Wyrównanie nie zawsze jest konieczne nawet przy pensji niższej niż minimalna

Pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy ma prawo do wynagrodzenia za pracę w wysokości nie niższej niż wynagrodzenie minimalne. Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika przyjmuje się przysługujące mu składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych.

Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie uwzględnia się:

● nagrody jubileuszowej,

● odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy,

● wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

Zatem na pensję minimalną oprócz wynagrodzenia zasadniczego składają się premie, dodatki, nagrody, wynagrodzenie w formie akordowej, prowizyjnej, godzinowej czy stałej stawce miesięcznej. Miesięcznie wieloskładnikowe pobory pracownika po zsumowaniu nie mogą spaść poniżej kwoty ustawowej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeśli takie wynagrodzenie nie zostało osiągnięte, pracownikowi przysługuje wyrównanie za każdą godzinę pracy.

Wynagrodzenie minimalne po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej ze środków pracownika stanowi też minimalną podstawę wymiaru zasiłku/wynagrodzenia chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze godzin. W przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy kwoty te ulegają odpowiednio zmniejszeniu, proporcjonalnie do części etatu.

Jeśli pracownik otrzymuje oprócz wynagrodzenia zasadniczego dodatkowe składniki, ale takie, które nie są pomniejszane za czas absencji chorobowych, np. premie, dodatek za staż pracy, funkcyjny, to najpierw należy ustalić tzw. hipotetyczną podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego, a potem przyrównać ją do minimalnej podstawy zasiłkowej.

Jeżeli podstawa ustalona z uwzględnieniem składników, do których pracownik zachowuje prawo mimo choroby, czyli ta hipotetyczna, jest równa bądź wyższa od tej minimalnej ustawowej, to wówczas jako podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego przyjmuje się faktyczne wynagrodzenie, bez składników dodatkowych, których nie wlicza się do podstawy zasiłkowej. Zgodnie bowiem z art. 41 ustawy zasiłkowej przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku.

Gdyby była sytuacja odwrotna, tj. podstawa hipotetyczna byłaby niższa od ustawowej minimalnej, to wówczas świadczenie chorobowe należy obliczyć od tej podstawy minimalnej.

Przykład

Gdy premie i dodatki nie są zmniejszane za czas niezdolności do pracy

Pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w stałej wysokości 1200 zł oraz premię stałą regulaminową w wysokości 250 zł. Oprócz tego dostaje też 100 zł dodatku za pracę przy komputerze. Premia i dodatek przysługują też za okres choroby. Pracownik przez 10 dni w styczniu 2012 r. był chory.

Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego trzeba mu naliczyć z okresu styczeń - grudzień 2011 r. Zarówno premia, jak i dodatek nie są zmniejszane za okres chorobowej niezdolności do pracy. Nie powinny być więc wliczone do podstawy.

Podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy wraz ze składnikami, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania świadczeń chorobowych, nie może być niższa od odpowiedniej do stażu pracy kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników, po pomniejszeniu go o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej ze środków pracownika. W 2012 r. minimalna podstawa zasiłkowa dla pracownika w drugim roku ubezpieczenia i w latach następnych wynosi 1294,35 zł (1500 zł - 13,71 proc.). Podstawa u pracownika obliczona tylko z wynagrodzenia zasadniczego wynosi natomiast 1035,48 zł (1200 zł - 13,71 proc.). Jednak najpierw należy sprawdzić, jaka jest ta podstawa, łącznie z premią i dodatkiem, a potem dopiero przyrównać ją do minimalnej.

1200 zł + 250 zł + 100 zł = 1550 zł

1550 zł - 13,71 proc. = 1337,49 zł

Z tego wynika, że hipotetyczna podstawa wymiaru u pracownika jest wyższa od tej minimalnej wynoszącej 1294,35 zł. Zatem podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego za styczeń należy przyjąć w wysokości faktycznej, czyli z samego wynagrodzenia zasadniczego - 1035,48 zł.

Obliczamy wynagrodzenie chorobowe:

1035,48 zł : 30 = 34,52 zł

34,52 zł x 80 proc. = 27,62 zł

27,62 zł x 10 dni = 276,20 zł

Obliczamy pensje za pozostałą część miesiąca:

1200 zł : 30 = 40 zł

40 zł x 10 dni = 400 zł

1200 zł - 400 zł = 800 zł

Za styczeń pracownikowi przysługuje łącznie 1426,20 zł (800 zł + 276,20 zł + 250 zł + 100 zł)

Izabela Nowacka

ekspert do spraw wynagrodzeń

Podstawa prawna

Art. 45 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).