Czy dopłaty do zimowiska dzieci pracowników są zwolnione z podatku dochodowego oraz składek do ZUS

Dofinansowanie dla pracownicy będzie w pełni oskładkowane, a ze zwolnienia w podatku dochodowym będzie korzystało do kwoty 760 zł. Oznacza to, że 40 zł należy doliczyć do przychodu styczniowego ze stosunku pracy matki i pobrać zaliczkę na podatek.

Wszelkie świadczenia, które pracownik otrzymuje w związku z łączącym go z pracodawcą stosunkiem pracy, należy kwalifikować do przychodów ze źródła, jakim jest ten stosunek prawny. Jeżeli pracownik, dzięki etatowi, uzyskuje również przychody dla rodziny, np. dzieci, to stanowią one przychód pracownika, od którego to on musi zapłacić składki na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Chyba że dany przychód z takiego obowiązku został zwolniony.

Obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne od przyznanego dofinansowania wynika z tego, iż nie zostało ono wymienione wśród przychodów zwolnionych z oskładkowania (par. 2 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Jakie preferencje i dla kogo

Jeśli chodzi natomiast o zaliczkę na podatek dochodowy, to opodatkowaniu podlegają wszystkie dochody, oprócz tych zwolnionych ustawowo oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Wśród zwolnień przedmiotowych wskazanych w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych: dalej u.p.d.o.f., znajdują się także świadczenia adresowane do dzieci podatników, związane z wypoczynkiem. Mianowicie, bez podatku pozostają dopłaty do: wypoczynku zorganizowanego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie, w formie wczasów, kolonii, obozów i zimowisk, w tym również połączonego z nauką, pobytu na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych, oraz przejazdów związanych z tym wypoczynkiem i pobytem na leczeniu - dzieci i młodzieży do lat 18:

● z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra - niezależnie od ich wysokości,

● z innych źródeł - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł;

Tak wynika z art. 21 ust. 1 pkt 78 u.p.d.o.f.

Wszystkie warunki bez wyjątku

Omawiane zwolnienie obwarowane jest kilkoma warunkami, które muszą być spełnione łącznie. Po pierwsze, preferencja dotyczy dopłat, a więc nie w pełni sfinansowanego wydatku na wakacje młodzieży.

Po drugie, wypoczynek musi być zorganizowany przez podmioty zajmujące się taką działalnością. Przez zorganizowany wypoczynek należy rozumieć wszelkie formy wypoczynku zorganizowanego (zinstytucjonalizowanego) z wyjątkiem takich form, jak: wczasy pod gruszą, wycieczki czy organizowany na własną rękę pobyt w hotelach, wynajmowanych pokojach, kwaterach. Nie są to bowiem zorganizowane formy wypoczywania (tak uznał dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 25 sierpnia 2010 r., sygn. ILPB2/415-655/10-4/WM)

Wymóg co do strony organizującej będzie spełniony, jeśli podmiot ma formalnoprawne umocowanie do wykonywania czynności związanych z organizowaniem wypoczynku, określonego w dokumentach stanowiących podstawę jego funkcjonowania (statut, wpis do ewidencji działalności gospodarczej). Ponadto wypoczynek musi być organizowany zgodnie ze specjalnymi regulacjami dotyczącymi organizowania wypoczynku dla dzieci i młodzieży. Chodzi tu o rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania (Dz.U. nr 12, poz. 67 z późn. zm). Tak więc organizatorami wypoczynku mogą być szkoły i placówki, osoby prawne i fizyczne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (par. 2 ww. rozporządzenia).

Do podmiotów prowadzących działalność w zakresie wypoczynku można więc zaliczyć zarówno te, które świadczą usługi turystyczne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, np. biura podróży, jak również i te, które zajmują się statutowo tego rodzaju działalnością, m.in.:

● podmioty prowadzące działalność agroturystyczną - oferujące wczasowiczom pobyt na wsi, w specjalnie przygotowanych obiektach wiejskich,

● szkoły i placówki, osoby prawne i fizyczne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej,

● kościoły, stowarzyszenia, organizacje charytatywne, fundacje, których działalnością statutową może być przygotowywanie wypoczynku zorganizowanego.

Trzeci wymóg zwolnienia dotyczy formy wypoczynku. Muszą to być te wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 78 u.p.d.o.f. (obozy, zimowiska, kolonie, a także zielone szkoły).

