Serwisant zapłaci składki od wypłaconych diet

Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na art. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z nim podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód z wyłączeniami przewidzianymi rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania postawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Z kolei w par. 2 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia postanowiono, że podstawy wymiaru składek nie stanowią przychody w postaci diet i innych należności z tytułu podróży służbowej pracownika – do wysokości określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju.

Przy ocenie opisywanej sytuacji znaczenie ma również art. 775 kodeksu pracy, który reguluje podróże służbowe. Zgodnie z nim pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Przy czym zgodnie z orzecznictwem za podróż służbową nie można m.in. uznać stałego i regularnego wykonywania pracy w różnych miejscowościach, gdy wynika ona z samej umowy o pracę (por. np. wyrok SN z 10 października 2013 r., sygn. akt II UK 104/13). Mówiąc prościej, pracownicy, których istota pracy polega na przemieszczaniu się na pewnym obszarze, nie odbywają podróży służbowych. Tylko wtedy można mówić o podróżach, gdy pracownik wykonuje czynności nienależące do jego normalnego zakresu obowiązków.

Prowadzi to do wniosku, że także wykonywanie czynności serwisanta na pewnym obszarze nie może uzasadniać pozostawania w podróży służbowej, a w konsekwencji nie uzasadnia wyłączenia diet z tego tytułu z oskładkowania. Podobna sprawa była rozpoznawana przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, który w wyroku z 4 grudnia 2018 r. (sygn. akt IV U 1213/18) stwierdził, że ubezpieczony na obszarze całego kraju nie wykonywał zadań incydentalnych, a bieżącą, codzienną pracę, do której zobowiązał się, podejmując zatrudnienie u płatnika. Były to jego typowe, zwykłe czynności pracownicze, realizowane w sposób powtarzalny.

Jak widać kluczowa będzie treść umowy, jaka wiąże płatnika z ubezpieczonym. Jeśli wykonywanie czynności serwisowych na obszarze całego kraju jest częścią jego obowiązków służbowych, sąd uzna decyzję ZUS za prawidłową. ©℗

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania postawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1949).