Zmiany w ustalaniu prawa i okresie wypłaty zasiłków

Wskutek zmian w kodeksie pracy dotyczących ustalania wymiaru urlopu macierzyńskiego zmieniły się przepisy dotyczące okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Do 31 grudnia 2008 r. okres urlopu i wypłaty zasiłku macierzyńskiego zależał przede wszystkim od liczby porodów odbytych przez pracownicę i wynosił: 18 tygodni przy pierwszym porodzie, a 20 tygodni przy drugim i kolejnym porodzie. Jeżeli przy jednym porodzie pracownica rodziła więcej niż jedno dziecko (bliźnięta, trojaczki i więcej dzieci), urlop i zasiłek macierzyński przysługiwały przez 28 tygodni.

Od 1 stycznia 2009 r. wymiar urlopu i okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego zależy od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu i wynosi:

20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka,

31 tygodni - gdy kobieta urodzi dwoje dzieci,

33 tygodnie - w przypadku urodzenia trojaczków,

35 tygodni - przy urodzeniu czwórki dzieci,

37 tygodni - jeśli kobieta urodzi pięcioraczki i więcej dzieci.

Po nowelizacji przepisów urlop macierzyński i okres zasiłkowy jest zatem dłuższy:

o dwa tygodnie - dla tych pracownic, które urodziły po raz pierwszy dziecko i jest to jedno dziecko urodzone podczas tego porodu (do 31 grudnia 2008 r. okres ten wynosił 18 tygodni, a w przypadku urodzenia dziecka po tej dacie - 20 tygodni),

dla pracownic, które urodziły bliźnięta albo więcej dzieci przy jednym porodzie (wcześniej wynosił 28 tygodni).

Nie zmienił się natomiast okres urlopu i wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla pracownicy, która po 31 grudnia 2008 r. urodzi po raz kolejny, ale tylko jedno dziecko przy jednym porodzie - okres ten wynosił 20 tygodni i nie został wydłużony.

Należy podkreślić, że kobietom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, które nie są pracownicami, np. pracują na podstawie umowy zlecenia lub prowadzą działalność gospodarczą, nie przysługuje urlop macierzyński, ale mają prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres ustalony w kodeksie pracy (w art. 180) jako okres urlopu macierzyńskiego. Zatem przykładowo kobieta zatrudniona na podstawie umowy zlecenia podlegająca dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu, która urodzi po 31 grudnia 2008 r. jedno dziecko przy jednym porodzie, otrzyma zasiłek macierzyński przez 20 tygodni.

Od 1 stycznia 2009 r. wprowadzono nowe zasady korzystania ze świadczeń, gdy matka dziecka przebywa po porodzie w szpitalu z powodu choroby. Do tej daty choroba pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego i jej pobyt w szpitalu, uniemożliwiający sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, nie miały wpływu na pobierane świadczenie, tj. zasiłek macierzyński. Od 1 stycznia 2009 r. wprowadzono natomiast zasadę, zgodnie z którą pracownicy przebywającej po porodzie w szpitalu urlop i zasiłek macierzyński przysługują obowiązkowo przez osiem tygodni, a następnie ma ona prawo do zasiłku chorobowego (albo wynagrodzenia za czas choroby). Gdy pracownica po ośmiu tygodniach przerwie urlop macierzyński i pobiera zasiłek chorobowy (albo wynagrodzenie za czas choroby), pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do części urlopu i zasiłku macierzyńskiego, odpowiadającej okresowi pobytu pracownicy w szpitalu. Trzeba jednak zaznaczyć, że łączny wymiar urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przez pracownicę i pracownika - ojca wychowującego dziecko oraz okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla obojga nie może przekraczać wymiaru określonego w kodeksie pracy dla matki dziecka.

Podkreślić trzeba, że pracownikowi - ojcu dziecka urlop i zasiłek macierzyński przysługuje wyłącznie za okres pobytu matki dziecka w szpitalu. Oznacza to, że po wypisaniu jej ze szpitala powinien on niezwłocznie poinformować o tym pracodawcę - płatnika zasiłku, dokumentując datę wypisania ze szpitala.

