Dwa lata na ocenę jednostek naukowych

Wprowadzono nowe przepisy, według których m.in. przyznawane są, na podstawie oceny, kategorie jednostkom naukowym. Wysokość kwot przydzielanych z resortu nauki na prowadzenie badań jest uzależniona od kategorii, jaką posiada placówka. Im wyższa kategoria, tym więcej środków otrzyma.

Ocenie podlegają jednostki naukowe, czyli placówki prowadzące badania naukowe lub prace rozwojowe. Zalicza się do nich m.in. uczelnie, placówki Polskiej Akademii Nauk (PAN), instytuty badawcze czy międzynarodowe instytuty naukowe działające w Polsce.

Przy ministrze nauki powstanie nowy organ opiniodawczo-doradczy, Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN), odpowiedzialny za ocenę działalności naukowej polskich jednostek naukowych. Będzie on powoływany przez ministra spośród kandydatów posiadających co najmniej tytuł doktora. Obecnie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) ogłosiło nabór na jego członków. Kandydatów można zgłaszać do 30 listopada 2010 r. do resortu nauki. Komitet będzie się składać z 30 członków, w tym 20 zgłaszają jednostki naukowe oraz 10 środowiska gospodarcze o uznanym dorobku w prowadzeniu badań.

Zadaniem KEJN będzie klasyfikowanie jednostek naukowych do jednej z trzech kategorii. Są one następujące:

A - placówka o bardzo wysoki poziomie prowadzonych prac,

B - o poziomie akceptowalnym, z rekomendacją wzmocnienia działalności naukowej,

C - placówki reprezentujące poziom niezadowalający, w których niezbędne jest przeprowadzenie restrukturyzacji.

Zmieniła się skala przyznawanych kategorii. Wcześniej było ich pięć (kategoria 1,2,3,4 lub 5). Zgodnie z nowymi przepisami placówka naukowa będzie kwalifikowana do jednej z trzech grup (A, B lub C). Dla jednostek wiodących w skali kraju jest stworzona została dodatkowa kategoria A+.

Od 1 października 2010 r. na podstawie art. 32 ust. 5 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system polskiej nauki (Dz.U. nr 96 poz. 620) jednostki naukowe, posiadające kategorie ustalone na podstawie wcześniejszych przepisów, zmieniły je. Placówki posiadające kategorię pierwszą otrzymały kategorię A, te które posiadały kategorię drugą lub trzecią, mają kategorię B, a te z czwartą i piątą - C.

KEJN do 30 września 2012 roku ma czas na nową ocenę jednostek naukowych.

Podstawowymi kryteriami oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych jest określenie poziomu prowadzonych badań lub prac rozwojowych. Zespół ewaluacji, powołany przez KEJN, który dokona oceny, weźmie pod uwagę w szczególności efekty działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych. Znaczenie będą miały zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników placówki w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, wdrożenia patenty oraz licencje. Zespół oceni również znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju.Analiza będzie dokonana na podstawie corocznie składanych ankiet przez jednostkę naukową. Na podstawie opinii KEJN minister przyzna kategorię naukową jednostkom naukowym. Placówka niezadowolona z decyzji w sprawie przyznanej kategorii naukowej, w terminie 30 dni od jej doręczenia, może zwrócić się z wnioskiem do ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nowe przepisy obowiązują od 1 października 2010 r.

Zespół ewaluacji, powołany przez KEJN, który dokona oceny, weźmie pod uwagę w szczególności efekty działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych. Znaczenie będą miały zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników placówki w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, wdrożenia patenty oraz licencje

● ocena jednostki naukowej była przeprowadzana przez Radę Nauki,

● jednostka naukowa była oceniana w pięciostopniowej skali (kategorie od 1 do 5),

● ocena była przeprowadzana raz na cztery lata,

● ocenie podlegała działalność naukowa jednostki oraz praktyczne zastosowanie wyników badań, w szczególności Rada Nauki brała pod uwagę publikacje pracowników czy patenty.

● ocenę przeprowadzi Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN),

● KEJN może zakwalifikować jednostkę naukową do jednej z trzech grup,

● ocenę przeprowadza się nie rzadziej niż raz na cztery lata; w związku ze zmianą kategorii KEJN musi do 30 września 2012 r. dokonać nowej oceny placówek,

● ocenia się poziom badań lub prac rozwojowych i efekty działalności w odniesieniu do standardów międzynarodowych.

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl