Rozliczanie godzin nadliczbowych w różnych systemach nierzadko sprawia kłopoty

Wynagrodzenia

20 czerwca 2013

Ten tekst przeczytasz w 33 minuty

Pracowników zatrudnionych w ramach umowy o pracę obowiązują - zgodnie z kodeksem pracy - przepisy o czasie pracy oraz godzinach nadliczbowych. Wykonywanie pracy w czasie wykraczającym poza ustalone normy musi być przez pracodawcę odpowiednio wynagradzane. Kwestie te uregulowane są w dziale VI kodeksu pracy.

Podstawowy system czasu pracy obejmuje 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym. Poza tym istnieją różne systemy czasu pracy, w zależności od jej rodzaju i zadań powierzonych poszczególnym pracownikom (np. równoważny, zadaniowy, przerywany). W uzasadnionych przypadkach można okres rozliczeniowy oraz dobowy wymiar czasu pracy dopasować do potrzeb pracodawcy, jednak w ramach obowiązujących norm.

Te właśnie normy decydują o tym, czy praca jest wykonywana w ramach obowiązującego czasu pracy, czy już w godzinach nadliczbowych. Dlatego właśnie, ustalając wynagrodzenie należne pracownikowi, trzeba wziąć pod uwagę system, rozkład czasu pracy i obowiązujący okres rozliczeniowy. Od tego bowiem zależy, kiedy rozpoczyna się praca w nadgodzinach, jak również wysokość dodatku za nadpracowane godziny.

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe składa się z dwóch części, które należy osobno wyliczyć. Pierwsza część to normalne wynagrodzenie za określoną liczbę nadgodzin. Druga część, to dodatek za godziny nadliczbowe. Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną. W przypadku, kiedy taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania, przyjmuje się kwotę 60 proc. wynagrodzenia.

Pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy pełni funkcję kierownika administracji i oprócz nadzoru wykonuje pracę na równi z podległym sobie personelem. Otrzymuje następujące wynagrodzenie:

● płaca zasadnicza w wysokości 2600 zł

● dodatek stażowy za 20 lat pracy w wysokości 20 proc.

● dodatek funkcyjny w wysokości 34 proc.

● premię regulaminową w wysokości 15 proc.

Pracownik z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy przepracował w maju: w niedzielę 5 maja - 10 godzin, w poniedziałek 6 maja - 12 godzin od 7.00-19.00 oraz we wtorek 7 maja - 9 godzin od 9.00-18.00. Jakie wynagrodzenie mu przysługuje?

2600 zł (wynagrodzenie zasadnicze) + 520 zł (dodatek stażowy) + 884 zł (dodatek funkcyjny) + 390 zł (premia regulaminowa) = 4394 zł.

4394 zł (wynagrodzenie za luty) : 160 godzin (wymiar czasu pracy w lutym) = 27,46 zł/godz.

10 godzin w niedzielę + 4 godziny w poniedziałek (12 - 8 = 4) + 1 godzina we wtorek (9 - 8 =1) = 15 godzin nadliczbowych

27,46 zł/godz. x 15 godz. = 411,90 zł

2600 zł (wynagrodzenie zasadnicze) + 884 zł (dodatek funkcyjny) = 3484 zł

3484 zł (podstawa obliczenia dodatku) : 160 godz. (wymiar czasu pracy w lutym) = 21,78 zł/godz.

Dodatek w wysokości 100 proc. przysługuje za 10 godzin przepracowanych w niedzielę.

Dodatek w wysokości 50 proc. przysługuje za 5 godzin (4 godziny przepracowane w poniedziałek + 1 godzinę przepracowaną we wtorek).

21,78 zł/godz. x 10 godz. = 217,80 zł

(21,78 zł/godz. x 5 godz.) x 50 proc. = 54,45 zł

217,80 zł + 54,45 zł = 272,25 zł

411,90 zł (wynagrodzenie za godziny nadliczbowe) + 272,25 zł (dodatek za godziny nadliczbowe) = 684,15 zł

(684,15 zł x 9,76 proc.) + (684,15 zł x 1,5 proc.) + (684,15 zł x 2,45 proc.) = 66,77 zł (składka emerytalna) + 10,26 zł (składka rentowa) + 16,76 zł (składka chorobowa) = 93,79 zł

684,15 zł (wynagrodzenie brutto za godziny nadliczbowe) - 93,79 zł (składki na ubezpieczenia społeczne) = 590,36 zł

590,36 zł (podstawa wymiaru składki zdrowotnej) x 9 proc. (wymiar procentowy składki zdrowotnej) = 53,13 zł

590,36 zł (podstawa wymiaru składki zdrowotnej) x 7,75 proc. (wymiar procentowy składki zdrowotnej podlegającej odliczeniu od podatku) = 45,75 zł

590,36 zł - podstawa opodatkowania w tym przypadku nie jest pomniejszana o KUP, więc po zaokrągleniu do pełnych złotych = 590 zł

590 zł (podstawa opodat kowania) x 18 proc. (wymiar procentowy podatku) = 106,20 zł