W okresie korzystania przez pracownicę przebywającą w szpitalu z urlopu macierzyńskiego w wymiarze ośmiu tygodni po porodzie pracownikowi - ojcu dziecka przysługuje, o czym napiszemy szczegółowo niżej, prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego z tytułu osobistego sprawowania opieki nad nowo urodzonym dzieckiem.

Przedstawione wyżej zasady korzystania ze świadczeń stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych innych niż pracownicy.

Należy dodać, że pracownica, która po wykorzystaniu urlopu i zasiłku macierzyńskiego w wymiarze ośmiu tygodni nadal przebywa w szpitalu ze względu na stan zdrowia, ma prawo do świadczeń z tytułu choroby (wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego) na ogólnych zasadach. Oznacza to konieczność udokumentowania niezdolności do pracy zaświadczeniem lekarskim na druku ZUS ZLA.

Od początku 2009 roku zmienił się okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie. Urlop ten został wydłużony i uzależniony od liczby dzieci przyjętych na wychowanie. Po zmianie kodeksu pracy pracownik, który przyjął dziecko w wieku do siódmego roku życia na wychowanie i wystąpił do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia tego dziecka lub przyjął je na wychowanie jako rodzina zastępcza (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem), ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

20 tygodni w przypadku przyjęcia jednego dziecka,

31 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,

33 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,

35 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,

37 tygodni w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci,

Zasada ta dotyczy także sytuacji, gdy na wychowanie zostanie przyjęte dziecko nie starsze niż dziesięciololetnie, jeżeli ze względu na stan jego zdrowia podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego.

Podkreślić trzeba, że zasiłek macierzyński z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie także w ramach rodziny zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem) przysługuje nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko siódmego (dziesiątego) roku życia, nie krócej jednak niż przez okres dziewięciu tygodni. Dziewięciotygodniowy urlop to minimalny wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Jest dłuższy w stosunku do obowiązującego do 31 grudnia 2008 r. o tydzień.

Przeanalizujmy powyższe na podstawie następującego stanu faktycznego: jeśli pracownica 8 lutego 2009 r. przyjęła na wychowanie dziecko w ramach rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, a 15 marca 2009 r. dziecko ukończy siódmy rok życia, to zasiłek macierzyński przysługuje jej przez okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko siedmiu lat, ale za okres nie krótszy niż dziewięć tygodni, tj. do 11 kwietnia 2009 r.

Należy wyjaśnić, że pod pojęciem liczby dzieci przyjętych jednocześnie na wychowanie należy rozumieć liczbę dzieci w wieku do siódmego lub odpowiednio dziesiątego roku życia, z tytułu przyjęcia których pracownicy (pracownikowi) przysługuje prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a nie liczbę dzieci przyjętych w ogóle, bez względu na wiek. Jeżeli zatem pracownica przyjmie na wychowanie jednocześnie np. czworo dzieci w wieku trzech, sześciu, jedenastu i czternastu lat, to jedynie z tytułu przyjęcia dwojga dzieci - w wieku trzech i sześciu lat - przysługuje jej urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego. W tym przypadku urlop przysługuje w wymiarze 31 tygodni, gdyż tylko dwoje dzieci spełnia warunki określające wiek wymagany do udzielenia urlopu.

Należy podkreślić, że pracownica, która przyjęła na wychowanie dziecko (w wieku do siedmiu lat albo w sytuacji, o której mowa wyżej, w wieku do dziesięciu lat) i przebywa w szpitalu w związku z własną chorobą, może przerwać urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego po upływie ośmiu tygodni (56 dni) liczonych od dnia rozpoczęcia korzystania z tego urlopu, a następnie pobierać zasiłek chorobowy. W tym czasie pracownik - ojciec adopcyjny może wykorzystać część urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Trzeba jednak pamiętać, że łączny wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przez pracownicę i pracownika nie może w takim przypadku przekroczyć wymiaru określonego w kodeksie pracy uzależnionego od liczby dzieci przyjętych na wychowanie.

