Nagrody uznaniowej nie wlicza się do pensji za urlop wypoczynkowy

Aby rozstrzygnąć kwestię, czy nagroda uznaniowa powinna być wliczana do podstawy wynagrodzenia urlopowego, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz ekwiwalentu za urlop - w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć prawny charakter nagrody uznaniowej.

Nagroda uregulowana jest w treści art. 105 k.p., w myśl którego pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia.

Odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia składa się do akt osobowych pracownika.

Zgodnie z powyższym przepisem uznać należy, że nagroda ma charakter wyłącznie uznaniowy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 8 czerwca 1977 r. (I PR 175/76, LEX nr 14388) uznaniowy charakter nagrody polega na tym, że zarówno przyznanie jej pracownikowi, jak i określenie wysokości nagrody należy do zakresu swobodnego uznania zakładu pracy.

Nagroda uzyskuje charakter gwarantowanego świadczenia, gdy została przez pracodawcę przyznana. W myśl wyroku Sądu Najwyższego z 7 grudnia 1963 r. (II PR 846/63, OSNC 1965 /2/25) dopiero przyznanie nagrody wywołuje konkretne skutki dla pracownika, pociągające za sobą możliwość dochodzenia nagrody.

Nagroda uznaniowa stanowi składnik wynagrodzenia.

Na wynagrodzenie bowiem składają się zarówno płaca zasadnicza ustalana według określonego systemu, jak i wszelkie dodatki do wynagrodzenia. Składniki wynagrodzenia zazwyczaj określane są dokładnie przez pracodawcę w przepisach wewnętrznych obowiązujących w zakładach pracy, np. w:

● regulaminie pracy,

● umowach o pracę.

W myśl par.6 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop - dalej rozporządzenie, wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem:

● jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,

● wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,

● gratyfikacji (nagród) jubileuszowych,

● wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

● ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,

● dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,

● wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,

● kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,

● nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej,

● odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych,

● wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy.

W świetle powyższego przepisu par. 6 pkt 1 rozporządzenia nagroda uznaniowa stanowi więc rodzaj nieperiodycznej wypłaty za spełnienie przez pracownika określonego zadania lub za określone osiągnięcie, w związku z czym nie uwzględnia się jej przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.

W myśl treści par. 14 rozporządzenia ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy ustala się, stosując zasady obowiązujące przy obliczaniu wynagrodzenia urlopowego, ze zmianami określonymi w par. 15-19 rozporządzenia.

W związku z faktem, że zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy są takie same jak przy obliczaniu wynagrodzenia urlopowego, przyjąć należy więc analogicznie, że jeżeli wypłacana nagroda ma charakter nieperiodycznej wypłaty za spełnienie przez pracownika określonego zadania lub za określone osiągnięcie, to także nie uwzględnia się jej przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop.

Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy jest regulowane w kodeksie pracy. Zgodnie z treścią art. 92 par. 1 k.p. za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną trwającą łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego pracownik zachowuje prawo do 80 proc. wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu.

W myśl art. 92 par. 2 k.p. wynagrodzenie za czas niezdolności pracownika do pracy oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy.

Natomiast zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - dalej ustawa, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku.

W związku z powyższym przepisem kwestia możliwości wliczania nagrody uznaniowej do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego jest zależna od tego, czy pracownik zachowuje do niej prawo w okresie niezdolności do pracy, czy też nie. Wynikać to powinno z wewnętrznych unormowań spółki.

Sąd Najwyższy w wyroku z 19 października 2006 r. (III UK 89/2006, OSNP 2007/23-24/358) stwierdził, że nagroda wypłacona pracownikowi wchodzi w skład podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. O spełnieniu co do niej przesłanki określonej w art. 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa decyduje treść przepisów zakładowych przewidujących jej zmniejszenie za okres pobierania zasiłku, a także praktyka stosowania tych przepisów przez pracodawcę.

Warto również dodać, że zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 i 3 ustawy składników wynagrodzenia przysługujących w myśl umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, tylko do określonego terminu nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego za okres po tym terminie. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio do składników wynagrodzenia, których wypłaty zaprzestano na podstawie układu zbiorowego pracy lub przepisów o wynagradzaniu.

Jest zasadą, że prawo do nagrody jubileuszowej nabywa pracownik, który w czasie zatrudnienia spełni przesłankę posiadania odpowiedniego stażu pracy.

Uznaniowy charakter nagrody polega na tym, że zarówno przyznanie jej pracownikowi, jak i określenie wysokości nagrody należy do zakresu swobodnego uznania zakładu pracy.

@RY1@i02/2010/239/i02.2010.239.209.011a.001.jpg@RY2@

Sylwia Zarzycka, radca prawny, komplementariusz

Sylwia Zarzycka

radca prawny, komplementariusz

Art. 105 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 41 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 31, poz. 267)

Par. 6 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14, z późn. zm.).