Jak obliczyć wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy w budżetówce

W sektorze finansów publicznych również obowiązuje zasada, że za urlop wypoczynkowy przysługuje taka pensja, jaką zatrudniony dostałby, gdyby w tym czasie pracował, a nie się relaksował. W konsekwencji w podstawie wymiaru płacy za ten urlop uwzględniamy składniki należne za czas faktycznie przepracowany, a wyłączamy składniki za okresy nieświadczenia pracy. Kwestię obliczania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy w sektorze finansów publicznych regulują trzy rozporządzenia:

wministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (dalej ogólne rozporządzenie urlopowe),

wministra edukacji narodowej z 26 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli (dalej rozporządzenie urlopowe nauczycieli),

wministra nauki i szkolnictwa wyższego z 2 listopada 2006 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oraz ekwiwalentu pieniężnego za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego nauczycieli akademickich (dalej rozporządzenie urlopowe nauczycieli akademickich).

Bez odmienności

Wynagrodzenie urlopowe większości pracowników budżetówki ustalamy zgodnie z ogólnym rozporządzeniem urlopowym, któremu podlegają wszyscy podwładni objęci ustawą z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, dalej k.p. Dotyczy to m.in. samorządowców, pracowników urzędów państwowych, członków korpusu służby cywilnej, a także pracowników podmiotów leczniczych i instytucji kultury. Na odrębnych zasadach kalkulujemy wynagrodzenie urlopowe dla nauczycieli i dla nauczycieli akademickich.

Do podstawy wymiaru pensji za urlop dla przeważającej części zatrudnionych w sektorze finansów publicznych przyjmujemy wynagrodzenia i świadczenia ze stosunku pracy. Wykluczamy z niej wypłaty wymienione w par. 6 ogólnego rozporządzenia urlopowego, czyli:

wskładniki za czas niewykonywania pracy:

- wynagrodzenie za czas gotowości do pracy i niezawinionego przez pracownika przestoju,

- wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego i innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

- wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,

wskładniki przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc:

- gratyfikacje (nagrody) jubileuszowe,

- ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy,

- nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,

- odprawy emerytalne, rentowe i inne odprawy pieniężne:

wskładniki jednorazowe i nieperiodyczne:

- jednorazowe i nieperiodyczne wypłaty za spełnienie określonego zadania bądź konkretne osiągnięcie,

- dodatkowe wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,

wskładniki mające charakter gwarancyjny:

- kwoty wyrównania wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia,

- wynagrodzenie i odszkodowanie przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy.

Trzy grupy składników

Składniki, które przeszły selekcję określoną w par. 6 ogólnego rozporządzenia urlopowego, wchodzą do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Musimy je jednak najpierw podzielić na trzy grupy, z których każda pozostaje w innej relacji do tej podstawy wymiaru.

Składniki w stałej stawce miesięcznej są ustalane na dwa sposoby:

ww formie ryczałtu miesięcznego (np. 2200 zł miesięcznie brutto) albo

wjako jednakowy odsetek od kwoty bazowej określonej w stałej stawce miesięcznej (np. 20 proc. płacy zasadniczej wynoszącej 2400 zł brutto miesięcznie).

Przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy składniki w stałej stawce miesięcznej kwalifikujemy w kwocie należnej pracownikowi w miesiącu korzystania z urlopu wypoczynkowego, bez przeliczeń (par. 7 ogólnego rozporządzenia urlopowego). Jeśli urlop wypoczynkowy przypada na przełomie dwóch miesięcy, to licząc pensję za urlop wypoczynkowy w pierwszym miesiącu bierzemy pod uwagę stałe stawki miesięczne należne w tym miesiącu, a ustalając płacę urlopową za drugi miesiąc - przyjmujemy stałe stawki miesięczne przysługujące w drugim miesiącu. [przykłady 1, 2]

Do zmiennych składników pensji przysługujących za okresy nie dłuższe niż miesiąc zaliczamy: stawki godzinowe, dzienne, tygodniowe, akordowe, zadaniowe, prowizyjne, dodatki nocne, ruchome premie określone jako jednakowy procent od zmiennej podstawy bądź w widełkach płacowych. Do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy przyjmujemy je w łącznej kwocie wypłaconej podwładnemu podczas 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego (par. 8 ogólnego rozporządzenia urlopowego). Jeśli ulegają one znacznym wahaniom, można zakwalifikować je do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy w łącznej kwocie wypłaconej podwładnemu w okresie dłuższym niż 3 miesiące, ale maksymalnie w trakcie 12 miesięcy przypadających przed miesiącem rozpoczęcia wypoczynku, np. w ciągu 4, 8 lub 10 miesięcy (stanowisko GIP z 9 sierpnia 2010 r., GPP-110-4560-50-1/10/PE/RP). Pracodawca powinien określić w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania, a w razie braku takich regulacji wewnętrznych - w umowach o pracę sytuacje, upoważniające go do rozciągnięcia okresu branego do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. W tym trybie należy zatem sprecyzować, w jakich okolicznościach zmienne składniki płacy, należne za okresy nie dłuższe niż miesiąc, ulegają znacznym wahaniom (np. gdy różnice w ich wysokości między poszczególnymi miesiącami sięgają 30 proc.).

Jeśli zatrudniony korzystał z urlopu wypoczynkowego na przełomie miesięcy (np. maja i kwietnia), nie przeliczamy składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc z tytułu wypoczynku odbytego w drugim miesiącu (czyli w maju). Do podstawy wymiaru pensji urlopowej wliczamy je zawsze w łącznej wysokości uiszczonej podczas 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia wypoczynku (a więc we wskazanym wyżej przypadku w łącznej kwocie wypłaconej w marcu, lutym i styczniu). Nie ma przy tym znaczenia miesiąc, za jaki przysługują te składniki.

Składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc rzadko spotyka się w budżetówce, gdyż większość składników wynagrodzeń należnych pracownikom jest ustalana w stałych stawkach miesięcznych. Takie składniki można jednak spotkać w sektorze finansów publicznych np. w formie:

wpremii, jakie pracodawca samorządowy może przyznać zatrudnionym w regulaminie wynagradzania (art. 39 ust. 2 pkt. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych),

wdodatkowego wynagrodzenia prowizyjnego, jakie pracodawca samorządowy może przewidzieć w regulaminie płacowym dla samorządowców wykonujących osobiście czynności z zakresu egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (takie wynagrodzenie prowizyjne stanowi zasadniczo od 2 do 10 proc. ściągniętych przez zatrudnionego w danym miesiącu należności pieniężnych objętych jednym tytułem wykonawczym i nie może przekroczyć 2-krotności najniższego wynagrodzenia zasadniczego; w skali miesiąca nie może ono jednak przewyższać 5-krotności najniższego wynagrodzenia zasadniczego bez względu na liczbę tytułów wykonawczych, którymi były objęte wyegzekwowane przez zatrudnionego należności - par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych),

wpremii, jakie podmioty lecznicze działające w formie jednostek budżetowych mogą wypłacać pracownikom (par. 4 rozporządzenia ministra zdrowia z 29 lipca 2011 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników niektórych podmiotów leczniczych),

wwynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,

wwynagrodzenia i dodatków za pracę w nocy,

wdodatkowego wynagrodzenia, jakie może otrzymywać pracownik instytucji kultury, w szczególności za udział w określonej roli w przedstawieniu lub koncercie, za reżyserię, scenografię, choreografię lub kierownictwo muzyczne przedstawienia (art. 31a ust. 1 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej). [przykład 3]

Składniki za okresy dłuższe niż miesiąc (ruchome bądź w stałej stawce, np. kwartalnej) nie tworzą podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Pracodawca uiszcza je w standardowym terminie wypłaty. W takim przypadku czas urlopu wypoczynkowego traktuje się na równi z okresem wykonywania pracy (par. 12 ogólnego rozporządzenia urlopowego). Inaczej mówiąc, składników zmiennych za okresy dłuższe niż miesiąc nie wolno zmniejszać z tego powodu, że podwładny w okresie, za jaki one przysługują, przebywał na urlopie wypoczynkowym.

Zapłata za nadgodziny

Istnieją kontrowersje, jak do podstawy wymiaru pensji za urlop wypoczynkowy zaliczać w budżetówce normalne wynagrodzenie i dodatki za godziny nadliczbowe. Należy pamiętać, że nie wszyscy pracownicy tego sektora dostają normalne wynagrodzenie i dodatki za nadliczbówki. Są wśród nich i tacy, którzy nie są wynagradzani za taką pracę.

Nie ma wątpliwości, że obydwie te należności są składnikami zmiennymi. Normalne wynagrodzenie za nadgodziny pracodawca powinien uiszczać zatrudnionemu co miesiąc w zwykłych terminach wypłaty. Jest to więc składnik zmienny za okres nie dłuższy niż miesiąc, a w konsekwencji uwzględniamy go w podstawie wymiaru płacy za urlop wypoczynkowy w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu 3/12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia wypoczynku.

Również dodatki za nadgodziny z tytułu przekroczenia dobowej normy czasu pracy (nadgodziny dobowe) stanowią składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc. Do podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego włączamy je w łącznych kwotach wypłaconych pracownikowi podczas 3/12 miesięcy przypadających przed miesiącem rozpoczęcia urlopu.

Z kolei dodatki za nadgodziny z tytułu przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy (nadgodziny średniotygodniowe) to składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc tylko dla pracujących w miesięcznych okresach rozliczeniowych. W takim przypadku uwzględniamy je zatem w podstawie wymiaru wynagrodzenia za urlop w łącznej kwocie wypłaconej w ciągu 3/12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia wypoczynku. Dla zatrudnionych w ponadmiesięcznych okresach rozliczeniowych stanowią one składniki zmienne przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc i w związku z tym nie wchodzą do podstawy wymiaru płacy za urlop wypoczynkowy.

Ustalenie finalnej kwoty

Podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy tworzą zatem wyłącznie składniki zmienne przysługujące pracownikowi za okresy nie dłuższe niż miesiąc, w łącznej sumie wypłaconej mu podczas 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia wypoczynku. Pensję za urlop wypoczynkowy ustalamy w następujący sposób:

Obliczamy stawkę godzinową - w tym celu podstawę wymiaru dzielimy przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych przez zatrudnionego w okresie, z którego ustaliliśmy tę podstawę, włączając w to godziny nadliczbowe (podkreślam, że chodzi tu o godziny rzeczywiście przepracowanie, a nie o nominał czasu pracy, czyli liczbę godzin przypadających do przepracowania w tym okresie).

Ustalamy końcową kwotę pensji za urlop - w tym celu uzyskaną stawkę godzinową mnożymy przez liczbę godzin wziętego urlopu wypoczynkowego. [przykład 4]

Nieobecność przez pełny miesiąc

Podstawa wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy nie zawsze jest jednak łączną kwotą składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc, wypłaconych podczas 3/12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia wypoczynku. Często z różnych powodów uwzględniamy w niej inne miesiące. Ma to miejsce np. wtedy, gdy przez cały okres przyjmowany do podstawy wymiaru pensji za urlop albo przez okres krótszy, ale obejmujący pełny miesiąc bądź pełne miesiące kalendarzowe, pracownikowi nie przysługiwały składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc. W takiej sytuacji wyłączamy z tej podstawy miesiąc albo miesiące kalendarzowe, w których zatrudnionemu nie należały się składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc, a w zamian przyjmujemy najbliższy poprzedni miesiąc albo miesiące kalendarzowe, w których przysługiwało mu takie wynagrodzenie (par. 11 ust. 1 ogólnego rozporządzenia urlopowego). Przyczyna nieobecności w pracy nie ma przy tym znaczenia (choroba, urlop bezpłatny, urlop wychowawczy). [przykład 5]