Z uwagi, że zasiłek macierzyński przysługuje przez okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, od 1 stycznia przysługuje w nowym wyższym wymiarze. Z prawa do zasiłku macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie (po spełnieniu powyższych warunków) mogą także skorzystać ubezpieczeni niebędący pracownikami.

Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego obowiązujący od 1 stycznia 2009 r. dotyczy także pracownic i pracowników korzystających z urlopów macierzyńskich i na warunkach urlopu macierzyńskiego w dniu wejścia w życie zmienionych przepisów, tj. 1 stycznia 2009 r. Jeżeli choćby ostatni dzień tych urlopów przypadał na dzień 1 stycznia 2009 r., oznacza to automatyczne korzystanie z nowych uprawnień, bez konieczności występowania w tej sprawie z wnioskiem do płatnika zasiłku. Gdy przykładowo pracownica korzystała z urlopu i zasiłku macierzyńskiego na pierwsze dziecko od 28 września 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. (18 tygodni), to z uwagi że 1 stycznia 2009 r. miała prawo do urlopu i zasiłku, okres korzystania z urlopu i wypłaty zasiłku zostanie przedłużony z mocy ustawy o dwa tygodnie, tj. do 14 lutego 2009 r. Analogiczna zasada obowiązuje także w stosunku do ubezpieczonych, którzy przyjęli na wychowanie dziecko. Jeśli zatem pracownica przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem ośmiomiesięczne dziecko i 1 stycznia 2009 r. korzystała z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz pobierała zasiłek macierzyński, przysługuje jej prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego przez 20 tygodni.

Płatnik wydłuża okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego do wymiaru po zmianie bez wniosku osoby zainteresowanej. Jednak w wyjątkowej sytuacji są pracownice, które wnioskowały o urlop i zasiłek macierzyński na maksymalny okres obowiązujący przed 1 stycznia 2009 r. i przedłożyły np. tylko dwa skrócone odpisy aktu urodzenia dzieci, podczas gdy urodziły w czasie jednego porodu np. troje. Przed zmianą urlop i okres zasiłkowy wynosiły 28 tygodni bez względu na to, czy przy jednym porodzie urodziło się dwoje czy więcej dzieci. Po zmianie obowiązującej od 1 stycznia 2009 r. okres urlopu i zasiłku macierzyńskiego w związku z urodzeniem trójki dzieci przy jednym porodzie wynosi 33 tygodnie. Aby zatem otrzymać urlop i zasiłek przez dłuższy okres, pracownica powinna dostarczyć płatnikowi zasiłku kolejny odpis skróconego aktu urodzenia dziecka - trzeciego, urodzonego przy jednym porodzie.

Okres urlopu i zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka obowiązujący od 1 stycznia 2009 r. przysługuje także tym pracownicom, które urodziły dziecko przed tą datą i do dnia wejścia w życie nowych przepisów nie wykorzystały całego urlopu lub jego części w wymiarze obowiązującym przed zmianą oraz 1 stycznia 2009 r. nie korzystały z urlopu macierzyńskiego, gdyż:

przerwały go w związku z pobytem dziecka w szpitalu,

przebywały na urlopie bezpłatnym lub wychowawczym.

Jeśli przykładowo pracownicy udzielono urlopu bezpłatnego od 1 stycznia 2008 r. do 28 lutego 2009 r. a 12 grudnia 2008 r. urodziła bliźnięta, to od 1 marca 2009 r., tj. po zakończeniu urlopu bezpłatnego, przysługuje jej urlop i zasiłek macierzyński przez okres pozostały do wykorzystania 31 tygodni (217 dni) liczonych od dnia porodu, tj. do 16 lipca 2009 r.

Przedstawione wyżej zasady obowiązujące w okresie przejściowym stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych niebędących pracownikami, którzy w dniu wejścia w życie znowelizowanych przepisów, tj. 1 stycznia 2009 r., pobierali zasiłek macierzyński oraz którzy w tym dniu nie pobierali zasiłku macierzyńskiego ze względu na pobyt dziecka w szpitalu, jeżeli nie został wykorzystany pełny okres wypłaty zasiłku w dotychczasowym wymiarze.