Dokumentowanie poniesionych wydatków

Kolejną przesłanką zwolnienia jest autentyczność poniesionego wydatku i jego udokumentowanie przez pracownika, który prosi pracodawcę o wsparcie finansowe. Dowodem może być każdy dokument, który określa co najmniej następujące elementy:

● nazwę i adres podmiotu prowadzącego działalność w zakresie organizacji wypoczynku, na rzecz którego została dokonana wpłata (w razie wątpliwości można zasięgnąć informacji u usługodawcy, czy świadczy usługi wypoczynkowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej lub czy zajmuje się statutowo tego typu działalnością),

● formę wypoczynku (wczasy, kolonie, obóz lub zimowisko),

● imię i nazwisko dziecka korzystającego ze zorganizowanej formy wypoczynku,

● imię i nazwisko osoby dokonującej zapłaty,

● kwotę i datę dokonania zapłaty.

W praktyce takie dane mogą zawierać faktury VAT, rachunki, dowody wpłaty KP, przelew bankowy, przekaz pocztowy.

Dla celów podatkowych obojętna jest kwestia, czy kwota dofinansowania trafiła bezpośrednio do pracownika, czy też przekazano ją na konto organizatora np. zimowiska.

Dofinansowanie zwykłego wypoczynku

Jeżeli na ferie jedzie cała rodzina (rodzice z dziećmi), to zwolnieniem z podatku objęta jest tylko ta część dopłaty, która dotyczy dzieci i młodzieży do lat 18. Dofinansowanie do zwykłego wypoczynku pracownika i jego rodziny (np. wczasy pod gruszą czy pobyt w pensjonacie w górach) może korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 67 u.p.d.o.f. do kwoty 380 zł rocznie, jeżeli zostało sfinansowane w całości ze środków zfśs lub funduszy związków zawodowych.

W przypadku zfśs konieczne jest rozpatrzenie sytuacji życiowej, rodzinnej, materialnej zainteresowanego i jego rodziny.

Zakres zwolnienia zależy od źródła sfinansowania dopłaty. Bez limitu zwolnione są te pochodzące z funduszu socjalnego lub zfśs, a gdy wykorzystano inne źródła - do kwoty 760 zł na rok.

PRZYKŁAD WYLICZENIA

Pracownica otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1650 zł. W styczniu odebrała łącznie 800 zł dofinansowania do zimowiska dla dwojga małoletnich dzieci, organizowanego przez szkołę. Jeżeli fundusz socjalno-bytowy nie został utworzony na podstawie układu zbiorowego pracy i z niego wypłacono środki, to nie są one objęte zwolnieniem ze składek. Natomiast ulga w podatku PIT obejmuje tylko 760 zł. Nadwyżkę ponad tę kwotę tj. 40 zł, należy doliczyć do pensji i od całości ustalić zaliczkę podatkową. Przy jej obliczaniu należy pamiętać, że nie może być dokonane odliczenie od dochodu składek społecznych, których podstawę wymiaru stanowi dochód zwolniony od podatku na podstawie updof (art. 26 ust. 1). To samo dotyczy obniżenia zaliczki o składkę zdrowotną, której podstawę wymiaru stanowi dochód zwolniony z podatku (art. 27b ust. 1 updof). Innymi słowy, nie można odliczać składek naliczonych od podstawy wymiaru, którą stanowi przychód wolny od PIT. Dotyczy to sytuacji, gdy dany przychód jest oskładkowany, a nie podlega opodatkowaniu.

Aby obliczyć jakie wynagrodzenie należy wypłacić pracownikowi (podstawowe koszty uzyskania przychodu i złożony PIT-2) trzeba ustalić kolejno:

● podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: 1650 zł + 800 zł = 2450 zł

● składki społeczne w części finansowanej przez pracownika: 2450 zł x 13,71% = 335,90 zł

● podstawę wymiaru składki zdrowotnej: 2450 zł - 335,90 zł = 2114,10 zł

● składkę zdrowotną 2114,10 zł x 9% = 190,27 zł

● podatkowy przychód ze stosunku pracy 1650 zł + 40 zł = 1690 zł - 231,70 zł (1690 zł x 13,71% = 231,70 zł) = 1458,30 zł - 111,25 zł = 1347,05 zł; po zaokrągleniu 1347 zł.

● zaliczkę na podatek bez uwzględnienia składki zdrowotnej (1347 zł x 18%) - 46,33 zł = 196,13 zł.

● składkę zdrowotna odliczaną od podatku: 1458,30 zł x 7,75% = 113,02 zł

● zaliczkę na podatek odprowadzaną do urzędu skarbowego: 196,13 zł - 113,02 zł = 83,11 zł; po zaokrągleniu 83 zł.

● wysokość wynagrodzenia pracownika do wypłaty: 2450 zł - 335,90 zł - 190,27 zł - 83 zł = 1840,83 zł

Izabela Nowacka

ekspert ds. wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Par. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

Art. 21 ust. 1 pkt 78 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).