Wysokość zasiłku zależy od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika

Przedstawione niżej zasady dotyczące obliczania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego stosuje się także do wynagrodzenia za czas choroby, przysługującego pracownikowi na podstawie art. 92 kodeksu pracy.

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Gdy pracownik zachorował na przykład w marcu 2010 r., to do podstawy wymiaru zasiłku należy przyjąć przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za okres od marca 2009 r. do lutego 2010 r. Jeżeli pracownik jest zatrudniony przez okres krótszy niż 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (np. zachorował w marcu 2010 r. a pracuje od 15 września 2009 r.), to do podstawy wymiaru przyjmuje się przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za pełne kalendarzowe miesiące zatrudnienia (w analizowanej sytuacji za okres od października 2009 r. do lutego 2010 r.).

Należy pamiętać, że wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku chorobowego to przychód pracownika pomniejszony o łączną kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, finansowanych z jego środków. Pracownik finansuje połowę składki emerytalnej - 9,76 proc., część składki rentowej - 1,5 proc., oraz składkę chorobową - 2,45 proc. Łącznie składki wynoszą 13,71 proc.

Do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie przyjmuje się wynagrodzenia za miesiące, w których pracownik nie przepracował co najmniej połowy obowiązującego go czasu pracy. Natomiast gdy w okresie, z którego wynagrodzenie uwzględnia się w podstawie wymiaru, pracownik w danym miesiącu nie uzyskał pełnego wynagrodzenia z przyczyn usprawiedliwionych, ale jednocześnie przepracował w tym miesiącu co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy, to wynagrodzenie za ten miesiąc przyjmuje się do podstawy wymiaru, po uzupełnieniu.

W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się także:

● wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, które jest traktowane na równi z wynagrodzeniem za pracę;

● wynagrodzenie za godziny nadliczbowe (w kwocie faktycznie wypłaconej, bez uzupełniania);

● premie, dodatki, nagrody i inne składniki wynagrodzenia, od których opłacono składki na ubezpieczenie chorobowe, a do których pracownik nie zachowuje prawa za okresy pobierania zasiłku chorobowego, przysługujące za okresy miesięczne, kwartalne, roczne lub inne.

Należy pamiętać, że gdy pracownik nabywa prawo do zasiłku chorobowego po przerwie w pobieraniu zasiłku chorobowego, wynagrodzenia za czas choroby lub innych zasiłków i jest to przerwa nieprzekraczająca trzech miesięcy kalendarzowych, to podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie ustala się na nowo. Stanowi ją podstawa wymiaru ustalona dla świadczenia pobieranego poprzednio.

W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia (m.in. premii, dodatków, nagród), które w myśl przepisów płacowych obowiązujących u pracodawcy przysługują za okresy pobierania zasiłku. Jeżeli w przepisach płacowych brak jest stosownych uregulowań, z których wynikałoby, że pracownik zachowuje prawo do jakiegoś składnika wynagrodzenia w okresie choroby, należy uznać, że nie przysługuje on za okres pobierania zasiłku. Należy go zatem uwzględnić w podstawie wymiaru, chyba że pracodawca udokumentuje, że składnik ten jest wypłacany pracownikowi za okres pobierania zasiłku.

W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się także takich składników wynagrodzenia, które:

● są przyznawane niezależnie od oceny pracy pracownika - na których przyznanie i wypłatę okres pobierania zasiłku nie ma żadnego wpływu, ponieważ mimo pobierania zasiłku pracownik otrzymuje ten składnik wynagrodzenia (np. jednorazowe zasiłki na zagospodarowanie, jednorazowa nagroda z okazji ślubu pracownika lub z okazji urodzenia się jego dziecka, wartość badań mammograficznych lub innych nieodpłatnych badań pracowników);

● nie są uzależnione bezpośrednio od indywidualnego wkładu pracy pracownika, ale od wyników grupy pracowników lub całego zakładu pracy - wypłacane niezależnie od nieobecności pracownika w pracy z powodu choroby (np. miesięczna premia prowizyjna przysługująca każdemu pracownikowi w jednakowym procencie od łącznej wartości sprzedaży zrealizowanej przez wszystkich pracowników zakładu w danym miesiącu, także za miesiące, w których nie świadczył w ogóle pracy z powodu choroby).

Pamiętać również trzeba, że składników wynagrodzenia przysługujących w myśl umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, tylko do określonego terminu nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego za okres po tym terminie.

