Więcej zasiłku pozostaje dla pracownika - dłużnika

Kwota wolna to minimum, jakie zapewniamy do wypłaty na rękę osobie, której zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne zajął organ egzekucyjny. Wskaźnik ten wynosi miesięcznie 50 proc. najniższej emerytury. Skoro więc od 1 marca 2013 roku najniższa emerytura wzrosła do 831,15 zł, to kwota wolna od obligatoryjnych potrąceń z zasiłku od tej daty wynosi 415,58 zł. Stosuje się ją przy dokonywaniu obowiązkowych potrąceń ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego (zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński, zasiłek opiekuńczy, zasiłek wyrównawczy, świadczenie rehabilitacyjne) wypłacanych zatrudnionym: pracownikom, zleceniobiorcom, menedżerom.

W jakiej kolejności

Do egzekucji z należności określonych w ustawie zasiłkowej stosujemy odpowiednio przepisy o egzekucji ze świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej (art. 833 par. 5 k.p.c., art. 139 i następne ustawy emerytalnej). Pracodawca dokonuje potrąceń z tych świadczeń, jeśli jest płatnikiem zasiłków dla swojej załogi, czyli 30 listopada poprzedniego roku zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Z zasiłków potrąca on:

wsumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

wnależności alimentacyjne na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego (z pominięciem komornika),

wsumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie świadczeń niealimentacyjnych (np. kredyty bankowe, pożyczki, zaległe składki i podatki, grzywny).

Tych tzw. obowiązkowych potrąceń z zasiłków pracodawca dokonuje w podanej kolejności, honorując dwa limity: górny - maksymalną dopuszczalną kwotę potrącenia i dolny - kwotę wolną. Potrącenia wyższej kategorii realizuje aż do ich całkowitego zaspokojenia w ramach wskazanych limitów. Dokonując potrąceń alimentacyjnych w trybie pozaegzekucyjnym, pracodawca pobiera najpierw zaległe alimenty za okres wskazany w tytule wykonawczym (pod warunkiem otrzymania od wierzyciela oświadczenia, że nie otrzymał ich w inny sposób od pracownika czy zleceniobiorcy - dłużnika).

Górny limit

Dokonując wskazanych wyżej potrąceń, trzeba uważać, aby pobory z zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego nie przekroczyły maksymalnej dopuszczalnej kwoty potrącenia. Jest to parametr mierzony na podstawie kwoty zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego brutto i wynosi:

wprzy potrąceniu egzekwowanych alimentów - 60 proc. kwoty zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego brutto,

wprzy potrącaniu alimentów w trybie pozaegzekucyjnym - 60 proc. kwoty zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego brutto,

wprzy potrącaniu egzekwowanych świadczeń niealimentacyjnych - 25 proc. kwoty zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego brutto.

Dolna granica

Oprócz tego przy dokonywaniu obligatoryjnych potrąceń ze świadczeń z ubezpieczenia chorobowego pracodawca musi uważać, aby pozostawić ubezpieczonemu tzw. kwotę wolną. Pełna miesięczna kwota wolna wynosi od 1 marca 2013 roku 415,58 zł (dotychczas było to 399,59 zł). Kwota wolna jest proporcjonalna do liczby dni pobytu ubezpieczonego na zasiłku/świadczeniu rehabilitacyjnym. Aby uzyskać właściwą kwotę wolną, miesięczną kwotę wolną (50 proc. najniższej emerytury) należy podzielić przez 30, a wynik pomnożyć przez liczbę dni zasiłkowych.

Tryb postępowania

Obowiązkowych potrąceń z zasiłków/świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia chorobowego dokonujemy według następujących etapów:

1. ustalamy podstawę dokonania potrącenia: jest to kwota zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego netto (po odjęciu zaliczki na podatek dochodowy),

2. ustalamy limit górny - maksymalną dopuszczalną kwotę potrącenia, czyli 60 proc. lub 25 proc. kwoty zasiłku/świadczenia rehabilitacyjnego brutto,

3. ustalamy limit dolny - kwotę wolną: miesięczną kwotę wolną należy podzielić przez 30 i przemnożyć przez liczbę dni zasiłkowych,

4. ustalamy faktyczną możliwą kwotę potrącenia - w tym celu od podstawy dokonania potrącenia (pkt 1) należy odjąć kwotę wolną (pkt 3). Wynik trzeba porównać z maksymalną dopuszczalną kwotą potrącenia (pkt 2). Jeśli wynik jest wyższy od maksymalnej dopuszczalnej kwoty potrącenia, faktyczną możliwą kwotę potrącenia ograniczamy do maksymalnej dopuszczalnej kwoty potrącenia. Gdy wynik jest niższy od maksymalnej dopuszczalnej kwoty potrącenia, faktyczna możliwa kwota potrącenia równa się temu wynikowi,

