Jakim pracownikom przysługuje dodatek kasowy

prawnik z Kancelarii Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Dodatek kasowy oraz inne tego typu dodatki najczęściej są określane w regulaminach wynagradzania czy też w zbiorowych układach pracy. W związku z tym, iż postanowienia przedmiotowego układu zbiorowego pracy, będące zgodnie z art. 9 par. 1 k.p. źródłem prawa pracy, przewidują przyznawanie dodatku kasowego ściśle określonej grupie pracowników, to niezgodne z prawem będzie przyznanie takiego dodatku grupie pracowników, która nie została w układzie uwzględniona. Decyzja przyznająca taki dodatek stanowić będzie również naruszenie zasady równego traktowania pracowników, określonej w art. 11² k.p., który stanowi, iż pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków. Równe traktowanie nie oznacza jednak traktowania w sposób jednakowy. Chodzi wszakże o to, by prawo traktowało równo w równych sytuacjach. Gwarancja równych praw mieści się w granicach, jakie wyznacza porównywalny rodzaj świadczonej pracy i sposób wywiązywania się z obowiązków pracowniczych. Nie stoi to na przeszkodzie różnicowaniu praw pracowniczych ze względu na określone kryterium, w tym przypadku ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, związanej z dokonywaniem transakcji pieniężnych. Trybunał Konstytucyjny uznał, że wszystkie podmioty (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, zatem według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Zdaniem trybunału równość oznacza także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów, bo równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnym względem oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innym względem (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca 1988 r., U. 7/87 - OTK 1988/1/1).

Przyznanie w zakładowym układzie zbiorowym pracy obowiązującym u czytelnika dodatku kasowego określonej grupie pracowników uzasadnione było charakterystyką wykonywanej przez nich pracy. Przyznanie natomiast w drodze decyzji dyrektora zakładu pracy dodatku kasowego pracownikom zatrudnionym na stanowisku magazyniera stanowić będzie naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Należy wskazać, że rozszerzenie kręgu uprawnionych do dodatku kasowego jest możliwe tylko w ustawowym trybie, właściwym dla zmiany układu, a więc w drodze porozumienia zmieniającego w formie protokołu dodatkowego. Wskazywał na to także Sąd Najwyższy w uchwale z 22 lutego 2008 r. (I PZP 12/07, OSNP 2008/19-20/279).

Art. 9 par. 1, art. 11² oraz art. 241⁹ par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).