Krótsza absencja bez przeliczeń

Inaczej postępujemy, jeśli w którymś z miesięcy kwalifikowanych do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy zatrudniony miał kilkudniową nieobecność i w związku z tym uzyskał za ten miesiąc niższe wynagrodzenie zmienne (przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc). Takiego miesiąca nie wykluczamy z podstawy wymiaru pensji za urlop wypoczynkowy ani też nie wybieramy zastępczo innego miesiąca. Miesiąc z kilkudniową absencją pracownika nic nie zmienia w kalkulacji tej podstawy wymiaru - nadal jest nią łączna kwota składników ruchomych za okresy nie dłuższe niż miesiąc wypłaconych podczas 3/12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego. Podwładny nie traci na tym, gdyż ustalając podstawę wymiaru, - zmienne składniki płacy dzielimy przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w okresie branym do podstawy wymiaru. [przykład 6]

U nowego pracodawcy

Inną metodę ustalania podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy (tworzą ją wyłącznie składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc w łącznych kwotach wypłaconych podwładnemu w ciągu 3 miesięcy przed miesiącem rozpoczęcia wypoczynku) stosuje się w sytuacji, gdy przed urlopem wypoczynkowym pracownik otrzymał składniki ruchome za okres krótszy niż brany do podstawy wymiaru (czyli za okres krótszy niż 3 miesiące poprzedzające miesiąc rozpoczęcia wypoczynku). Podstawę wymiaru płacy za urlop wypoczynkowy obliczamy wówczas z wynagrodzenia ruchomego za okresy nie dłuższe niż miesiąc, wypłaconego za okres faktycznie przepracowany w nowej pracy (par. 11 ust. 2 ogólnego rozporządzenia urlopowego). Dotyczy to zwykle pracownika, który poszedł na urlop wypoczynkowy przed upływem pierwszych 3 miesięcy zatrudnienia w nowym miejscu. [przykład 7]

Zmiany w płacach

W razie zmiany w składnikach zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc bądź zmiany ich wysokości następuje konieczność przeliczenia na nowo podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego według nowych składników - np. wyższych lub niższych (par. 10 ogólnego rozporządzenia urlopowego). Taki skutek jest efektem wdrożenia w zakładzie zmian, które zaszły w którymś z miesięcy przyjmowanych do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy albo najpóźniej w miesiącu korzystania z wypoczynku, byle przed jego rozpoczęciem. Przeliczenie całej podstawy wymiaru umożliwia w takim przypadku nienaruszenie głównej zasady liczenia wynagrodzenia urlopowego, zgodnie z którą za urlop przysługuje wynagrodzenie jak za pracę (art. 172 kodeksu pracy). Regułę z par. 10 ogólnego rozporządzenia urlopowego stosujemy np. przy:

wlikwidacji zmiennych premii bądź dodatków miesięcznych,

wprzekształceniu premii kwotowej w procentową,

wwprowadzenia nowego składnika płac, premii.

Przepis ten ma jednak marginalne znaczenie dla kwestii ustalania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy pracownikom sfery budżetowej. Po pierwsze, niewielu z nich dostaje składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc, po drugie zaś rzadko dochodzi do zmian tych składnikach bądź ich wysokości. [przykład 8]

W oświacie

Inaczej niż ogólne rozporządzenie urlopowe rozporządzenie urlopowe nauczycieli bezpośrednio wylicza, jakie składniki wynagrodzenia tej grupy zawodowej wchodzą do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, a jakie nie. [tabela 1]

Składniki wynagrodzenia określone w stawkach miesięcznych w stałej wysokości oraz stanowiące odpowiedni procent takich stawek kwalifikujemy do podstawy wymiaru pensji za urlop wypoczynkowy w kwocie należnej w miesiącu wykorzystywania urlopu (par. 2 rozporządzenia urlopowego nauczycieli). Taki charakter ma większość składników płacy przysługujących przedstawicielom tej profesji. Tak właśnie jest w przypadku wynagrodzenia zasadniczego i dodatków do pensji (za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy). Nauczyciel często wykonuje czynności lub sprawuje stanowisko, uprawniające go do dodatku funkcyjnego, krócej niż przez cały rok szkolny. Dodatek funkcyjny włączamy wówczas do podstawy wymiaru płacy za urlop wypoczynkowy. Jego miesięczną kwotę mnożymy przez liczbę miesięcy, podczas których nauczyciel realizował te czynności czy piastował stanowisko, a następnie dzielimy przez liczbę miesięcy danego roku szkolnego poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego.

Dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, odrębne wynagrodzenie za dodatkowe zajęcia dydaktyczne, opiekuńcze i wychowawcze wykonywane w dniu wolnym od pracy oraz wynagrodzenie za pracę w święto, jakie nauczyciel dostał w danym roku szkolnym przed miesiącem rozpoczęcia urlopu, sumujemy, a następnie dzielimy przez liczbę miesięcy roku szkolnego przypadających przed rozpoczęciem urlopu (par. 3 rozporządzenia urlopowego nauczycieli). Wynik wchodzi do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Natomiast wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw kwalifikujemy do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy w kwocie będącej iloczynem dwóch czynników:

wprzeciętnej miesięcznej liczby godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw z miesięcy roku szkolnego poprzedzającego miesiąc rozpoczęcia urlopu, a jeżeli nauczyciel jest zatrudniony na czas określony - z miesięcy jego zatrudnienia w danej placówce w roku szkolnym poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu oraz

wgodzinowej stawki wynagrodzenia zasadniczego z miesiąca korzystania z urlopu.

Jeżeli wynagrodzenie zasadnicze, które służy do liczenia wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i za dodatkowe zajęcia, uległo zmianie w okresie, z którego ustalamy podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop, bądź w miesiącu korzystania z urlopu, wynagrodzenia te przeliczamy według nowej stawki. Tak oszacowaną kwotę włączamy do podstawy wymiaru pensji za urlop.

Ustaloną w ten sposób podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy dzielimy następnie w przypadku nauczyciela zatrudnionego w placówce feryjnej (czyli przy organizacji której zostały przewidziane ferie) przez 30, a placówce nieferyjnej - przez 21. Uzyskaną stawkę dzienną mnożymy przez liczbę dni urlopu.