5. przeprowadzamy końcowe rozliczenie (ustalamy kwotę potrącenia, zasiłek/świadczenie rehabilitacyjne na rękę). [przykłady 1, 2]

Kilku wierzycieli

Jeśli kilku wierzycieli rości sobie pretensje do zasiłku tytułem alimentów w trybie egzekucyjnym, a łączna suma możliwa do potrącenia nie starcza na pełne pokrycie tych długów, pracodawca czeka na rozstrzygnięcie tej kwestii przez organy egzekucyjne. Do momentu podjęcia przez nie decyzji w tej sprawie zatrzymuje te kwoty na rachunku depozytowym. Tak samo należy postąpić, gdy kilku wierzycieli żąda z zasiłku podwładnego zaspokojenia egzekwowanych świadczeń niealimentacyjnych i nie ma szans na całkowitą spłatę. W razie zbiegu egzekucji alimentów ze świadczeniami niealimentacyjnymi z zasiłku, wspólna maksymalna dopuszczalna kwota potrącenia to 60 proc. kwoty zasiłku czy świadczenia rehabilitacyjnego brutto, a kwota wolna - 50 proc. najniższej emerytury miesięcznie. W razie zbiegu co najmniej dwóch egzekucji świadczeń niealimentacyjnych wspólna maksymalna dopuszczalna kwota potrącenia wynosi 50 proc. kwoty zasiłku czy świadczenia rehabilitacyjnego brutto, a kwota wolna - 50 proc. najniższej emerytury miesięcznie. [przykład 2]

PRZYKŁAD 1

Egzekucja alimentów

W marcu 2013 roku pan Tadeusz, pracownik, otrzymał zasiłek chorobowy za 9 dni niedyspozycji zdrowotnej w tym miesiącu, w wysokości 534 zł brutto, oraz wynagrodzenie za pracę 15567 zł brutto. Jego zasiłek został zajęty przez komornika tytułem alimentów na kwotę 20 tys. zł. Potrącenia z zasiłku dokonujemy następująco:

● podstawa dokonania potrącenia: 438 zł netto 534 zł x 18 proc. = 96,12 zł, w zaokrągleniu 96 zł 534 zł - 96 zł = 438 zł

● maksymalna dopuszczalna kwota potrącenia: 534 zł x 60 proc. = 320,40 zł

● kwota wolna: (415,58 zł : 30 dni) x 9 dni = 124,67 zł

● faktyczna możliwa kwota potrącenia: 438 zł - 124,67 zł = 313,33 zł

Skoro wynik jest niższy od maksymalnej dopuszczalnej kwoty potrącenia, faktyczna możliwa kwota potrącenia równa się wynikowi.

● końcowe rozliczenie: kwota potrącenia alimentacyjnego: 313,33 zł, kwota zasiłku na rękę 438 zł - 313,33 zł = 124,67 zł

PRZYKŁAD 2

Zbieg roszczeń

Pan Krzysztof, pracownik, uzyskał w marcu 2013 roku zasiłek chorobowy w kwocie 2567 zł brutto za 24 dni choroby. Jego zasiłek został zajęty przez komornika tytułem alimentów na kwotę 20 tys. zł oraz przez dyrektora oddziału ZUS na poczet świadczenia niealimentacyjnego na kwotę 10 tys. zł.

Potrącenie alimentacyjne:

● podstawa dokonania potrącenia: 2567 zł x 18 proc. = 462,06 zł, w zaokrągleniu 462 zł 2567 zł - 462 zł = 2105 zł

● maksymalna dopuszczalna kwota potrącenia: 2567 zł x 60 proc. = 1540,20 zł

● kwota wolna: (415,58 zł : 30 dni) x 24 dni = 332,46 zł

● faktyczna możliwa kwota potrącenia: 2105 zł - 332,46 zł = 1772,54 zł

Skoro wynik jest wyższy od maksymalnej dopuszczalnej kwoty potrącenia, faktyczna możliwa kwota potrącenia równa się maksymalnej dopuszczalnej kwocie potrącenia (1540,20 zł).

● końcowe rozliczenie: kwota potrącenia alimentacyjnego: 1540,20 zł kwota zasiłku chorobowego na rękę: 2105 zł - 1540,20 zł = 564,80 zł

Tytułem świadczenia niealimentacyjnego nie można nic potrącić, gdyż potrącenie alimentacyjne skonsumowało całą maksymalną dopuszczalną kwotę potrącenia.

@RY1@i02/2013/047/i02.2013.047.03300010b.802.jpg@RY2@

Renata Majewska szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Renata Majewska

szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Podstawa prawna

Art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Art. 833 par. 5 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Art. 79 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.).

Art. 139 i 140 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).