Jeżeli z zasiłku macierzyńskiego będzie korzystał ubezpieczony ojciec dziecka (w czasie, gdy ubezpieczona matka dziecka przebywa w szpitalu z uwagi na swój stan zdrowia i wykorzystała urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie) do ustalenia prawa do niego i wypłaty musi przedłożyć:

skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

zaświadczenie ze szpitala o dacie przyjęcia ubezpieczonej-matki dziecka do szpitala,

zaświadczenie o okresie przysługującego i wypłaconego matce dziecka zasiłku macierzyńskiego.

Jeżeli zasiłek macierzyński wypłaca nie pracodawca, lecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dodatkowo ubezpieczony powinien złożyć:

zaświadczenie pracodawcy o udzielonym urlopie macierzyńskim - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem,

oświadczenie o przerwaniu działalności pozarolniczej - w przypadku ubezpieczonego będącego osobą prowadzącą działalność pozarolniczą,

zaświadczenie o przerwaniu działalności zarobkowej - w przypadku pozostałych ubezpieczonych.

Ubezpieczony ojciec dziecka, któremu przyznano prawo do zasiłku macierzyńskiego, powinien zostać pouczony o obowiązku niezwłocznego poinformowania płatnika zasiłku macierzyńskiego o wypisaniu ubezpieczonej matki dziecka ze szpitala oraz udokumentowania daty wypisania jej ze szpitala.

W celu przerwania wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonej - matce dziecka za okres pobytu w szpitalu, wymagane jest zaświadczenie o przyjęciu do szpitala, a jeżeli płatnikiem zasiłku jest ZUS, dodatkowo - zaświadczenie pracodawcy o przerwaniu urlopu macierzyńskiego.

Na wniosek ubezpieczonej w aktach pozostawia się kserokopię zaświadczenia o dacie przyjęcia jej do szpitala, poświadczoną przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem, celem przedłożenia oryginału zaświadczenia do wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu ojcu dziecka.

W celu podjęcia wypłaty zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonej matce dziecka za okres po przerwie, powinna ona przedłożyć płatnikowi zasiłku - pracodawcy zaświadczenie o okresie zasiłku macierzyńskiego wypłaconego ubezpieczonemu, ojcu dziecka, a jeżeli zasiłek wypłaca jej ZUS, dodatkowo - zaświadczenie pracodawcy o udzielonym urlopie macierzyńskim.

Od 1 stycznia 2010 r. pracownica będzie mogła nabyć prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego (wymiar w tabeli na str. C8). Będzie on udzielany jednorazowo, w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego.

Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego wraz z możliwością jego łączenia z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który go udzieli, będzie mógł skorzystać także pracownik ojciec wychowujący dziecko. Będzie to możliwe, gdy pracownica wykorzysta urlop macierzyński albo gdy go skróci (wykorzysta po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu), a niewykorzystana część urlopu macierzyńskiego zostanie udzielona pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko.

Z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego będą mogli także skorzystać pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie (wymiar w tabeli).

Za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego będzie przysługiwał zasiłek macierzyński. Będzie on pomniejszany proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, w którym pracownik będzie pracować w czasie korzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Zasada ta będzie dotyczyła wyłącznie pracowników.

Urlop ojcowski dla pracownika wychowującego dziecko

Od 1 stycznia 2010 r. pracownik - ojciec wychowujący dziecko - będzie mógł wystąpić o tzw. urlop ojcowski. Urlop ten będzie przysługiwał w wymiarze jednego tygodnia, a od 1 stycznia 2012 r. - dwóch tygodni. Prawo do tego urlopu będzie można zrealizować przed ukończeniem przez dziecko jednego roku życia.