Jednorazowy dodatek uzupełniający uwzględniamy w wysokości 1/12 kwoty tego dodatku wypłaconego pracownikowi za poprzedni rok kalendarzowy. [przykłady 9, 10]

Na uczelniach

Rozporządzenie urlopowe nauczycieli akademickich wylicza wyłączenia z podstawy wymiaru pensji za urlop wypoczynkowy należne przedstawicielom tej grupy zawodowej. [tabela 2]

Także w przypadku tych zatrudnionych odrębnie ustalamy wynagrodzenie za urlop ze składników wynagrodzenia nauczyciela akademickiego określonych w stawce miesięcznej w stałej wysokości i ustalanych procentowo od tej stawki oraz odrębnie - ze składników zmiennych. Składniki określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości oraz procentowo od tej stawki uwzględniamy w podstawie wymiaru płacy urlopowej w wysokości należnej w miesiącu wykorzystywania urlopu. Aby obliczyć wynagrodzenie urlopowe za jeden dzień od takich składników, sumę tych składników należnych w miesiącu korzystania z urlopu dzielimy przez liczbę dni kalendarzowych miesiąca, w którym nauczyciel akademicki przebywa na urlopie. Uzyskaną dniówkę urlopową mnożymy przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w trakcie wziętego urlopu.

Inaczej ustalamy wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy nauczyciela akademickiego ze składników zmiennych, do których należą głównie:

wwynagrodzenie za pracę w godzinach ponadwymiarowych,

wdodatek za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych,

wdodatkowe wynagrodzenie za udział w: pracach związanych z postępowaniem rekrutacyjnym, działalności leczniczej, profilaktycznej i diagnostycznej prowadzonej przez wydziały weterynaryjne uczelni rolniczych oraz za kierowanie i sprawowanie opieki nad studenckimi praktykami zawodowymi.

Do podstawy wymiaru pensji urlopowej składniki te przyjmujemy w łącznej wysokości, do której nauczyciel akademicki nabył prawo w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia wypoczynku. Jeżeli zasady wynagradzania lub wysokość zmiennych stawek wynagrodzenia w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru, uległy zmianie przed rozpoczęciem przez nauczyciela akademickiego urlopu wypoczynkowego lub w miesiącu wykorzystywania tego urlopu, podstawę wymiaru ustala się ponownie z uwzględnieniem tych zmian. Tak ustaloną podstawę wymiaru dzielimy przez 251 dni. Uzyskaną kwotę wynagrodzenia za jeden dzień urlopu mnożymy przez liczbę dni urlopu wypoczynkowego. Jeżeli nauczyciel akademicki był zatrudniony krócej niż przez 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenie uzyskane za ten krótszy okres dzielimy przez liczbę dni roboczych przypadających w tym okresie. Stawkę dzienną mnożymy przez liczbę dni urlopu wypoczynkowego. [przykład 11]

Wpływ na inne wypłaty

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy nie przysługuje za wykonaną pracę i mimo że stanowi jej odpowiednik, nie wliczamy go do podstawy wymiaru większości należności. Przykładowo przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy nie uwzględniamy wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wypłaconego pracownikowi w okresie branym do podstawy wymiaru. Chodzi tu zasadniczo o 3 miesiące przypadające przed miesiącem rozpoczęcia wypoczynku, ale w przypadku znacznych wahań składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc wolno rozciągnąć ten okres maksymalnie do 12 miesięcy. Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy wprost figuruje w katalogu wyłączeń z podstawy wymiaru pensji za urlop wypoczynkowy (par. 6 pkt 4 ogólnego rozporządzenia urlopowego). Podobne wyłączenie znajdujemy w rozporządzeniu urlopowym nauczycieli (par. 1 ust. 2 pkt 2) - w odniesieniu do nauczycieli oświatowych oraz w rozporządzeniu urlopowym nauczycieli akademickich (par. 1 pkt 3) - w odniesieniu do przedstawicieli tej grupy zawodowej.

Wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy nie kwalifikujemy także do podstawy wymiaru ekwiwalentu za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy. Do podstawy wymiaru ekwiwalentu przyjmujemy bowiem te same składniki co do podstawy pensji za urlop wypoczynkowy, czyli głównie składniki za czas faktycznie przepracowany (par. 14 ogólnego rozporządzenia urlopowego, par. 6 ust. 1 rozporządzenia urlopowego nauczycieli oraz par. 7 ust. 1 rozporządzenia urlopowego nauczycieli akademickich).

Podobnie jest z podstawą wymiaru odpraw związanych z rozwiązaniem stosunku pracy (emerytalna, rentowa, ekonomiczna), z odszkodowaniami za nieprawidłowe bądź nieuzasadnione rozstanie się z pracownikiem oraz z wynagrodzeniem za czas pozostawania bez pracy dla osoby przywróconej przez sąd do pracy na dotychczasowych warunkach. Podstawę wymiaru tych świadczeń ustalamy tak jak podstawę wymiaru ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, a więc z pominięciem wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Nagrody jubileuszowe, które w sektorze finansów publicznych są powszechnie obowiązującymi należnościami, również obliczamy podobnie do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Nie uwzględniamy w nich zatem wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy nie podnosi także pensji za niezawiniony przez podwładnego przestój, za gotowość do pracy oraz za dyżur. Wymienione pensje, należne pracownikowi uzyskującemu wynagrodzenie zasadnicze w stałej stawce miesięcznej lub godzinowej (stawka osobistego zaszeregowania) kalkulujemy wyłącznie na podstawie owej stawki osobistego zaszeregowania. Z podstawy ich wymiaru wykluczamy wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy. Płacę za niezawiniony przez zatrudnionego przestój, za gotowość do pracy i za dyżur dla pracownika, którego stawka zasadnicza nie została określona w stałej stawce miesięcznej bądź godzinowej, ustalamy od 60 proc. wynagrodzenia liczonego jak za urlop wypoczynkowy. Skoro tak, to pomijamy wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.

