Czy zdarzenie, które miało miejsce w czasie przerwy, to wypadek przy pracy

Kontynuowanie przez pracownika podróży jako pasażer stanowi przerwę w pracy podjętą w celach prywatnych. Taka przerwa oznacza zerwanie związku z pracą, a tym samym zdarzenie, które zaistniało w czasie takiej przerwy, nie może być zakwalifikowane jako wypadek przy pracy.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (dalej: ustawa wypadkowa) za wypadek przy pracy uznaje się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą, w tym m.in. w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia. Z kolei w myśl art. 3 ust. 2 ustawy wypadkowej na równi z wypadkiem przy pracy traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ w czasie podróży służbowej w innych okolicznościach, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań.

Przyjmuje się, że w celu ustalenia związku zdarzenia z pracą wystarcza stwierdzenie, że pozostawało ono z pracą w związku czasowym, miejscowym lub funkcjonalnym.

Odnosząc powyższe do sytuacji wskazanej w zapytaniu, przyjąć należy, że pracownik w chwili wypadku nie świadczył pracy, gdyż osoba, której przekazał prowadzenie pojazdu, nie była zatrudniona u pracodawcy, a pracownik zobowiązany był do osobistego wykonania powierzonych mu obowiązków kierowcy. Doszło więc do zerwania związku z pracą, ponieważ pracownik przerwał jej świadczenie i bez zgody pracodawcy powierzył pojazd służbowy innej osobie. Nie zmienia tej oceny okoliczność złego samopoczucia pracownika i potrzeba pilnego wykonania polecenia pracodawcy. Kontynuując podróż jako pasażer, pracownik nie świadczył pracy zgodnie z powierzonym mu umową o pracę stanowiskiem. W przypadku pogorszenia własnej dyspozycji do pracy w stopniu uniemożliwiającym jej świadczenie pracownik powinien uzgodnić z pracodawcą dalszy sposób postępowania. Samowolne powierzenie pojazdu innej osobie nie stanowi wykonywania przez pracownika czynności służbowych na rzecz pracodawcy w rozumieniu ustawy wypadkowej.

Zdarzenie, które powstało w czasie przerwy podjętej w celach prywatnych, nie może być zakwalifikowane jako wypadek przy pracy (wyrok SN z 23 kwietnia 1999 r., II UKN 605/98, OSNP 2000/16/621). Z kolei z wyroku SN z 8 maja 2012 r., II UK 253/11, M.P.Pr. 2012/9/490-493, wprost wynika, że odstąpienie od osobistego wykonywania obowiązków pracowniczych (kierowcy) i kontynuowanie podróży w charakterze pasażera stanowi zerwanie związku z pracą. Prawidłowo zatem pracodawca uznał, że zdarzenie z udziałem pracownika nie miało charakteru wypadku przy pracy.

@RY1@i02/2013/052/i02.2013.052.21700090c.802.jpg@RY2@

Halina Kwiatkowska, radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, Biuro w Krakowie

Halina Kwiatkowska

radca prawny, partner w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy, Biuro w Krakowie

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).