Pracownik chorował w kwietniu 2009 r. i z tego tytułu otrzymał wynagrodzenie za czas choroby, którego podstawę wymiaru stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres od kwietnia 2008 r. do marca 2009 r. Następnie pracownik sprawował opiekę nad chorą żoną w lipcu 2009 r. Ponieważ między pobieranym wynagrodzeniem za czas choroby w kwietniu 2009 r. i zasiłkiem opiekuńczym w lipcu przerwa nie przekraczała trzech miesięcy kalendarzowych, podstawy wymiaru zasiłku opiekuńczego w lipcu nie ustalano ponownie. Stanowiła ją ta sama podstawa wymiaru, którą obliczono dla wynagrodzenia za czas choroby przysługującego w kwietniu. Następnie pracownik chorował w październiku 2009 r. oraz w styczniu i marcu 2010 r. i nabył prawo do wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego. Podstawy wymiaru tych świadczeń nie ustalano na nowo, ponieważ przerwy w ich pobieraniu nie przekraczały trzech miesięcy kalendarzowych.

Pracownik jest zatrudniony od 15 listopada 2009 r. Otrzymuje stały miesięczny przychód w wysokości 4 tys. zł. Podstawę wymiaru przysługującego pracownikowi w marcu 2010 r. wynagrodzenia za czas choroby obliczono w następujący sposób:

● najpierw ustalono wynagrodzenie miesięczne, tj. przychód po pomniejszeniu o kwotę składek finansowanych przez pracownika [4000 x 13,71 proc. = 548,40 zł; 4000 - 548,40 = 3451,60 zł],

● następnie obliczono wynagrodzenie za okres od grudnia 2009 r. do lutego 2010 r., które wyniosło 10354,80 zł, i przeciętne miesięczne wynagrodzenie, które wyniosło 3451,60 zł (10354,80 zł: 3 = 3451,60 zł).

Pracownik zachorował w marcu 2010 r. Oprócz wynagrodzenia w stałej miesięcznej wysokości otrzymuje także premie kwartalne, których wysokość zależy od oceny pracy pracownika przez kierownika wydziału. W regulaminie premiowania brak jest postanowień o zachowywaniu prawa do premii kwartalnej za okresy pobierania zasiłku chorobowego, a zatem należy ją uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego. Do podstawy wymiaru należy przyjąć przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres od marca 2009 r. do lutego 2010 r. oraz 1/12 sumy premii za I, II, III i IV kwartał 2009 r. Stały miesięczny przychód pracownika wynosi 4 tys. zł, a zatem po pomniejszeniu o składki wynoszące 548,40 zł (13,71 proc. x 4000 zł) jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 3451,60 zł. Premia za I kwartał 2009 r. wyniosła

517,74 zł (600 zł - 82,26 zł),

za II kwartał - 621,29 zł (720 zł - 98,71 zł), za III kwartał - 552,26 zł (640 zł - 87,74 zł), za IV kwartał - 655,80 zł (760 zł - 104,20 zł). Premia łącznie za cztery kwartały poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, wynosi 2347,09 zł, a 1/12 doliczana do podstawy wymiaru - 195,59 zł. Podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby pracownika w marcu 2010 r. stanowi zatem kwota 3647,19 zł (3451,60 zł + 195,59 zł).

Pracownica była chora od 22 lutego do 5 marca 2010 r. W podstawie wymiaru wynagrodzenia za czas choroby należy uwzględnić przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone jej za okres od lutego 2009 r. do stycznia 2010 r. Pracownica od 1 września 2009 r. do 28 lutego 2010 r. otrzymywała także dodatek służbowy, który zgodnie z zasadami wynagradzania był pomniejszany za okresy pobierania zasiłków, a zatem stanowił podstawę ich wymiaru. Dodatek ten, wypłacony pracownicy za okres od września 2009 r. do lutego 2010 r. należy uwzględnić w podstawie wymiaru wynagrodzenia za czas choroby przysługującego pracownicy za okres od 22 do 28 lutego 2010 r. Dodatek ten nie stanowi natomiast podstawy wymiaru wynagrodzenia za czas choroby za okres od 1 do 5 marca 2010 r., ponieważ od 1 marca 2010 r. dodatek ten pracownicy nie przysługuje.

Aneta Maj

gp@infor.pl

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 3 pkt 3, art. 36, art. 38, art. 41 ust. 1 i 2, art. 42, art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).