Zajęcie pensji przez komornika to dodatkowe obowiązki pracodawcy

Pracodawca w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika występować może w trojakim charakterze:

wjako wierzyciel egzekwujący roszczenie zasądzone od pracownika,

wjako dłużnik w sytuacji, gdy to on jest zobowiązany do świadczenia na rzecz zatrudnionego,

wjako podłużnik, zwany także trzeciodłużnikiem - staje się on bowiem dłużnikiem zajętej wierzytelności. Udział pracodawcy w toku egzekucji w tej formie ma miejsce wtedy, gdy komornik egzekwuje świadczenia pieniężne z wynagrodzenia za pracę zatrudnionego. Na pracodawcę spadają wtedy liczne obowiązki, których zignorowanie skończyć się może dla niego grzywną, lub co gorsze odpowiedzialnością finansową wobec wierzyciela.

Egzekucję z wynagrodzenia za pracę prowadzi komornik. Związane z tym działaniem obowiązki pracodawcy trwają od chwili doręczenia mu wezwania komornika, aż do momentu pełnego pokrycia przez pracownika długu obejmującego wierzytelność główną, świadczenia uboczne oraz koszty postępowania.

Uchybienia i pomyłki

Pierwszym sygnałem dla pracodawcy będzie otrzymanie od komornika pisma zawierającego informację o zajęciu. Pisma takiego nie wolno zignorować. Zawiera ono bowiem oprócz informacji o zajęciu wezwanie do tego, aby pracodawca nie przekazywał pracownikowi będącemu dłużnikiem żadnego wynagrodzenia za pracę poza częścią wolną od zajęcia oraz że nie wolno mu rozporządzać nim w żaden inny sposób.

Zawiadamiając zatrudniającego o zajęciu i zakazując mu wypłaty wynagrodzenia pracownikowi, komornik określa granice dokonanego zajęcia - informuje o treści tytułu wykonawczego, a także wniosku wierzyciela dotyczącego wszczęcia egzekucji z wynagrodzenia. W praktyce sprowadza się to do przesłania pracodawcy pisma z oznaczeniem tytułu wykonawczego, którym zwykle będą zaopatrzone w klauzulę wykonalności orzeczenia sądu (wyroki, nakazy zapłaty, postanowienia), albo bankowe tytuły egzekucyjne lub ugody zawarte przed sądem lub mediatorem. Najistotniejszą dla pracodawcy informacją jest wymieniona w treści pisma egzekwowana należność główna, odsetki i koszty postępowania. Określenie egzekwowanej wierzytelności służy umożliwieniu służbom księgowym zakładu pracy wyliczenie należności, które muszą zostać przekazane wierzycielowi lub komornikowi.

Uchybieniem dość często popełnianym przez pracodawców jest nieuwzględnienie tego, iż wysokość odsetek ustawowych wskazanych w wezwaniu określona jest na dzień sporządzenia pisma przez komornika. Odsetki zasądzone są jednak prawie zawsze do dnia zapłaty, co oznacza, że ulegają one sukcesywnemu zwiększeniu w toku postępowania egzekucyjnego. Ma to szczególnie istotne znaczenie praktyczne, gdy egzekucja z wynagrodzenia za pracę trwa dłuższy czas i w jej toku ma nastąpić całkowite zaspokojenie wierzyciela. Jeśli w tej kwestii pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, jaka kwota pozostała jeszcze do przekazania komornikowi lub wierzycielowi, wyjaśnić je należy w kancelarii komornika.

Kolejnym błędem popełnianym przez pracodawców jest literalne wykładanie pojęcia "zajęcia wynagrodzenia za pracę" i uznawanie, iż dotyczy ono wyłącznie wynagrodzenia zasadniczego. Tak nie jest. Zajęcia obejmuje wszystkie świadczenia, jakie pracownik mógłby otrzymać od pracodawcy. Nie ma on bowiem prawa ani odbierać, ani rozporządzać żadnymi składnikami wynagrodzenia (ponad część wolną od potrąceń), a pracodawca nie może ich wypłacać. Dotyczy to w szczególności:

wperiodycznego wynagrodzenia za pracę;

wwynagrodzenia za prace zlecone;

wnagród i premii przysługujących pracownikowi za okres jego zatrudnienia;

wzysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach, pozostających w związku ze stosunkiem pracy.

Wyliczenie podlegających zajęciu składników wynagrodzenia wskazane w kodeksie postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) nie ma charakteru zamkniętego. Oznacza to, że pracodawca nie ma prawa wypłacać pracownikowi, którego wynagrodzenie zostało zajęte, również jakichkolwiek innych świadczeń należnych z tytułu zatrudnienia, np. będą to: dodatkowe wynagrodzenie roczne, świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, świadczenia urlopowe. Ponadto przyjmuje się, że zakazu nie można ominąć nawet wprowadzając do umowy o pracę zapis o wypłacaniu części wynagrodzenia w naturze (najczęściej w postaci wytwarzanych w danym przedsiębiorstwie produktów). Taki zapis nie zmienia bowiem charakteru przekazywanych przedmiotów, które są nadal wynagrodzeniem za pracę. Pracodawca powinien je przekazać komornikowi, który przeprowadzi egzekucję z ruchomości. [przykład 1]

Decyduje treść wezwania

Tryb dalszego postępowania pracodawcy w stosunku do zajętego wynagrodzenia uzależniony jest od treści wezwania. Komornik może oznaczyć pracodawcy dwa sposoby przekazywania zajętego wynagrodzenia.

1. Pierwszy polega na przekazywaniu zajętego wynagrodzenia bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu. W tym trybie obowiązkiem pracodawcy jest zawiadomienie komornika o pierwszej dokonanej wierzycielowi wypłacie.

2. Druga możliwość to przekazywanie zajętego wynagrodzenia komornikowi. Ten rodzaj przekazywania wynagrodzenia będzie miał miejsce, gdy do wynagrodzenia jest skierowana jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w części wymagalnej nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń wymagalnych. Identyczna sytuacja zajdzie wtedy, gdy do wynagrodzenia za pracę inna egzekucja zostanie skierowana w dalszym toku postępowania egzekucyjnego. Nawet wówczas gdy egzekucja prowadzona jest na rzecz jednego wierzyciela, przepisy pozwalają komornikowi wezwać pracodawcę do przekazywania zajętego wynagrodzenia bezpośrednio na rachunek bankowy kancelarii. Wyboru takiego komornik może dokonać stosownie do okoliczności. [przykład 2]

Jeżeli pracodawca przekazuje zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi, koszty przesyłki obciążają dłużnika (pracownika). Dodatkowo pracodawca zobowiązany jest przekazywać komornikowi należne mu koszty postępowania egzekucyjnego, których wysokość określona zostaje w wezwaniu.

Do rąk małżonka

Pracodawca wiedzieć powinien, że jego obowiązki przekazania wynagrodzenia osobie innej niż sam pracownik nie dotyczą wyłącznie postępowania egzekucyjnego. Powinność taka może pojawić się także w zakresie przekazywania uprawnionemu wierzycielowi alimentów oraz przekazywania wynagrodzenia bezpośrednio do rąk współmałżonka pracownika. W związku z tym pojawić się mogą sytuacje kolizyjne gdy wynagrodzenie pracownika zajmuje równocześnie komornik.

Sąd może na podstawie art. 28 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 z późn. zm.) nakazać wypłatę całości lub części wynagrodzenia zasadniczego pracownika do rąk jego małżonka. Przyjmuje się, że taki nakaz wypłaty, oprócz wynagrodzenia zasadniczego, może dotyczyć także wszelkich innych należności powtarzających się, mających charakter dochodów małżonka, w szczególności premii i innych dodatków do wynagrodzenia za pracę (np. dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych).

W tym kontekście niektórzy pracodawcy spotkać się mogą ze sprzecznymi żądaniami małżonka pracownika przedstawiającego orzeczenie sądu i wezwaniem komornika zakazującego jakichkolwiek wypłat pracownikowi. Pojawić się może wtedy wątpliwość, jak rozstrzygnąć taką kolizję interesów, tym bardziej że nakaz komornika dotyczy literalnie zakazu przekazywania wynagrodzenia samemu pracownikowi, a nie innym osobom. W takiej sytuacji zawsze pierwszeństwo ma jednak zajęcie komornicze. Nawet jeśli nakaz wypłaty wynagrodzenia bezpośrednio do rąk współmałżonka wynika z orzeczenia sądu, to nie ma on żadnego wpływu na skuteczność zajęcia dokonanego przez komornika. Przedstawienie tego orzeczenia przez małżonka po dokonaniu zajęcia nie uchyla dokonanego zajęcia, a złożenie go wcześniej nie blokuje możliwości dokonania zajęcia. Oznacza to, że przedstawienie pracodawcy orzeczenia sądu o nakazie wypłaty wynagrodzenia pracownika współmałżonkowi od chwili zajęcia tego wynagrodzenia jest skuteczne wyłącznie w odniesieniu do kwoty wolnej od zajęcia. [przykład 3]

Osoba uprawniona z mocy tytułu wykonawczego, którym jest wyrok sądu lub ugoda zawarta przed sądem określające obowiązek alimentacyjny pracownika, może także złożyć bezpośrednio do jego pracodawcy wniosek o dokonywanie potrąceń tych świadczeń bez konieczności przeprowadzania postępowania egzekucyjnego. Pracodawca, pomimo tego że wniosek taki składany jest bez pośrednictwa komornika, ma obowiązek zastosowania się do niego. Również po złożeniu wniosku pojawić się mogą problemy. Dlatego w dwóch przypadkach powinien odmówić jego realizacji.

Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy świadczenia alimentacyjne mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrącona, nie wystarcza na pełne pokrycie wszystkich należności alimentacyjnych.

Po drugie odmowa nastąpić może wtedy, gdy wcześniej nastąpiło zajęcie wynagrodzenia za pracę w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej i to niezależnie od tego, jakie świadczenia są przez organy egzekucyjne egzekwowane. Pracodawca ma prawo odmówić dokonywania potrąceń w omawianym trybie także wtedy, gdy okoliczności wykluczające bezegzekucyjny tryb przekazywania alimentów pojawiły się już po złożeniu tytułu wykonawczego przez uprawnionego wierzyciela. W takim bowiem przypadku konieczne jest sporządzenie planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji przez komornika. [przykład 4]

Przekazywanie informacji

Powinności związane z przekazywaniem wynagrodzenia wraz z dokonaniem zajęcia nie są jedynymi, jakie pojawią się, gdy do zajęcia dojdzie. Po dokonaniu zajęcia komornik nakłada na pracodawcę szereg obowiązków informacyjnych. Mają one na celu uzyskanie przez komornika wiedzy o stanie majątkowym dłużnika. Pracodawca żądane informacje musi przekazać w terminie tygodnia od wezwania.

Pierwszą z nich jest przedstawienie zestawienia periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodów z wszelkich innych tytułów. Dane te należy przedstawić za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie. Po drugie pracodawca powinien podać, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi. Jeżeli istnieją przeszkody do wypłacania wynagrodzenia, pracodawca musi złożyć oświadczenie o rodzaju tych przeszkód. W szczególności podać powinien:

wczy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia pracownika,

wczy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie,

wczy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.

Jeżeli zajdą jakiekolwiek zmiany w zakresie okoliczności objętych obowiązkiem informacyjnym (np. zmniejszenie wynagrodzenia wypowiedzeniem zmnieniającym), pracodawca ma obowiązek niezwłocznie poinformować o tym komornika i wierzyciela.

Zmiany podmiotowe

Pomimo tego, że na pracodawcy, jako dłużniku zajętej wierzytelności, spoczywa wiele obowiązków i obciążony on jest ryzykiem ich niewykonania, nie daje mu to uprawnień strony w postępowaniu egzekucyjnym. Czynności komornika, które naruszałyby prawa pracodawcy jako trzeciodłużnika, mogą jednak zostać zaskarżone przez niego skargą na czynności komornika.

Na zajęcie wynagrodzenia za pracę nie mają wpływu zmiany podmiotowe po stronie pracodawcy. Zajęcie obowiązuje bowiem nadal, choćby po zajęciu nawiązano z pracownikiem będącym dłużnikiem nowy stosunek pracy lub zawarto umowę-zlecenie albo zakład pracy przeszedł na inną osobę, jeżeli osoba ta o zajęciu wiedziała.

W razie rozwiązania umowy pracodawca ma obowiązek zamieszczenia wzmianki o zajęciu w świadectwie pracy. Ma to zagwarantować ciągłość zajęcia w przypadku zmiany miejsca zatrudnienia. Gdy nowy zakład pracy znany jest dotychczasowemu, powinien on przesłać mu zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia. O czynnościach tych powiadamia komornika i pracownika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Przesłanie zawiadomienia komornika ma skutki zajęcia należności dłużnika u nowego pracodawcy od chwili dojścia zawiadomienia do niego.

Wzmianka w świadectwie pracy powinna zawierać:

woznaczenie komornika, który zajął należność;

wnumer sprawy egzekucyjnej;

wwysokość potrąconych już kwot.

Powinności nałożone przez komornika w związku z zajęciem wynagrodzenia ciążą również na nowym pracodawcy. Gdy zostanie mu przedstawione świadectwo pracy ze wzmianką o zajęciu, powinien zawiadomić o tym dotychczasowego pracodawcę oraz wskazanego komornika. Gdyby jednak pracownik nie przedstawił nowemu pracodawcy świadectwa pracy, a ten dowiedział się, gdzie podwładny był przedtem zatrudniony, obowiązany jest zawiadomić poprzedniego pracodawcę o jego zatrudnieniu, z wyjątkiem sytuacji gdy pracownik przedstawi zaświadczenie poprzedniego pracodawcy stwierdzające, że jego należności nie były zajęte. Pouczenie nowego pracodawcy o jego obowiązkach związanych z dokonanym zajęciem oraz zobowiązanie do wykonania obowiązków informacyjnych dotyczących zajętego wynagrodzenia należy do komornika, a nie poprzedniego pracodawcy.

Ważne

Pracodawca nie ma żadnego wpływu na sposób przekazywania zajętego wynagrodzenia, ponieważ decyduje o tym komornik

Ważne

Jeżeli stosunek pracy zostanie rozwiązany, pracodawca powinien zamieścić w świadectwie pracy informacje o zajęciu wynagrodzenia na poczet alimentów i wysokości potrąconych sum

Z orzecznictwa

● W uchwale z 23 stycznia 1976 r., sygn. akt V PZP 11/75 (OSNC 1976/4/67), Sąd Najwyższy zauważył, że "przepisy art. 87 par. 3 i 4 k.p., określające granice dopuszczalnych potrąceń z wynagrodzenia za pracę wyłączają, w zakresie unormowanym przez te przepisy, stosowanie ograniczeń egzekucji z wynagrodzenia za pracę ustanowionych w art. 833 i 1083 k.p.c.". Oznacza to, że przepisy prawa pracy, dotyczące ochrony wynagrodzenia, mają charakter przepisów szczególnych w stosunku do przepisów k.p.c.

● W najnowszej uchwale 7 sędziów z 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II PZP 4/12 (OSNP 2013/13-14/147) SN uznał, że odszkodowanie należne pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na podstawie art. 55 par. 1¹ k.p. nie podlega ochronie przewidzianej w art. 87 par. 1 k.p. Judykatura odmawia także ochrony z art. 84 i nast. k.p., odszkodowaniom i odprawom przysługującym pracownikowi nie z mocy przepisów prawa, lecz postanowień umownych (wyroki SN z 6 września 2005 r., sygn. akt I PK 10/05, OSNP 2006/13-14/203 i z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt II PK 317/05, OSNP 2007/13-14/185) .

●

(wyroki SN z 11 czerwca 1980 r., sygn. akt I PR 43/80, OSNCP 1980/12/48 i z 29 stycznia 2007 r., sygn. akt II PK 181/06, OSNP 2008 nr 5-6, poz. 64);

- (wyroki SN z 25 listopada 1982 r., sygn. akt I PRN 118/82, OSNCP 1983/7/102 i z 17 lutego 2004 r., sygn. akt I PK 217/03, OSNP 2004/24/419);

(wyroki SN z 14 listopada 1996 r., sygn. akt I PKN 3/96, OSNAPiUS 1997/11/193 i z 5 maja 1999 r., sygn. akt I PKN 665/98, OSNAPiUS 2000/14/535);

(wyroki SN z 14 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 889/00, LEX nr 459064 i z 17 lutego 2004 r., sygn. akt I PK 217/03, OSNP 2004/24/419 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 29 sierpnia 1994 r., sygn. akt III APr 44/94, OSA 1994/10/79).

Kodeksowe ramy

Wynagrodzenie pracownika podlega egzekucji w zakresie określonym w kodeksie pracy (art. 833 par. 1 k.p.c.).

● Artykuł 87 par 1 k.p. przewiduje następującą kolejność dokonywania potrąceń:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

4) kary pieniężne przewidziane w art. 108.

● Przed dokonaniem potrącenia od wynagrodzenia odlicza się podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenia społeczne i składkę zdrowotną.