Pracownik, który będzie chciał skorzystać z urlopu ojcowskiego, będzie musiał wystąpić w tej sprawie z pisemnym wnioskiem do swojego pracodawcy. Wniosek powinien być złożony w terminie nie krótszym niż siedem dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Urlop ojcowski będzie przysługiwał niezależnie od urlopu macierzyńskiego przysługującego pracownicy oraz ewentualnego korzystania przez pracownika - ojca wychowującego dziecko z urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Za okres urlopu ojcowskiego będzie przysługiwał zasiłek macierzyński.

Od 1 stycznia 2009 r. osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie nabywają prawo do zasiłku chorobowego po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (do 31 grudnia 2008 r. - po 180 dniach).

Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu mogą podlegać tylko wymienione niżej osoby, jeśli objęte są obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Są to:

wykonujący pracę nakładczą,

wykonujący pracę na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nimi współpracujące,

prowadzący pozarolniczą działalność i osoby z nimi współpracujące,

wykonujący odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,

duchowni.

Przypomnieć trzeba, że do wymaganego 90-dniowego okresu ubezpieczenia chorobowego zalicza się poprzednie okresy tego ubezpieczenia zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego, jeżeli przerwa między tymi okresami nie przekracza 30 dni.

Wyjaśnić trzeba, że gdy ubezpieczony dobrowolnie 1 stycznia 2009 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby, a okres podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu dla tej osoby przed 1 stycznia 2009 r. wynosił co najmniej 90 dni, to od 91. dnia tego ubezpieczenia, nie wcześniej niż od 1 stycznia 2009 r., nabywa prawo do zasiłku chorobowego. Analogicznie postępuje się w przypadku osób, dla których okres 90 dni ubezpieczenia chorobowego upływa po 31 grudnia 2008 r., w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy.

Od początku roku obowiązuje korzystna zmiana dotycząca okresu wypłaty świadczeń z tytułu choroby (wynagrodzenia za czas choroby, zasiłku chorobowego) dla ubezpieczonych kobiet w ciąży. Tak zwany okres zasiłkowy został wydłużony ze 182 do 270 dni. Przed 1 stycznia 2009 r. dłuższy, 270-dniowy okres zasiłkowy, przysługiwał tylko ubezpieczonym, których niezdolność do pracy spowodowana była gruźlicą.

W związku z wprowadzoną zmianą do ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, podlegająca ubezpieczeniu chorobowemu kobieta w ciąży, dla której 182-dniowy okres zasiłkowy upłynął 31 grudnia 2008 r. albo po tej dacie, ma prawo do okresu zasiłkowego w nowym wymiarze. Dłuższy okres zasiłkowy (270 dni) przysługuje pod warunkiem, że kobieta w ciąży nie otrzymała przed 1 stycznia 2009 r. decyzji o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego. Jeżeli przed 1 stycznia 2009 r. decyzja przyznająca świadczenie rehabilitacyjne została wydana, wówczas do dnia porodu przysługuje jej to świadczenie.

Gdy kobieta w ciąży wykorzystała przed 31 grudnia 2008 r. (najpóźniej 30 grudnia 2008 r.) 182-dniowy okres zasiłkowy, to nie ma ona prawa do 270-dniowego okresu zasiłkowego. W takiej sytuacji konieczne jest w razie dalszej niezdolności do pracy wystąpienie z wnioskiem o świadczenie rehabilitacyjne. W tym przypadku nie ma znaczenia data złożenia wniosku o świadczenie rehabilitacyjne - przed 1 stycznia 2009 r. czy po tej dacie.

Ubezpieczony - ojciec dziecka ma (od 1 stycznia 2009 r.) prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego. Przysługuje on w wymiarze do ośmiu tygodni (do 56 dni) z tytułu opieki nad dzieckiem, jeżeli pracownica - matka dziecka, korzystająca z urlopu macierzyńskiego w wymiarze do ośmiu tygodni po porodzie, przebywa w szpitalu.

