Wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek mogą się różnić wysokością

Zgodnie z art. 92 kodeksu pracy wynagrodzenie za czas choroby przysługuje za pierwsze 33 dni w roku kalendarzowym, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 lat - za pierwsze 14 dni w roku kalendarzowym. Jest ono wypłacane przez pracodawcę na zasadach dotyczących zasiłku chorobowego. Należy jednak dodać, że nie w każdym przypadku.

Kwota wsparcia

Zasiłek chorobowy wynosi:

wzasadniczo 80 proc. podstawy wymiaru,

w70 proc. podstawy wymiaru - za okres pobytu w szpitalu (zasiłek za okres pobytu w szpitalu od 15. do 33. dnia niezdolności do pracy w roku kalendarzowym w przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia, wynosi 80 proc. podstawy wymiaru),

w100 proc. podstawy wymiaru - jeśli niezdolność do pracy: przypada w okresie ciąży, powstała na skutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów lub poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów bądź powstała na skutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy (w tych przypadkach 100 proc. zasiłek przysługuje także za okres pobytu w szpitalu).

Należy również pamiętać, że:

wjeśli zostanie stwierdzone, że wystąpiły okoliczności uprawniające do zasiłku chorobowego w wysokości 100 proc., to wypłaca się go w tej wysokości z każdego tytułu, który uprawnia do zasiłku (np. w przypadku zatrudnienia u dwóch lub więcej pracodawców),

wzasiłek chorobowy wypłaca się w wysokości 100 proc. również w sytuacji, gdy niezdolność do pracy wynika z późniejszych następstw zaistniałych w stanie zdrowia w związku z wcześniej stwierdzonym wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

Obniżenie o 25 proc.

W niektórych przypadkach zasiłek chorobowy może ulec obniżeniu o 25 proc. Dzieje się tak wtedy, gdy ubezpieczony nie dostarczy płatnikowi zasiłku (pracodawcy lub ZUS) zaświadczenia lekarskiego w ustawowo określonym terminie. Termin ten wynosi 7 dni od daty jego otrzymania.

Ustalając konieczność obniżenia zasiłku chorobowego o 25 proc., należy pamiętać o następujących zasadach:

wprzy ustalaniu terminu 7 dni nie uwzględnia się dnia, w którym ubezpieczony otrzymał zaświadczenie lekarskie (np. jeżeli ubezpieczony otrzymał 1 czerwca zaświadczenie lekarskie na okres od 2 do 18 czerwca, to termin złożenia tego zaświadczenia upływa 8 czerwca),

wjako datę otrzymania zaświadczenia przyjmuje się datę jego wystawienia przez lekarza, chyba że ubezpieczony udowodni, iż otrzymał zaświadczenie w późniejszym terminie,

ww razie nieterminowego złożenia zaświadczenia lekarskiego zasiłek chorobowy ulega obniżeniu o 25 proc. za okres od ósmego dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia, w którym zaświadczenie zostało dostarczone (np. jeśli ubezpieczony otrzymał zaświadczenie lekarskie 1 czerwca na okres od 2 do 18 czerwca, a płatnikowi składek dostarczył to zaświadczenie 12 czerwca, potrącenia zasiłku o 25 proc. należy dokonać za okres od 9 do 12 czerwca, tj. za 4 dni, gdyż 9 czerwca jest ósmym dniem orzeczonej niezdolności do pracy, a 12 czerwca dniem dostarczenia zaświadczenia),

wobniżenia zasiłku nie stosuje się, jeśli nieterminowe dostarczenie zaświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego,

wjeżeli zaświadczenie lekarskie zostało wysłane pocztą, za datę jego dostarczenia przyjmuje się datę stempla pocztowego,

wjeżeli ostatni dzień siedmiodniowego terminu na dostarczenie zaświadczenia lekarskiego przypada w dniu ustawowo wolnym od pracy albo w sobotę, uznaje się, że zaświadczenie zostało przekazane w terminie, jeśli zostało dostarczone w najbliższym dniu roboczym.

W myśl art. 7 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeśli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:

wnie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego lub

wnie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Zasiłek chorobowy ulega obniżeniu o 25 proc. również w przypadku nieterminowego złożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niezdolność do pracy za okres po ustaniu ubezpieczenia. W przypadku gdy ta niezdolność jest orzeczona więcej niż jednym zaświadczeniem lekarskim, termin 7 dni liczy się od daty wystawienia tego zaświadczenia, z którego wynika, że nieprzerwana niezdolność do pracy trwa łącznie co najmniej 30 dni i w związku z tym uprawnia do zasiłku. W razie niedotrzymania tego terminu zasiłek ulega obniżeniu o 25 proc. za okres od ósmego dnia niezdolności do pracy orzeczonej tym zaświadczeniem, które łącznie z poprzednimi obejmuje okres co najmniej trzydziestodniowy, do dnia dostarczenia zaświadczeń. [przykład 1]

Obliczenie pensji

Wynagrodzenie za czas choroby przysługuje w wysokości 80 proc. wynagrodzenia stanowiącego jego podstawę wymiaru. Pracodawca może jednak określić, w obowiązujących u niego przepisach wewnętrznych, że w okresie 33 dni (14 dni) niezdolności do pracy pracownika w roku kalendarzowym będzie wypłacał to wynagrodzenie w wysokości wyższej niż 80 proc. Regulacje art. 77¹ i 77² kodeksu pracy dopuszczają bowiem tworzenie przez pojedynczego pracodawcę lub grupę pracodawców własnych zasad wynagradzania pracowników, które mogą być korzystniejsze niż te określone w kodeksie pracy.