Analogicznie jest w przypadku dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych pracowników objętych kodeksem pracy. Dodatki te szacujemy wyłącznie od stawki osobistego zaszeregowania, a jeśli zatrudniony nie ma jej w swoich składnikach wynagrodzenia - na podstawie 60 proc. wynagrodzenia liczonego jak za urlop wypoczynkowy. W obu wariantach wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy nie wpływa zatem w żaden sposób na podstawę wymiaru dodatków za nadgodziny. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe nauczycieli oświatowych liczymy wedle wynagrodzenia zasadniczego i ewentualnie dodatku za trudne warunki pracy. Do podstawy jego wymiaru nie kwalifikujemy więc wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe przysługujące nauczycielom akademickim ustalamy natomiast procentowo w relacji do minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela akademickiego odpowiedniej kategorii. Przykładowo profesor zwyczajny za godzinę ponadwymiarową otrzymuje maksymalnie kwotę stanowiącą 3,6 proc. minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora zwyczajnego, wskazanego w załączniku nr 1 do rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 5 października 2011 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej.

Wynagrodzenie za zwolnienia od pracy kalkulujemy jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, z drobną zmianą. Pomijamy w nim zatem wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy nie zwiększa również pensji dla związkowca zwolnionego z obowiązku świadczenia pracy na czas kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. Pensja ta jest bowiem obliczana tak samo jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, a więc bez uwzględniania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy wliczamy natomiast do podstawy wymiaru dodatkowego wynagrodzenia rocznego (trzynastej pensji). Tak stanowi wprost ustawa z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej.

PRZYKŁAD 1

Na przełomie dwóch miesięcy

Pan Dariusz, pracownik samorządowy, otrzymywał do końca kwietnia 2013 r. wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 2300 zł miesięcznie brutto i dodatek stażowy w wysokości 12 proc. pensji zasadniczej. Od 1 maja 2013 r. jego wynagrodzenie zasadnicze wzrosło do 2500 zł. Pracownik przebywał na urlopie wypoczynkowym na przełomie kwietnia i maja 2013 r. (w kwietniu wziął 4 dni urlopu, a w maju - 5 dni urlopu). Za kwiecień 2013 r. należy mu się w sumie 2576 zł brutto [2300 zł + (2300 x 12 proc.)], przy czym kwota ta obejmuje wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy odbyty w kwietniu 2013 r. ze składników w stałej stawce miesięcznej. Za maj 2013 r. przysługuje mu zaś w sumie 2800 zł brutto [2500 zł + (2500 x 12 proc.)], przy czym kwota ta obejmuje wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy odbyty w maju 2013 r. ze składników w stałej stawce miesięcznej.

PRZYKŁAD 2

Zmiana wymiaru etatu

Pani Irena, pracownica urzędu państwowego, jest zatrudniona na stanowisku głównego specjalisty w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (tabela XI część I załącznika nr 4 do rozporządzenia Rady Ministrów z 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek). Na jej wynagrodzenie składają się: pensja zasadnicza w kwocie 2900 zł brutto miesięcznie (według kategorii zaszeregowania od XV do XVII, czyli od 1600 zł do 3520 zł brutto miesięcznie), dodatek za wieloletnią pracę o wartości 7 proc. pensji zasadniczej oraz dodatek funkcyjny według stawki 6, w wysokości 912 zł (80 proc. najniższego wynagrodzenia zasadniczego, wynoszącego w tym przypadku 1140 zł brutto miesięcznie). Zgodnie z porozumieniem stron od 17 maja 2013 r. pani Irena będzie zatrudniona w połowie wymiaru czasu pracy, w związku z czym jej płaca podstawowa zmaleje do 1450 zł brutto miesięcznie, a dodatek funkcyjny - do 40 proc. najniższego wynagrodzenia zasadniczego (456 zł brutto miesięcznie). Załóżmy, że pod koniec maja weźmie 4 dni urlopu wypoczynkowego. Wynagrodzenie należne za maj 2013 r. obliczymy w takim przypadku w następujący sposób.

Sumę składników w stałej stawce miesięcznej właściwych dla pełnego wymiaru czasu pracy należy podzielić przez godziny wymiarowe maja 2013 r.:

[2900 zł + (2900 zł x 7 proc.) + 912 zł] : 160 godz. = 4015 zł : 160 godz. = 25,09 zł/godz. pracy.

Następnie godzinową stawkę wynagrodzenia trzeba pomnożyć przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych pod rządami pełnego wymiaru czasu pracy (80 godzin):

25,09 zł/godz. pracy x 80 godz. = 2007,20 zł.

Analogicznych rachunków dokonujemy także ze składnikami w stałej stawce miesięcznej przypisanymi do połowy etatu:

[1450 zł + (1450 zł x 7 proc.) + 456 zł] : 160 godz. = 2007,50 zł : 160 godz. = 12,55 zł,

12,55 zł x 80 godz. = 1004 zł.

Na zakończenie sumujemy oba te wyniki:

2007,20 zł + 1004 zł = 3011,20 zł.

Za maj 2013 r. pani Irenie należeć się więc będzie 3011,20 zł brutto, w czym będzie mieścić się wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy w maju 2013 r. ze składników w stałej stawce miesięcznej.

PRZYKŁAD 3

Praca w teatrze

Pan Teodor, pracownik instytucji kultury (teatru), dostaje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3000 zł brutto miesięcznie. Załóżmy, że na przełomie maja i czerwca 2013 r. będzie na urlopie wypoczynkowym. Wcześniej otrzymał następujące składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc:

- w kwietniu 2013 r. - 1300 zł brutto dodatkowego wynagrodzenia za rolę w sztuce,

- w marcu 2013 r. - 201 zł za pracę w godzinach nadliczbowych,

- w lutym 2013 r. - 245 zł za pracę w nocy i w godzinach nadliczbowych.

Do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy należy w takim przypadku przyjąć łączną kwotę składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc, wypłaconych pracownikowi w kwietniu, marcu i lutym 2013 r., czyli kwotę 1746 zł (1300 zł + 201 zł + 245 zł).

PRZYKŁAD 4

W służbie cywilnej

Pani Ewa, urzędniczka służby cywilnej na stanowisku radcy prawnego (samodzielne stanowisko w służbie cywilnej), uzyskuje:

- wynagrodzenie zasadnicze - 3747,68 zł brutto miesięcznie (kwota bazowa 1873,84 zł x mnożnik 2,0),

- dodatek za wieloletnią pracę w wysokości 6 proc. wynagrodzenia zasadniczego - 224,86 zł (3747,68 zł x 6 proc.),

- dodatek służby cywilnej wg stopnia służbowego V - 2342,30 zł brutto miesięcznie (kwota bazowa x mnożnik 1,25).