Należy podkreślić, że dodatkowy zasiłek opiekuńczy w wymiarze do 56 dni przysługuje także:

ubezpieczonym innym niż pracownicy,

innemu (niż ojciec dziecka) ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, jeżeli przerwie zatrudnienie lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje niezależnie od zasiłku opiekuńczego w wymiarze 60 dni na dany rok kalendarzowy z tytułu opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny i prawo do niego nie jest związane z rokiem kalendarzowym. Jeżeli na przykład pracownik korzystał w styczniu 2009 r. z zasiłku opiekuńczego z powodu choroby siedmioletniego dziecka przez 25 dni, a następnie 20 lutego 2009 r. jego żona (zatrudniona na podstawie umowy o pracę) urodzi drugie dziecko i od tego dnia, ze względu na stan zdrowia, będzie przebywała w szpitalu, to będzie mógł skorzystać, jeśli przerwie zatrudnienie i będzie sprawował opiekę nad nowo urodzonym dzieckiem, z dodatkowego zasiłku opiekuńczego przez osiem tygodni od dnia porodu (56 dni). Jeśli dziecko będzie przebywało z matką w szpitalu do 5 marca 2009 r., to pracownik będzie mógł skorzystać od 6 marca do 16 kwietnia 2009 r. (przez 42 dni) z dodatkowego zasiłku opiekuńczego. Okres wypłaty tego dodatkowego zasiłku nie zostanie wliczony do limitu 60 dni w roku kalendarzowym, przez które przysługuje zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem i innym chorym członkiem rodziny. Nie należy go zatem sumować z 25-dniowym okresem wypłaty zasiłku z tytułu opieki nad chorą córką.

Do wypłaty zasiłku opiekuńczego przysługującego ubezpieczonemu ojcu dziecka lub innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny wymagane jest:

zaświadczenie lekarskie o okresie pobytu ubezpieczonej matki dziecka w szpitalu,

oświadczenie o pobieraniu przez ubezpieczoną matkę dziecka zasiłku macierzyńskiego w okresie ośmiu tygodni po porodzie.

Od 1 lutego 2009 r. skrócono okres wypłaty wynagrodzenia za czas choroby przysługującego na podstawie art. 92 k.p. dla pracowników, którzy ukończyli 50 lat. Okres ten wynosi obecnie 14 dni w roku kalendarzowym. Dotychczas, pracownik - bez względu na wiek - zachowywał prawo do wynagrodzenia za czas choroby przez okres do 33 dni w roku kalendarzowym.

Należy podkreślić, że nowy okres wypłaty wynagrodzenia za czas choroby (14 dni) dotyczy niezdolności do pracy z powodu choroby pracownika przypadającej po roku kalendarzowym, w którym ukończył 50 rok życia. Oznacza to, że w 2009 roku prawo do wynagrodzenia za czas choroby przez 14 dni przysługuje tym pracownikom, którzy 50 lat ukończyli do 31 grudnia 2008 r. włącznie. Trzeba też pamiętać, że nowy limit dni, za które przysługuje wynagrodzenie za czas choroby, obowiązuje dopiero od 1 lutego 2009 r., zatem niektórzy pracownicy, którzy ukończyli 50 lat przed 1 stycznia 2009 r. mogli pobrać już to wynagrodzenie w styczniu 2009 roku za okres dłuższy niż 14 dni. W przypadku tych osób, w razie niezdolności do pracy z powodu choroby powstałej 1 lutego 2009 r. lub po tej dacie, nabędą prawo do zasiłku chorobowego. Jeżeli natomiast do 31 stycznia 2009 r. pracownik pobrał wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby przez okres krótszy niż 14 dni, to od 1 lutego 2009 r. ma nadal prawo do tego wynagrodzenia aż do wyczerpania 14 dni w roku kalendarzowym, a od 15 dnia niezdolności do pracy przysługuje mu zasiłek chorobowy. Jeśli przykładowo pracownica, która ukończyła 50 lat 31 grudnia 2008 r., chorowała od 31 stycznia do 20 lutego 2009 r., to za okres choroby od 31 stycznia do 13 lutego 2009 r. ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby (14 dni), a od 14 do 20 lutego 2009 r. przysługuje jej zasiłek chorobowy.