Na jakie świadczenia z ubezpieczenia chorobowego może liczyć kobieta w ciąży

Wypłata świadczeń z ubezpieczenia chorobowego uzależniona jest od podlegania temu ubezpieczeniu. Mogą je więc otrzymać m.in. pracownice, kobiety wykonujące pracę nakładczą, umowę zlecenia, prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Ubezpieczona kobieta w ciąży niezdolna do pracy z powodu choroby nabywa prawo do zasiłku chorobowego. Przysługuje on przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 270 dni. Zasiłek wypłacany jest w maksymalnej wysokości – 100 proc. podstawy wymiaru.

Należy pamiętać, że chorej ubezpieczonej będącej w ciąży, która jest pracownicą albo osobą wykonującą pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, przed zasiłkiem chorobowym wypłaca się wynagrodzenie za czas choroby. Przysługuje przez okres 33 dni w roku kalendarzowym w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru.

Wypłata wynagrodzenia za czas choroby albo zasiłku chorobowego kobiecie w ciąży niezdolnej do pracy z powodu choroby uzależniona jest od trwania przez określony czas zatrudnienia, podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Ciąża nie uprawnia do otrzymania wymienionych świadczeń bez okresu wyczekiwania. Zatem ubezpieczona, z którą zawarto umowę o pracę w okresie ciąży, nabędzie prawo do wymienionych świadczeń jeśli, tak jak inni ubezpieczeni pracownicy, podlegała ubezpieczeniu chorobowemu przez co najmniej 30 dni. Ubezpieczona niebędąca pracownicą, aby nabyć prawo do zasiłku chorobowego, musi natomiast podlegać ubezpieczeniu chorobowemu co najmniej 90 dni.

Od powyższej zasady są wyjątki. Chora kobieta w ciąży otrzyma powyższe świadczenia od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego, jeśli:

● niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,

● podlega ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo i ma wcześniejszy co najmniej dziesięcioletni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,

● jest absolwentką szkoły lub szkoły wyższej i została objęta ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpiła do niego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych.

Prawo do zasiłku chorobowego (wynagrodzenia za czas choroby) przez okres 270 dni i w wysokości 100 proc. ubezpieczona musi potwierdzić odpowiednimi dokumentami. O stanie ciąży świadczy kod literowy B, który lekarz leczący zamieszcza w zaświadczeniu lekarskim wydanym z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby (na druku ZUS ZLA).

Gdy przez cały okres korzystania przez ciężarną ze zwolnienia lekarskiego od pracy z powodu choroby w zaświadczeniu lekarskim na druku ZUS ZLA nie był zamieszczany kod literowy B ani też ubezpieczona nie potwierdziła stanu ciąży odrębnym zaświadczeniem lekarskim, to należne świadczenia z tytułu choroby zostały jej wypłacone w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru. Otrzyma ona wyrównanie tych świadczeń do wysokości 100 proc., ale dopiero wtedy gdy urodzi dziecko. Płatnik zasiłku (pracodawca albo ZUS) ma bowiem obowiązek dokonania takiego wyrównania, jeżeli ubezpieczona wystąpi z roszczeniem o zasiłek macierzyński. Należy pamiętać, że wyrównanie świadczeń do wysokości 100 proc. następuje za okres sześciu miesięcy wstecz, liczonych od dnia porodu z urzędu – bez konieczności składania przez ubezpieczoną wniosku w tej sprawie. Jeżeli natomiast ubezpieczona korzystała ze zwolnienia lekarskiego także w okresie wcześniejszym, wówczas wyrównanie może nastąpić tylko na jej wniosek, do którego dołączy zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że była w tym okresie w ciąży.

Ubezpieczona będąca w ciąży, której po wyczerpaniu okresu zasiłkowego w wymiarze 270 dni przyznano świadczenie rehabilitacyjne do dnia porodu, ma prawo do niego w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, wypłacanego bezpośrednio przed przyznaniem tego świadczenia. Zaznaczyć trzeba, że jedynie niezdolność do pracy w czasie ciąży uprawnia do świadczenia rehabilitacyjnego w takiej wysokości.

Pracownica może skorzystać z co najmniej dwóch tygodni urlopu i zasiłku macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. Inne ubezpieczone mogą otrzymać zasiłek, gdy przerwą pracę zarobkową albo działalność gospodarczą i przedłożą zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu.

Zasadą jest, że zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która urodzi dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego albo urlopu wychowawczego. Jeżeli zatem pracodawca rozwiąże umowę z ubezpieczoną pracownicą będącą w ciąży i urodzi ona dziecko po ustaniu zatrudnienia, wówczas nie nabędzie ona prawa do zasiłku macierzyńskiego. Będzie tak w przypadku rozwiązania przez pracodawcę umowy bez wypowiedzenia z winy pracownicy. Należy jednak pamiętać, że pracownica w ciąży podlega szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy, a zatem jest ono możliwe tylko w wyjątkowych, określonych przepisami sytuacjach.

Z kodeksu pracy wynika, że rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży może nastąpić w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takiej sytuacji kobieta ma prawo do zasiłku macierzyńskiego, mimo że urodzi dziecko po ustaniu ubezpieczenia chorobowego. Zasiłek przysługuje wówczas za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego, która przypada po porodzie, czyli w wymiarze skróconym o dwa tygodnie w stosunku do wymiaru urlopu określonego w kodeksie pracy.

Ubezpieczonej, z którą pracodawca rozwiązał umowę o pracę w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy i której nie zapewniono innego zatrudnienia, do dnia porodu przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Natomiast od dnia porodu, jak zaznaczono wyżej, będzie otrzymywała zasiłek macierzyński.

Przedstawiona wyżej zasada ma także zastosowanie do pracownicy korzystającej z urlopu wychowawczego, z którą rozwiązano stosunek pracy z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy w okresie ciąży i której nie zapewniono innego zatrudnienia.n