Załóżmy, że w maju 2013 r. będzie korzystać z urlopu wypoczynkowego w wymiarze 4 dni. W miesiącu tym chorowała przez 7 dni i za czas tej absencji dostała zasiłek chorobowy. Za maj 2013 r. pracownicy będzie więc przysługiwać wynagrodzenie częściowe, które obejmie również wynagrodzenie za 4 dni urlopu wypoczynkowego. Wynagrodzenie częściowe ustalamy w następujący sposób:

● podstawa wymiaru wynagrodzenia częściowego - suma składników w stałej stawce miesięcznej należnych w maju 2013 r.: 3747,68 zł + 224,86 zł + 2342,30 zł = 6314,84 zł,

● stawka dzienna: 6314,84 zł : 30 dni = 210,49 zł,

● kwota zmniejszenia stałej stawki miesięcznej: 210,49 zł x 7 dni = 1473,43 zł,

● finalna kwota wynagrodzenia częściowego: 6314,84 zł - 1473,43 zł = 4841,41 zł.

PRZYKŁAD 5

Szpital o statusie jednostki budżetowej

Pan Stanisław, lekarz zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w podmiocie leczniczym działającym w formie jednostki budżetowej, dostaje wynagrodzenie zasadnicze 4100 zł miesięcznie, dodatek za wieloletnią pracę na poziomie 9 proc. miesięcznej pensji podstawowej (369 zł) oraz zmienne premie miesięczne. W maju 2013 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym w wymiarze 7 dni (56 godzin pracy). W 2013 r. dostał: w kwietniu 650 zł premii, w marcu 540 zł premii i 120 zł dodatków nocnych, a w lutym nie otrzymał żadnego składnika zmiennego za okresy nie dłuższe niż miesiąc (nie spełnił warunków nabycia premii). W styczniu 2013 r. uzyskał 720 zł premii.

Generalnie podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy stanowiłaby w tych okolicznościach łączna suma składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc (tu premie i dodatki nocne) wypłaconych w lutym, marcu i kwietniu 2013 r. Skoro jednak w lutym 2013 r. pracownik nie pobrał w ogóle takich składników, lutego nie uwzględniamy w podstawie wymiaru i zamiennie przyjmujemy styczeń 2013 r. Podstawa wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wyniesie zatem: 2030 zł (650 zł + 540 zł + 120 zł + 720 zł). Następnie należy podzielić ją przez liczbę godzin faktycznie przepracowaną przez zatrudnionego w kwietniu, marcu i styczniu 2013 r. (480 godzin):

2030 zł : 480 godz. = 4,23 zł.

Wynik mnożymy przez liczbę godzin, jakie pan Stanisław powinien przepracować podczas majowego urlopu zgodnie z jego grafikiem:

4,23 zł x 56 godz. = 236,88 zł (wynagrodzenie za majowy urlop wypoczynkowy ze zmiennych składników za okresy nie dłuższe niż miesiąc).

Łącznie za maj 2013 r. panu Stanisławowi, jeśli przepracuje pełny miesiąc, będzie należeć się 4469 zł brutto łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wieloletnią pracę, 470 zł zmiennej premii miesięcznej (zakładając, że taka będzie kwota przyznana mu przez ordynatora) i 236,88 zł wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy ze składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc.

PRZYKŁAD 6

Sekretarka w szkole gminnej

Pani Iza, sekretarka w gminnej podstawówce, otrzymuje 1930 zł brutto miesięcznie pensji zasadniczej oraz dodatek za wieloletnią pracę w wysokości 6 proc. płacy podstawowej (115,80 zł brutto miesięcznie). Oprócz tego pobiera ruchome premie miesięczne, przyznane przez pracodawcę w regulaminie wynagradzania. W maju 2013 r. korzystała z 5 dni urlopu wypoczynkowego (powinna była przepracować wtedy 40 godzin). W 2013 r. otrzymała premie: w kwietniu - 200 zł, w marcu - 120 zł (w tym miesiącu nie było jej przez kilka dni w pracy z powodu choroby) i w lutym - 220 zł. W ciągu tych 3 miesięcy rzeczywiście przepracowała 442 godziny. Mimo, że w marcu 2013 r. pracownica opuściła kilka dni pracy, nie zmienia to sposobu ustalania podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Podstawa ta wynosi 540 zł (200 zł + 120 zł + 220 zł).

Ustalamy stawkę godzinową:

540 zł : 442 godz. = 1,22 zł,

a następnie wynagrodzenie urlopowe ze zmiennych składników wynagrodzenia:

1,22 zł x 40 godz. = 48,80 zł.

Jeśli pani Iza przepracuje cały maj, powinna dostać za ten miesiąc: 1930 zł brutto płacy zasadniczej, 115,80 zł brutto dodatku za wieloletnią pracę, premię w kwocie przyznanej przez pracodawcę oraz 48,80 zł wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy ze zmiennych składników wynagrodzenia.

PRZYKŁAD 7

Krócej niż przez trzy miesiące

Pan Bartłomiej od początku maja 2013 r. zaczął nową pracę w podmiocie o statusie państwowej jednostki budżetowej. Otrzymuje pensję podstawową 2000 zł brutto miesięcznie, dodatek stażowy w wysokości 7 proc. wynagrodzenia zasadniczego (140 zł brutto miesięcznie) oraz zmienne premie miesięczne wahające się od 10 proc. do 50 proc. miesięcznej płacy podstawowej, proporcjonalnie obniżane za jakąkolwiek nieobecność w pracy. Składniki te pracodawca wypłaca w pierwszych 3 dniach następnego miesiąca. Załóżmy, że w lipcu 2013 r. pracownik weźmie 4 dni urlopu wypoczynkowego (powinien wtedy przepracować 32 godziny). Podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy będzie stanowić łączna kwota premii wypłaconych za maj i czerwiec 2013 r. (700 zł).

Należy podzielić ją przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych w tych 2 miesiącach (320 godzin):

700 zł : 320 godz. = 2,19 zł.

