Dopieszczanie elektoratu z drugiej strony
Rozdawnictwo zwykle kojarzy się z rozbuchanymi transferami pieniężnymi trafiającymi także do tych, którzy niespecjalnie ich potrzebują. Uważa się je za podstawowy instrument polityki ugrupowań populistycznych, które zdobywają dzięki niemu szerokie poparcie w wyborach. Ich krytycy nazywają to korumpowaniem elektoratu albo polityką klientelistyczną, gdyż wyborcy mają się tak uzależnić się od transferów państwowej gotówki, że utrzymanie standardu życia staje się zależne od utrzymania się populistów u władzy.
Dziwnym trafem w debacie publicznej niezmiernie rzadko – a w liberalnych mediach głównego nurtu praktycznie nigdy – rozdawnictwem nazywa się obniżki podatków. Wręcz przeciwnie, wprowadzające je reformy z definicji są tam uznawane za przynajmniej interesujące, a ich autorzy uchodzą za głos rozsądku. Mało kto domaga się też od nich dokładnych wyliczeń. Od zwolenników transferów pieniężnych oczekuje się przedstawienia solidnego uzasadnienia, znalezienia źródła finansowania i odpowiedzi na zarzuty o potencjalne skutki uboczne, często bardzo mało prawdopodobne w praktyce. Gdy pojawia się pomysł obniżenia podatków, standard analizy krytycznej nagle się obniża, wystarcza co najwyżej ogólny koszt budżetowy.
Tymczasem w obu przypadkach chodzi dokładnie o to samo – o przekazanie środków pieniężnych wybranym grupom społecznym. Różnica tkwi w wyborze narzędzia. Kształtowanie polityki społecznej powinno się rozpoczynać od zdefiniowania grup społecznych, które należy wesprzeć, oraz zdiagnozowania ich potrzeb, by na tej podstawie określić najlepsze narzędzie. Czasem będą to transfery, innym razem ulgi podatkowe. A może specyficzne usługi publiczne? Liberalni zwolennicy cięć podatkowych zdają się zaczynać ten proces od końca. Najpierw wybierają narzędzie – obniżki danin publicznych – a następnie się zastanawiają, komu by tu ulżyć.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.