Pracownik nie utraci prawa do pensji, jeżeli pracował tylko przez jeden dzień w miesiącu

Wyliczenie wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca jest uzależnione od jego rodzaju. Jeżeli zostało ono ustalone w stawce miesięcznej w stałej wysokości, to w sytuacji gdy pracownik za pozostałą część tego miesiąca otrzymał wynagrodzenie określone w art. 92 k.p. (wynagrodzenie za czas niezdolności pracownika do pracy), miesięczną stawkę wynagrodzenia dzieli się przez 30 (niezależnie od liczby dni przypadających w danym miesiącu). Natomiast otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez liczbę dni wskazanych w zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby.

Tak obliczoną kwotę wynagrodzenia odejmuje się od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc. Ten sposób liczenia wynagrodzenia określa par. 11 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy.

Zasada ta obowiązuje również przy obliczaniu wynagrodzenia pracownika za przepracowaną część miesiąca, jeżeli za pozostałą jego część przysługuje mu zasiłek przewidziany w przepisach o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Jednak w praktyce dosłowne zastosowanie wspomnianego przepisu oznaczać będzie, że pracownik, który przez 30 dni (w 31-dniowym miesiącu kalendarzowym) przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie otrzyma wynagrodzenia za jeden przepracowany dzień.

Wskazany w rozporządzeniu mechanizm liczenia wynika przede wszystkim z przyjęcia liczby 30 jako uśrednionej liczby dni kalendarzowych w miesiącu. Dlatego też zawsze w miesiącach kalendarzowych liczących 31 dni przy chorobie trwającej 30 dni za jeden dzień pracy pracownik nie otrzyma wynagrodzenia. Natomiast w lutym, który liczy 28 albo 29 dni, wystąpi nadpłata.

Tego rodzaju sytuacja budzi wątpliwości w świetle art. 80 k.p. Zgodnie z tym przepisem wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, natomiast za czas niewykonywania pracy pracownik ma prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.

Zatem jeżeli w danym miesiącu za czas niewykonywania pracy z powodu choroby pracownik otrzymuje wynagrodzenie określone w art. art. 92 k.p., to tym bardziej nie ma uzasadnienia pozbawienie go wynagrodzenia w sytuacji, kiedy tę pracę faktycznie wykonuje.

Wyrażona w art. 80 k.p. zasada, zgodnie z którą zawsze wynagrodzenie przysługuje za pracę rzeczywiście wykonaną, wypływa także z zasady wzajemności oraz ekwiwalentności wynagrodzenia i pracy. Przyjęcie w takich sytuacjach sposobu dzielenia przez 30 jest niekorzystne dla pracownika także z tego powodu, że miesięcy, w których może wystąpić niedopłata (31-dniowych), jest siedem, natomiast tych, w których może mieć miejsce nadpłata, jeden - luty.

Zgodnie ze stanowiskiem, które przyjęło Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej, należy uznać, że w przypadku 30-dniowej nieobecności pracownika w pracy z powodu choroby w 31-dniowym miesiącu kalendarzowym pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za jeden przepracowany dzień.

Wysokość tego wynagrodzenia należy ustalić, posiłkując się przepisem zawartym w par. 4 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia, czyli dzieląc wynagrodzenie pracownika określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu, a następnie tak ustaloną wartość godziny pracy mnożąc przez liczbę godzin przepracowanych przez pracownika w tym dniu.

Pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie w wysokości 2100 zł. Pracuje w podstawowym systemie czasu pracy od poniedziałku do piątku po osiem godzin. 1 października 2010 r. w drodze z pracy do domu miał wypadek. Otrzymał zwolnienie lekarskie do końca miesiąca. Ustalając jego wynagrodzenie za 1 października należy miesięczne wynagrodzenie (2100 zł) podzielić przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w październiku (168 godzin). Uzyskana kwota 12,50 zł to przysługujące mu wynagrodzenie za jedną godzinę pracy w październiku: 2100 zł: 168 godz. = 12,50.

Natomiast za osiem godzin pracy w tym miesiącu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości 100 zł (12,50 zł x 8 godz.).

Pracownik wykonuje pracę w systemie równoważnego czasu pracy, według harmonogramu przewidującego w niektórych dniach przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin, w innych zaś odpowiednie jego skrócenie.

Z uwagi na charakter pracy (praca w gastronomii) harmonogram czasu pracy pracownika obejmuje także pracę w niedziele. Otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie w kwocie 4200 zł. 1 października 2010 r. pracownik poważnie zachorował i otrzymał zwolnienie lekarskie do 30 października.

W celu obliczenia jego wynagrodzenie za dzień 31 października kwotę wynagrodzenia (4200 zł) dzielimy przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w październiku (168 godzin).

Za jedną godzinę pracy w tym miesiącu pracownikowi przysługuje kwota 25 zł (4200 zł: 168 godzin = 25 zł). Z uwagi na to, iż 31 października pracownik świadczył pracę przez 12 godzin, jego wynagrodzenie za ten dzień wynosić będzie 300 zł (25 zł x 12 godzin).

Pracownica jest zatrudniona w spółce jako przedstawiciel handlowy w systemie zadaniowego czasu pracy. Wynagrodzenie miesięczne otrzymywane przez nią wynosi 3360 zł.

2 października 2010 r. uległa ona wypadkowi samochodowemu, w związku z czym konieczna była jej długotrwała hospitalizacja.

Zwolnienie lekarskie obejmowało okres 2 - 31 października. Aby obliczyć wynagrodzenie pracownicy za 1 października, wynagrodzenie stałe (3360 zł) należy podzielić przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w październiku (168 godzin). Wartość jednej godziny pracy pracownika w październiku wynosi 20 zł (3360 zł : 168 godz. = 20). Uwzględniając to, iż praca w systemie zadaniowego czasu pracy powinna być wykonywana w ramach norm określonych w art. 129 k.p. (podstawowej normy dobowej 8 godzin) wartość wynagrodzenia przysługującego za 1 godzinę należy pomnożyć przez 8.

Za pracę 31 października pracownikowi będzie przysługiwało wynagrodzenie w wysokości 160 zł (20 zł x 8 godz.).

Katarzyna Jędrzejewska

ekspert z zakresu wynagrodzeń

Art. 80 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Par. 4 ust. 2 pkt 1, par. 11 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm).