Czy można żądać od drugiego płatnika zwrotu pełnej kwoty nadpłaconych w 1999 roku składek

Nie. W myśl ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba, która osiąga przychody z kilku tytułów, ma obowiązek poinformować swoich płatników o tym, że w danym roku jej przychód osiągnął roczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Ubezpieczony mający dwóch płatników może wskazać, który z nich za miesiąc, w którym nastąpi przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek, powinien opłacić składki. Drugiego musi natomiast poinformować, aby składek nie opłacał albo zrobił to, ale od niższej podstawy. Oświadczenie w tej kwestii należy złożyć na piśmie.

Przedstawione zasady dotyczą sytuacji, gdy nie doszło jeszcze do przekroczenia rocznego limitu. Należy też zaznaczyć, że w 1999 roku przepis art. 19 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z którego wynika powyższe, nie obowiązywał. Wówczas o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek płatników informował ZUS. Na tej podstawie zaprzestawali oni naliczania i opłacania składek oraz dokonywali ewentualnie złożenia korekty dokumentów rozliczeniowych i zwrotu nadpłaconych składek ubezpieczonemu. Jeżeli składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe były opłacane po przekroczeniu tzw. limitu 30-krotności, obowiązywało proporcjonalne ustalenie podstawy wymiaru.

W analizowanej sytuacji ubezpieczony nie może dochodzić zwrotu nadpłaconych składek od drugiego pracodawcy. Z uwagi, że jeden z płatników składek nie istnieje, może on wystąpić w tej sprawie bezpośrednio do ZUS. Wniosek musi być jednak złożony do 8 maja 2009 r.