● Kodeks wyznacza również maksymalne granice dokonywania potrąceń z wynagrodzenia. Są one możliwe:

1) w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości 3/5 wynagrodzenia,

2) w razie egzekucji innych należności - do wysokości 1/2 wynagrodzenia.

PRZYKŁAD 1

Po rozwiązaniu stosunku pracy

Wobec pracownika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w którym zajęto jego wynagrodzenie. Pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę. Na podstawie układu zbiorowego pracy pracownikowi przysługuje odprawa w wysokości 30 tys. zł. Nabył też prawo do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w kwocie 6 tys. zł. Pracownik uważa, że świadczenia te nie stanowią wynagrodzenia za pracę, ponieważ są wypłacane po ustaniu stosunku pracy, a nie w jego trakcie. Żąda od pracodawcy przekazania tych świadczeń do rąk własnych i grozi procesem odszkodowawczym, jeśli zatrudniający przekaże je komornikowi. Pracodawca ma obowiązek przekazać to świadczenie komornikowi lub wierzycielowi, ponieważ zajęcie obejmuje nie tylko wynagrodzenie, ale świadczenia pracownika, które otrzymuje on po rozwiązaniu stosunku pracy, a więc również odprawy czy ekwiwalenty, i to niezależnie od tytułu ich nabycia.

PRZYKŁAD 2

Bez pośrednictwa egzekutora

Komornik dokonał zajęcia wynagrodzenia pracownika zarabiającego 2 tys. zł na rzecz dwóch wierzycieli w łącznych kwotach po 2 tys. i 500 złotych. Pracownik miał właśnie otrzymać nagrodę jubileuszową w kwocie 5 tys. zł. Wymagalne wynagrodzenie pozwala na bezpośrednie zaspokojenie (bez pośrednictwa komornika) obu wierzycieli. Pracodawca powinien zatem wpłat dokonać bezpośrednio na rzecz wierzycieli, a nie komornika.

PRZYKŁAD 3

Kolizja zajęcia i orzeczenia sądu

Dłużnik spodziewał się egzekucji na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty i aby uchronić się przed nią, w porozumieniu z małżonką uzyskali sądowy nakaz wypłaty całego jego wynagrodzenia do jej rąk. Małżonka przedstawiła go pracodawcy 1 września 2013 r. żądając wypłaty do swoich rąk wynagrodzenia za październik. Pensja płacona była 27 każdego miesiąca. Komornik zawiadomił pracodawcę o zajęciu wynagrodzenia pracownika na poczet należności egzekwowanej na podstawie nakazu zapłaty i nakazał wypłatę tego wynagrodzenia bezpośrednio do rąk wierzyciela 26 października 2013 r. Orzeczenie sądu nakazujące wypłatę do rąk współmałżonka pozostanie bez wpływu na dokonane zajęcie, nawet jeśli wpłynęło wcześniej. Pracodawca całą kwotę wolną od zajęcia musi wypłacić wierzycielowi, a nie małżonkowi który otrzyma tylko pozostałą (wolną od zajęcia) część wynagrodzenia.

PRZYKŁAD 4

Wniosek niemożliwy do realizacji

Ojciec dziecka pracownicy złożył pracodawcy tytuł wykonawczy w postaci wyroku zaopatrzonego w klauzulę natychmiastowej wykonalności ustalającego rentę alimentacyjną na rzecz dziecka, domagając się jej wypłaty z wynagrodzenia matki dziecka. Od pracownicy nie są egzekwowane żadne inne świadczenia alimentacyjne, jednak w drodze egzekucji administracyjnej zajęto już jej wynagrodzenie na poczet spłaty zaległych podatków. Pracodawca może odmówić przekazania alimentów, powołując się na wcześniejsze zajęcie wynagrodzenia.

