Urzędnicy, żołnierze, a także funkcjonariusze bez podwyżek

Średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej wyniesie 100 proc. W efekcie urzędnicy, żołnierze i funkcjonariusze nie otrzymają podwyżek. Nawet o wskaźnik inflacji. W tym roku pensje wzrosły jedynie o prognozowany wskaźnik inflacji. Od 2011 roku pracownicy nie otrzymają nawet tego. Będą więc zarabiać mniej, bo nie będzie podwyżki nawet o prognozowaną inflację, która ma wynieść 2,3 proc.

W przyszłym roku tzw. kwota bazowa, która jest określana w ustawie budżetowej, dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe pozostanie w wysokości przysługującej im w 2008 roku. Dodatkowo w 2011 r. kwota ta dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe nie jest waloryzowana. Przesądza o tym art. 29i ustawy z 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw. Kwota bazowa, od której podstawy jest wyliczana pensja urzędnika, w przyszłym roku wyniesie 1766,46 zł.

W efekcie prezydent wciąż będzie otrzymywał miesięcznie 20,1 tys. zł, a premier 16,7 tys. zł. Z kolei maksymalne wynagrodzenie zasadnicze ministra w przyszłym roku wyniesie 10 277,96 zł. Do tego jest doliczany dodatek funkcyjny (2385,99 zł) i dodatek za wysługę lat. Za każdy rok pracy przysługuje 1 proc. płacy aż do uzyskania 20 proc. Wtedy minister mający ponad 20 lat stażu pracy zarabia nieco ponad 14 tys. zł.

Na wyższe wynagrodzenie niż minister może liczyć dyrektor generalny urzędu. W większości resortów jego zasadnicze wynagrodzenie wynosi 11 243 zł. Jeśli jednak ma 20-letni staż pracy i jest urzędnikiem służby cywilnej, to pensja sięga 16 tys. zł.

Członkowi korpusu służby cywilnej (pracownicy i urzędnicy mianowani) też nie otrzymają podwyżek. Ich kwota bazowa również pozostanie niezmieniona i wyniesie 1873,84 zł.

Wynagrodzenie pracownika służby cywilnej składa się z wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wieloletnią pracę (dodatku stażowego). Natomiast pensja urzędnika mianowanego rozszerzona jest o dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego. Ich pensje określane są m.in. na podstawie tzw. mnożnika, który służy do ustalenia wynagrodzenia zasadniczego. Dyrektor generalny urzędu, w granicach widełek płacowych dla określonego stanowiska, określa mnożnik w umowie o pracę zawieranej z członkiem korpusu służby cywilnej. To przesądza o tym, na jaką pensję może on liczyć. Na przykład, jeśli dyrektor przyzna starszemu specjaliście tzw. mnożnik 1,5, jego pensja wynosić będzie 2810 zł brutto, choć teoretycznie, zgodnie z rozporządzeniem wynagrodzenie zasadnicze na tym stanowisku może wahać się od 978 zł do ponad 8 tys. zł brutto. Średnie wynagrodzenie w administracji rządowej wynosi 4,4 tys. zł brutto.

Pracownicy i urzędnicy służby cywilnej mają prawo do dodatku za wieloletnią pracę. Prawo do takiego dodatku w wysokości 5 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego nabywa się po pięciu latach pracy w urzędzie. Dodatek ten wzrasta o 1 proc. za każdy dalszy rok pracy, aż do osiągnięcia 20 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Jest on wypłacany wraz z wynagrodzeniem zasadniczym.

Dodatek za wysługę lat przysługuje członkowi korpusu służby cywilnej za dni, za które otrzymuje wynagrodzenie, oraz za dni nieobecności w pracy z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby bądź konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, za które członek korpusu służby cywilnej otrzymuje z tego tytułu zasiłek z ubezpieczenia społecznego. Ustawa o służbie cywilnej przewiduje też nagrodę jubileuszową. Po raz pierwszy jest ona wypłacana po 20 latach pracy w służbie cywilnej i wynosi 75 proc. wynagrodzenia miesięcznego. Kolejne nagrody wypłacane są co pięć lat. Najwięcej można otrzymać po 45 latach pracy, bo aż 400 proc. tego wynagrodzenia. Pracownik nabywa prawo do tej nagrody w dniu upływu okresu uprawniającego do jego otrzymania. W przypadku gdy pracownik odchodzi na emeryturę lub rentę, a do otrzymania nagrody brakuje mu mniej niż 12 miesięcy, również ma do niej prawo. Wówczas jest ona wypłacana w dniu rozwiązania umowy o pracę. Urzędnikowi lub pracownikowi za wykonanie dodatkowych, powierzonych przez pracodawcę zadań, których nie przewiduje zakres jego obowiązków na zajmowanym stanowisku pracy, przysługuje dodatek zadaniowy. Jest on wypłacany wraz z wynagrodzeniem zasadniczym przez cały okres przewidziany na jego realizację.