Wynik mnożymy przez liczbę godzin, jaką pan Bartłomiej powinien przepracować podczas urlopu wypoczynkowego zgodnie z jego harmonogramem czasu pracy:

2,19 zł x 32 godz. = 70,08 zł.

Jeśli w lipcu 2013 r. - poza urlopem - zatrudniony przepracuje pełny miesiąc, będzie mu przysługiwać: 2000 zł brutto płacy podstawowej, 140 zł dodatku stażowego, zmienna premia w kwocie przyznanej przez szefa (odpowiednio obniżonej z tytułu absencji urlopowej) oraz 70,08 zł wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy ze zmiennych składników za okresy nie dłuższe niż miesiąc.

PRZYKŁAD 8

Podwyższenie stawki koncertowej

Pani Hanna, pracownica instytucji kultury na pełnym etacie, otrzymuje 2700 zł brutto miesięcznie wynagrodzenia zasadniczego, dodatek stażowy w wysokości 8 proc. pensji podstawowej (216 zł brutto miesięcznie) oraz - w okresie od lutego do lipca 2013 r. - dodatek specjalny w kwocie 200 zł brutto miesięcznie. Oprócz tego za udział w koncertach estradowych otrzymuje 300 zł za jeden koncert (w miesiącu przypada ich różna ilość, w przedziale od jednego do nawet kilkunastu). Załóżmy, że w czerwcu 2013 r. pani Hanna weźmie 7 dni urlopu wypoczynkowego (powinna w tym czasie przepracować 56 godzin), a od czerwca jej stawka koncertowa wzrośnie do 330 zł za jeden koncert. Przyjmijmy, że w 2013 r. brała udział w maju - w 10 koncertach, w kwietniu - w 5 koncertach, a w marcu - w 3 koncertach. Ponieważ stawka koncertowa wzrosła w miesiącu korzystania z urlopu wypoczynkowego i przed jego rozpoczęciem, to każdy z 3 miesięcy branych do podstawy wymiaru płacy urlopowej należy przeliczyć według nowej, podwyższonej stawki (330 zł), w następujący sposób:

- maj 2013 r. - 10 koncertów x 330 zł = 3300 zł,

- kwiecień 2013 r. - 5 koncertów x 330 zł = 1650 zł,

- marzec 2013 r. - 3 koncerty x 330 zł = 990 zł.

Podstawa wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy wynosi zatem 5940 zł (3300 zł + 1650 zł + 990 zł). Należy podzielić ją przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych podczas tych 3 miesięcy zakwalifikowanych do podstawy wymiaru (460 godzin):

5940 zł : 460 godz. = 12,91 zł.

Wynik mnożymy przez liczbę godzin, jaką pani Hanna powinna przepracować podczas urlopu wypoczynkowego:

12,91 zł x 56 godz. = 722,96 zł

Za czerwiec 2013 r. pracownica powinna zatem uzyskać (jeśli poza urlopem przepracuje pełny miesiąc): 2700 zł brutto wynagrodzenia zasadniczego, 216 zł brutto dodatku za wieloletnią pracę, 200 zł dodatku specjalnego, 722,96 zł wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy ze zmiennych składników wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesiąc oraz dodatkowe wynagrodzenie koncertowe w zależności od liczby koncertów, w których weźmie udział w tym miesiącu.

PRZYKŁAD 9

W placówce feryjnej

Pan Filip, nauczyciel zatrudniony w szkole podlegającej pod administrację rządową, według pensum 18/18, w roku szkolnym 2012/2013 otrzymuje: wynagrodzenie zasadnicze 2707 zł brutto miesięcznie, dodatek za wysługę lat w wysokości 9 proc. pensji zasadniczej (243,63 zł brutto miesięcznie) oraz dodatek funkcyjny z tytułu wychowawstwa w kwocie 200 zł brutto miesięcznie (z tym że funkcję tę objął od 1 stycznia 2013 r.). Załóżmy, że w czasie wakacji 2013 r. pan Filip wykorzysta łącznie 47 dni urlopu wypoczynkowego (22 dni w lipcu i 25 dni w sierpniu). Na rok szkolny zostały mu przydzielone 2 godziny ponadwymiarowe tygodniowo, a średnia liczba godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw w miesiącach roku szkolnego poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu (lipiec 2013 r.) to 9 godzin. Na początku 2013 r. nauczyciel uzyskał jednorazowy dodatek uzupełniający w wysokości 379 zł brutto.

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy obliczamy w następujący sposób:

● podstawa wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, czyli miesięczne wynagrodzenie:

- składniki określone w stałej stawce miesięcznej bądź procentowo od takiej stawki (w rozpatrywanym przypadku wynagrodzenie zasadnicze i dodatek za wysługę lat) przyjmujemy w wysokości należnej w miesiącu wykorzystywania urlopu: 2707 zł + 243,63 zł = 2950,63 zł,

- przeliczony dodatek funkcyjny: 200 zł x 8 miesięcy : 12 miesięcy = 133,33 zł,

- wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa:

9 godz. x (2707 zł : 75 godz.) = 9 godz. x 36,09 zł = 324,81 zł,

- jednorazowy dodatek uzupełniający:

379 zł : 12 = 31,58 zł,

- łącznie podstawa wymiaru wynosi zatem:

2950,63 zł + 133,33 zł + 324,81 zł + 31,58 zł = 3440,35 zł,

● wynagrodzenie za jeden dzień urlopu wypoczynkowego:

3440,35 zł : 30 = 114,68 zł,

● finalne wynagrodzenie za urlop w lipcu 2013 r. stanowi zatem kwotę: 114,68 zł x 22 dni = 2522,96 zł, a w sierpniu 2013 r. kwotę: 114,68 zł x 25 dni = 2867 zł.