Brak współpracy oznacza dotkliwe kary finansowe

Pierwszą, rzadziej spotykaną, ale bardziej dotkliwą karą jest odpowiedzialność wobec wierzyciela. Drugą, wymuszenie spełnienia obowiązków za pomocą grzywny nakładanej przez komornika. Odpowiedzialność pracodawcy wobec wierzyciela następuje na ogólnych zasadach wynikających z art. 415, 416 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.). Wskutek nieprawidłowego wykonania obowiązków przez pracodawcę nie staje się on bowiem dłużnikiem w miejsce pracownika, tylko odpowiada za szkodę wobec wierzyciela. Przykładowo, jeśli pracodawca przekazał pracownikowi, a nie komornikowi zajęte na poczet alimentów wynagrodzenie, nie znaczy to, że to on staje się zobowiązany do zapłacenia tych alimentów (postanowienie SN z 24 września 1982 r., I CO 10/82, LEX nr 8467). Wierzyciel obowiązany jest zatem wykazać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zaniedbaniami pracodawcy a powstaniem szkody. Musi również udowodnić, że wskutek zawinionych działań pracodawcy poniósł szkodę i wykazać jej wysokość. Szkodę wierzyciel poniesie wówczas, gdy w wyniku uchybień pracodawcy egzekucja okaże się częściowo lub całkowicie bezskuteczna. W określonych okolicznościach szkodę wywołać może już samo opóźnione wyegzekwowanie świadczeń przez wierzyciela z powodu działań pracodawcy. Wierzyciel nie będzie miał prawa żądać odszkodowania, gdy pomimo naruszania obowiązków przez pracodawcę skuteczny okaże się inny sposób egzekucji prowadzonej wobec dłużnika. Pracodawca liczyć się musi z tym, iż szkoda po stronie wierzyciela może być znacznie wyższa niż kwota zajętego wynagrodzenia. Nie zawsze bowiem wysokość szkody będzie równa egzekwowanemu świadczeniu.

Znacznie szybciej niż za odszkodowanie wobec wierzyciela pracodawca odpowiedzieć może z kolei wobec komornika. Od maja 2012 roku komornik ma prawo wymierzenia pracodawcy grzywny nie tylko za brak przekazania informacji dotyczących zajętego wynagrodzenia lub przeszkód prowadzenia z niego egzekucji, ale także za zignorowanie zakazów wynikających z zajęcia wynagrodzenia. Nakłada on grzywnę, jeśli osoby odpowiedzialne nie wywiążą się ze swych obowiązków w terminie tygodnia od otrzymania wezwania z jego kancelarii. Wymierzając grzywnę, komornik wyznacza jednocześnie dodatkowy termin do wykonania zaniechanych czynności. Wraz z kolejnym wezwaniem komornik zagrozi pracodawcy kolejną grzywną. Grzywna zastosowana w tym trybie może jednorazowo osiągnąć maksymalnie kwotę 2 tys. zł. Może ona zostać wymierzona jeszcze raz w identycznej granicy kwotowej, jeśli pracodawca po raz kolejny nie zastosuje się do wezwania komornika. Identyczna sankcja może zostać zastosowana wobec pracodawcy lub osób działających w jego imieniu, które zaniedbały przesłania zawiadomienia lub dokumentów zajęcia wynagrodzenia nowemu pracodawcy dłużnika.

Pracodawca lub inna osoba, której wymierzono grzywnę ma prawo zakwestionować ją, składając skargę na czynności komornika. Skargę wnosi się do sądu rejonowego przy, którym działa komornik w terminie 7 dni od doręczenia ukaranemu informacji o jej nałożeniu. [przykład 5]

@RY1@i02/2013/202/i02.2013.202.217000600.101.jpg@RY2@

Kara grzywny

PRZYKŁAD 5

Przekazanie nieprawdziwych danych

Pracownik działu księgowości wyznaczony w spółce z o.o. do wykonywania wszystkich czynności związanych z dokonywanymi przez komorników zajęciami wynagrodzeń przekazał komornikowi niepełne informacje na temat wynagrodzenia pracownika, pomijając kilka składników wynagrodzenia. W takiej sytuacji komornik nie może wymierzyć temu pracownikowi grzywny. Byłaby ona uzasadniona, gdyby takie informacje nie zostały przekazane w ogóle. Niepełna informacja przekazana komornikowi przez pracodawcę nie wpływa na objęcie zajęciem całego wynagrodzenia. Jeśli zatem pracodawca wypłaci pracownikowi część wynagrodzenia, to, po pierwsze komornik będzie miał prawo wymierzyć grzywnę upoważnionemu pracownikowi za naruszenie zakazu przekazywania wynagrodzenia do rąk pracownika wynikającego z zajęcia. Po drugie zrodzić to może odpowiedzialność pracodawcy wobec wierzyciela, gdyby ten poniósł szkodę.

@RY1@i02/2013/202/i02.2013.202.217000600.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 881-887 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Art. 88 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 415 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).