Urzędnik służby cywilnej, oprócz omówionych wcześniej składników wynagrodzenia, ma jeszcze prawo do dodatku służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego. Jest to iloczyn kwoty bazowej i mnożnika, którego wysokość zależy od stopnia służbowego urzędnika. W sumie jest ich dziewięć. Najwyższy stopień obecnie zajmowany w administracji przez urzędnika jest stopniem piątym. Mają go jednak zaledwie trzy osoby w kraju. Obecnie urzędnicy z pierwszym stopniem służbowym otrzymują go w wysokości 880 zł brutto. Przy najwyższym, dziewiątym stopniu, mógłby on wynieść blisko 5 tys. zł brutto. Na razie jednak najwyższego stopnia nie otrzymał jeszcze żaden urzędnik. Dodatkowo pracownikom i urzędnikom służby cywilnej przysługuje też tzw. 13 pensja. Tego przywileju, mimo kryzysu, urzędnicy nie zostali pozbawieni. Trzynastka jest wypłacana do końca marca następnego roku. Szczegółowe zasady wypłacania trzynastki określa ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z poźn. zm.). Wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5 proc. sumy wynagrodzenia za pracę otrzymaną przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego.

Średnie uposażenie żołnierza zawodowego w przyszłym roku nie ulegnie zmianie. Wyniesie 4 tys. zł. Zamrożenie płac również objęło tę grupę zawodową. W efekcie będzie ich obowiązywało uposażenie z 1 stycznia 2009 r. Wtedy to minister obrony narodowej podwyższył po raz ostatni ich uposażenie.

Tak więc kwota bazowa dla żołnierzy i funkcjonariuszy wyniesie 1523,29 zł. W przypadku żołnierzy stawki, w zależności od grupy uposażenia, pozostaną na poziomie z 2009 r., kiedy to wzrosły do 500 zł. Dlatego szeregowy zawodowy wciąż będzie zarabiał 2,5 tys. zł. W korpusie podoficerów uposażenie kaprala wyniesie 2940 zł, a starszego chorążego sztabowego 3,6 tys. zł. W korpusie oficerów major w zależności od grupy uposażenia będzie otrzymywał od 4520 do 4850 zł.

W rozporządzeniu ministra obrony narodowej z 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 59, poz. 423 z późn. zm.) dla m.in. stopnia kapitana, majora, pułkownika przewidziana jest więcej niż jedna stawka uposażenia (w zależności gdzie służy - na przykład pułkownik w jednostce wojskowej czy też w sztabie generalnym). W przypadku tego ostatniego miejsca żołnierzowi będzie przysługiwało wyższe uposażenie. Żołnierze zawodowi, poza uposażeniem zasadniczym, mogą otrzymywać też inne dodatki pieniężne. Po trzech latach służby żołnierzowi przysługuje 3-proc. dodatek za wysługę lat, który wzrasta co trzy lata o 1 proc. Maksymalnie może wynieść 30 proc. Ponadto, w zależności od rodzaju służby przysługuje też dodatek m.in. dla pilotów, płetwonurków, saperów i żandarmów.

● 2,5 tys. zł - szeregowy

● 2,9 tys. zł - kapral

● 3,9 tys. zł - porucznik

● 4,1 tys. zł - kapitan

● 4,7 tys. zł - major

● 7,9 tys. zł - pułkownik

● 14,9 tys. zł - wynosi maksymalne uposażenie generała

Pracownik, który był zatrudniony w urzędzie kilka lat, w czerwcu rozwiązał umowę. Otrzyma dodatkowe wynagrodzenie roczne, zwane trzynastką. Będzie ono proporcjonalnie pomniejszone o okres, w którym przestał pracować w urzędzie. Nie otrzyma jej bezpośrednio po rozwiązaniu umowy o pracę, ale tak jak wszyscy pozostali pracownicy, w roku następnym. Trzynastej pensji nie otrzyma jednak osoba, która zatrudniona została w urzędzie np. we wrześniu. Dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje bowiem tylko osobom, które były zatrudnione w urzędzie co najmniej przez 6 miesięcy w danym roku.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Ustawa z 29 października 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (przesłana do Senatu).