacje zawodowe, odbyć staże pracy, a także wziąć udział w warsztatach psychologicznych. Kobietom, które nie podejmowały aktywności zawodowej ze względu na obowiązki domowe ułatwiano połączenie życia rodzinnego z pracą, np. poprzez zorganizowanie opieki nad dziećmi. Osoby niepełnosprawne otrzymywały dodatkowe wsparcie w postaci opiekuna, który pomagał im pokonywać bariery np. w drodze z domu do pracy. Wsparcie ze środków unijnych uzyskało też prawie 14 tys. podmiotów ekonomii społecznej. Tworzą one miejsca pracy dla osób w szczególnie trudnej sytuacji, np. długotrwale bezrobotnych czy niepełnosprawnych. Powstało też 721 nowych spółdzielni socjalnych.

Zgodnie z ogólnoeuropejskim trendem w 2014 r. zatwierdzony został do realizacji Krajowy Program Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu 2020. Nowy wymiar aktywnej integracji. Nakreśla on aktualną sytuację oraz wskazuje obszary priorytetowe, w których prowadzone będą działania, wykorzystujące m.in. Fundusze Europejskie przyznane Polsce na lata 2014-2020. Celem jest obniżenie o 1,5 mln (ok. 15 proc.) liczby osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji społecznej.

Główne cele i narzędzia walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym

1. Usługi dla aktywności i profilaktyki - ograniczenie wykluczenia dzieci i młodzieży.

Zapewnienie rodzinom z dziećmi dostępu do wysokiej jakości usług społecznych, co zwiększy szansę na aktywizację rodziców oraz umożliwi kompleksową profilaktykę zapobiegającą ubóstwu.

2. Gwarancje dla przyszłości młodzieży - stworzenie szansy dla młodzieży w wejściu na rynek pracy i tworzeniu rodzin.

Stworzenie spójnego systemu działań edukacyjnych, społecznych i zawodowych umożliwiającego młodzieży przygotowanie do wejścia na rynek pracy, zdobycie niezbędnych kompetencji oraz umiejętności ułatwiających włączenie społeczne, aktywność zawodową i rozwój rodziny.

3. Aktywna osoba, zintegrowana rodzina, odpowiednie lokalne środowisko.

Rozwój systemu aktywnej integracji, działającego na rzecz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym osób, rodzin i środowisk zagrożonych wykluczeniem, umożliwiając łączenie ról społecznych, zawodowych i rodzinnych oraz zwiększenie roli społeczności lokalnej opartych o zasadę partnerstwa publiczno - społecznego.

4. Zapobieganie niepewności mieszkaniowej.

Zapewnienie dostępu do niedrogich mieszkań na wynajem umożliwiających stabilność rodzin i ich aktywizację zawodową oraz zapobieganie utracie mieszkania i bezdomności powodującej wykluczenie społeczne.

5. Seniorzy - bezpieczni, aktywni i potrzebni.

Zapewnienie osobom starszym, niepełnosprawnym, zależnym przyjaznych form opieki i form aktywnego spędzania czasu oraz włączania się w życie publiczne i zawodowe.

Źródło: Krajowy Program Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu 2020

Gdzie po informacje

● Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej

● Organizacje pozarządowe działające w obszarze przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu

● Ministerstwo Pracy o Polityki Społecznej: www.mpips.gov.pl

Fundusze Europejskie

● www.funduszeeuropejskie.gov.pl

● Punkty Informacyjne Funduszy Europejskich

Monika Niewinowska

monika.niewinowska@infor.pl

@RY1@i02/2015/079/i02.2015.079.00000240a.802.jpg@RY2@