Niezależnie od decyzji pracodawcy na podstawie art. 92 kodeksu pracy wynagrodzenie za czas choroby przysługuje w wysokości 100 proc., jeśli niezdolność do pracy:

wjest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,

wprzypada na okres ciąży,

wjest spowodowana poddaniem się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów.

Wynagrodzenie za czas choroby nie ulega obniżeniu za czas pobytu w szpitalu. Przysługuje zatem zawsze w wysokości 80 proc. lub 100 proc. podstawy jego wymiaru. [przykłady 2, 3] [tabela]

Należy także pamiętać, że jeśli zwolnienie lekarskie obejmuje zarówno okres, za który pracownik ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby, jak i zasiłku chorobowego, obniżenie stosuje się wyłącznie do tego zasiłku. [przykład 4]

Zestawienie odmienności

70	za okres pobytu w szpitalu	nie dotyczy
80	za każdy dzień niezdolności do pracy z powodu choroby	za każdy dzień niezdolności do pracy z powodu choroby
100	za każdy dzień niezdolności do pracy z powodu choroby, gdy niezdolność ta: - jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, - przypada na okres ciąży, - jest spowodowana poddaniem się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów	za każdy dzień niezdolności do pracy z powodu choroby, gdy niezdolność ta: - jest spowodowana jest wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, - przypada na okres ciąży, - jest spowodowana poddaniem się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów; za każdy dzień niezdolności do pracy, gdy pracodawca tak określi w wewnętrznych przepisach płacowych
-25	za okres od 8. dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia dostarczenia zaświadczenia lekarskiego włącznie - w sytuacji, gdy zaświadczenie zostało dostarczone po upływie 7 dni od daty wystawienia przez lekarza	nie dotyczy

PRZYKŁAD 1

Po ustaniu ubezpieczenia

Z pracownikiem rozwiązano umowę o pracę 30 kwietnia 2013 r. 9 maja 2013 r. osoba ta zachorowała i niezdolność ta trwa nieprzerwanie do 14 czerwca 2013 r. Niezdolność do pracy została orzeczona dwoma zaświadczeniami lekarskimi: pierwsze z nich na okres od 9 do 24 maja 2013 r. wystawiono 9 maja 2013 r., a drugie - na okres od 25 maja do 14 czerwca 2013 r. - wystawiono 24 maja 2012 r. Załóżmy, że oba zaświadczenia zostaną dostarczone płatnikowi zasiłku 12 czerwca 2013 r. Termin 7 dni liczy się od dnia następnego po dacie wystawienia drugiego zaświadczenia lekarskiego (tj. od 25 maja 2013 r.). Termin złożenia zaświadczeń lekarskich upłynął zatem 31 maja 2013 r. Nie został on dotrzymany, w związku z czym wysokość zasiłku ulega obniżeniu o 25 proc. za okres od ósmego dnia niezdolności do pracy orzeczonej drugim zaświadczeniem lekarskim do dnia dostarczenia zaświadczeń, tj. za okres od 1 do 12 czerwca 2013 r.

PRZYKŁAD 2

Nadal 80 proc.

Pracownik w wieku 32 lat był niezdolny do pracy z powodu choroby od 22 kwietnia do 10 maja 2013 r. i przebywał wówczas w szpitalu. Była to jego pierwsza niezdolność do pracy z powodu choroby w 2013 r. Pracodawca wypłacił mu za cały ten okres wynagrodzenie za czas choroby w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru.

PRZYKŁAD 3

W okresie ciąży

Pracownica w wieku 23 lat, będąca w ciąży, przebywała w szpitalu z powodu choroby od 6 do 17 maja 2013 r. Była to jej pierwsza niezdolność do pracy z powodu choroby w 2013 r. Pracodawca wypłacił jej za ten okres wynagrodzenie za czas choroby w wysokości 100 proc., gdyż taką wysokość przewiduje kodeks pracy za okres choroby przypadającej w czasie ciąży.

PRZYKŁAD 4

Dwie należności odrębnie

Pracownica (w wieku 53 lat) otrzymała 6 maja 2013 r. zwolnienie lekarskie na okres od 7 do 29 maja 2013 r. Dostarczyła je pracodawcy 27 maja 2013 r. Termin 7 dni, w którym powinna dostarczyć to zaświadczenie, upłynął 13 maja 2013 r. Ponieważ była to jej pierwsza niezdolność do pracy z powodu choroby w 2013 r., za okres od 7 do 20 maja 2013 r. (14 dni) zachowała prawo do wynagrodzenia za czas choroby, a następnie (od 21 do 29 maja 2013 r.) miała prawo do zasiłku chorobowego. W związku z nieterminowym dostarczeniem zaświadczenia lekarskiego obniżeniu o 25 proc. uległ jednak tylko zasiłek chorobowy (za okres od 21 do 27 maja 2013 r.). Nie uległo jednak obniżeniu wynagrodzenie za czas choroby (za okres od 7 do 20 maja 2013 r.).

Aneta Maj

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 7, 11 i 62 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).