106,20 zł (podatek) - 45,75 zł (składka zdrowotna podlegająca odliczeniu od podatku) = po zaokrągleniu do pełnych złotych 60 zł (w tym przypadku zaliczka nie jest pomniejszana o ulgę podatkową)

684,15 zł (wynagrodzenie brutto za godziny nadliczbowe) - 93,79 zł (składki na ubezpieczenia społeczne) - 53,13 zł (składka zdrowotna) - 60 zł (zaliczka na podatek dochodowy) = 477,23 zł

Pracownik zatrudniony na 1/2 etatu od poniedziałku do piątku po 4 godziny dziennie. Otrzymuje następujące wynagrodzenie:

● płaca zasadnicza w wysokości 1358 zł

● dodatek stażowy za 8 lat pracy w wysokości 8 proc.

W umowie o pracę określono dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony wymiar na 2 godziny. Pracownik z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy przepracował w maju:

● we wtorek 7 maja - 10 godzin od 10.00 do 19.00

● w czwartek 9 maja - 6 godzin od 10.00 do 16.00,

● w sobotę 25 maja - 5 godzin od 12.00 do 17.00

Jak prawidłowo ustalić jego wynagrodzenie?

1358 zł (wynagrodzenie zasadnicze) + 108,64 zł (dodatek stażowy) = 1358 zł + 108,64 zł = 1466,64 zł

160 godzin (wymiar czasu pracy w maju) x 1/2 etatu = 80 godzin

1466,64 zł (wynagrodzenie za marzec) : 80 godzin (wymiar czasu pracy w maju) = 18,33 zł/godz.

6 godzin we wtorek (10 - 4 = 6) + 2 godziny w czwartek (6 - 4 = 2) + 5 godzin w sobotę (dla pracownika sobota jest dniem wolnym od pracy) = 13 godzin nadliczbowych.

18,33 zł/godz. x 13 godz. = 238,29 zł

1358 zł

1358 zł (podstawa obliczenia dodatku) : 80 godzin (wymiar czasu pracy w marcu) = 16,98 zł/godz.

Dodatek w wysokości 100 proc. nie przysługuje, gdyż pracownik nie wykonywał nadgodzin w dniu świątecznym ani w niedzielę, ani w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto, jak również nie nastąpiło w tym przypadku przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy, która wynosi 40 godzin.

Dodatek w wysokości 50 proc. przysługuje za 9 godzin (4 godziny przepracowane we wtorek + 5 godzin przepracowanych w sobotę)

(16,98 zł/godz. x 9 godz.) x 50 proc. = 76,41 zł

238,29 zł + 76,41 zł = 314,70 zł

Pracownik zatrudniony na całym etacie w firmie handlowej otrzymuje wynagrodzenie prowizyjne, ustalone w umowie o pracę w ten sposób, że za każdą sztukę sprzedanego towaru otrzymuje prowizję w wysokości 15 proc. jego wartości. W maju pracownik sprzedał 5 sztuk towaru po 1250 zł, 1 sztukę towaru za 2126 zł oraz 14 sztuk towaru po 68 zł.

Pracownik z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy przepracował w sobotę 4 maja - 10 godzin od 9.00 do 19.00. Od 13 do 31 maja przebywał na zwolnieniu lekarskim. W firmie, w której jest zatrudniony, obowiązuje miesięczny okres rozliczeniowy. W jaki sposób należy wyliczyć mu wynagrodzenie?

(należy obliczyć prowizję od sprzedanych przez pracownika towarów):

[(5 szt. x 1250 zł) + (1 szt. x 2126 zł) + (14 szt. x 68 zł)] x 15 proc. = (6250 zł + 2126 zł + 952 zł) x 15 proc.= 9328 zł x 15 proc. = 1399,20 zł

1399,20 zł (wynagrodzenie za kwiecień) : 160 godz. (wymiar czasu pracy w maju) = 8,75 zł/godz.

10 godzin w sobotę

8,75 zł/godz. x 10 godz. = 87,50 zł

1399,20 zł x 60 proc. = 839,52 zł

839,52 zł (podstawa obliczenia dodatku) : 160 godz. = 5,25 zł

Dodatek w wysokości 100 proc. przysługuje za 8 godzin przepracowanych w sobotę, od godz. 9.00 do godz. 17.00 w związku z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy.

Dodatek w wysokości 50 proc. przysługuje za 2 godziny przepracowane w sobotę od godz. 17.00 do godz. 19.00 w związku z przekroczeniem przeciętnej dobowej normy czasu pracy.

5,25 zł x 8 godz. = 42 zł

(5,25 zł x 2 godz.) x 50 proc. = 5,25 zł

87,50 zł + 42 zł + 5,25 zł = 134,75 zł

Art. 151-151⁶ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

@RY1@i02/2013/118/i02.2013.118.217001000.802.jpg@RY2@

Magdalena Skalska ekspert z zakresu prawa pracy

Magdalena Skalska

ekspert z zakresu prawa pracy

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

DGP

Zgłoś błąd