PRZYKŁAD 10

Stosujemy dzielnik 21

Pani Zofia jest nauczycielką praktycznej nauki zawodu w szkole o statusie placówki nieferyjnej. Pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy 22/22. W roku szkolnym 2012/2013 otrzymuje: wynagrodzenie zasadnicze 2042 zł brutto miesięcznie, dodatek za wysługę lat w wysokości 12 proc. wynagrodzenia zasadniczego (245,04 zł) oraz dodatek motywacyjny w kwocie 300 zł brutto miesięcznie (dostawała go do końca lutego 2013 r.). Na ten rok szkolny nie zostały jej przydzielone godziny ponadwymiarowe ani nie miała doraźnych zastępstw. W 2013 r. nie dostała też jednorazowego dodatku uzupełniającego. W maju 2013 r. wzięła 7 dni urlopu wypoczynkowego. Należne z tego tytułu wynagrodzenie ustalamy w następujący sposób:

● podstawa wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, czyli miesięczne wynagrodzenie - w tym celu składniki określone w stałej stawce miesięcznej bądź procentowo od takiej stawki przyjmujemy zasadniczo w wysokości przysługującej w miesiącu wykorzystywania urlopu; w rozpatrywanym przypadku chodzi tu o wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatek za wysługę lat; dodatku motywacyjnego nie wliczamy do podstawy wymiaru, gdyż w maju 2013 r. (miesiącu wykorzystywania urlopu) pracownica już go nie pobierała: 2042 zł + 245,04 zł = 2287,04 zł,

● wynagrodzenie za jeden dzień urlopu - podstawę wymiaru dzielimy przez 21 (dzielnik 30 stosują wyłącznie placówki feryjne): 2287,04 zł : 21 = 108,91 zł,

● finalne wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy - stawkę dzienną wynagrodzenia za urlop mnożymy przez liczbę dni wziętego wypoczynku (7 dni): 108,91 zł x 7 dni = 762,37 zł.

Za 7 dni urlopu wypoczynkowego w maju 2013 r. pani Zofia powinna dostać 762,37 zł wynagrodzenia.

PRZYKŁAD 11

Wypoczynek adiunkta

Pan Robert, nauczyciel akademicki o statusie adiunkta ze stopniem naukowym doktora habilitowanego, dostaje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3520 zł brutto miesięcznie oraz dodatek za staż pracy w wysokości 13 proc. tego wynagrodzenia. W maju 2013 r. wziął 6 dni urlopu wypoczynkowego, który objął łącznie 9 dni kalendarzowych. Podczas 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego (maj 2012 r. - kwiecień 2013 r.) otrzymał łącznie 4200 zł brutto zmiennych składników wynagrodzenia (dodatkowe wynagrodzenie za udział w postępowaniu rekrutacyjnym, praktyki zawodowe studentów i godziny ponadwymiarowe). Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy w maju 2013 r. ustalamy w następujący sposób:

● wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy ze składników w stałej stawce miesięcznej (stawka zasadnicza) i ustalanych procentowo od stałej stawki miesięcznej (dodatek stażowy): 3520 zł + (3520 zł x 13 proc.) = 3977,60 zł, 3977,60 zł : 31 dni maja = 128,31 zł, 128,31 zł x 9 dni kalendarzowych urlopu = 1154,79 zł,

● wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy ze zmiennych składników wynagrodzenia: 4200 zł : 251 dni = 16,73 zł, 16,73 zł x 6 dni roboczych urlopu = 100,38 zł,

● łącznie wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy: 1154,79 zł + 100,38 zł = 1255,17 zł.

Tabela 1. Wynagrodzenie urlopowe nauczycieli

● wynagrodzenie zasadnicze, ● dodatki: za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny, za warunki pracy, ● wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, ● dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, ● odrębne wynagrodzenie za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze w dniu wolnym od pracy, ● wynagrodzenie za pracę w święto, ● dodatek za uciążliwość pracy (art. 19 Karty nauczyciela) ● jednorazowy dodatek uzupełniający

Wynagrodzenia za czas: ● gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju, ● urlopu wypoczynkowego oraz innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, ● niezdolności do pracy z powodu choroby oraz odosobnienia w związku z chorobą zakaźną

Tabela 2. Wynagrodzenie urlopowe nauczycieli akademickich

wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy

● jednorazowe lub nieperiodyczne wypłaty za wykonanie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie, w tym za recenzje, ● wynagrodzenie za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju, ● wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy i ekwiwalent pieniężny za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, ● nagrody jubileuszowe, ● nagrody za osiągnięcia naukowe, dydaktyczne i organizacyjne albo za całokształt dorobku określone w art. 155 ust. 1 i 2 prawa o szkolnictwie wyższym, ● odprawy emerytalne i rentowe, ● dodatkowe wynagrodzenie roczne, ● wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, ● wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy dla przywróconego do pracy przez sąd i odszkodowanie w razie rozwiązania stosunku pracy

@RY1@i02/2013/094/i02.2013.094.217000500.802.jpg@RY2@

Renata Majewska, szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Renata Majewska

szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Podstawa prawna

Art. 172 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 36-40 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).

Art. 92-96 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.).

Art. 22-29 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 269).

Art. 31a ust. 1 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 406).

Art. 19 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Art. 155 ust. 1 i 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.).

Art. 4 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej (Dz.U. nr 160 poz. 1080 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 26 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli (Dz.U. nr 71, poz. 737 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 2 listopada 2006 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oraz ekwiwalentu pieniężnego za okres niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego nauczycieli akademickich (Dz.U. nr 203, poz. 1499 z późn. zm.).

Rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 9 grudnia 2009 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalenia wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz.U. nr 211, poz. 1630 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek (Dz.U. nr 27, poz. 134 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.).

Par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. nr 50, poz. 398 z późn. zm.).

Par. 4 rozporządzenia ministra zdrowia z 29 lipca 2011 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników niektórych podmiotów leczniczych (Dz.U. nr 159, poz. 954).

Par. 6 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 29 września 2000 r. w sprawie dodatków oraz wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez organy administracji rządowej, a także w sprawie dodatku motywacyjnego i służbowego dla nauczycieli zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych w urzędach organów administracji rządowej, Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, okręgowych komisjach egzaminacyjnych oraz w jednostkach organizacyjnych sprawujących nadzór pedagogiczny (Dz.U. nr 83, poz. 943 z późn. zm.).

Par. 9 rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 5 października 2011 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz.U. nr 243, poz. 1447).

Par. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (Dz.U. nr 71, poz. 336).