Ile mogą dorobić emeryci mundurowi

Zasady zarobkowania, a następnie rozliczania się z organem emerytalnym przez pracujących emerytów mundurowych są podobne do tych obowiązujących emerytów cywilnych. Podobne, ale nie identyczne. Podstawową różnicą jest brak obowiązku zawieszenia świadczenia przez emerytów mundurowych w przypadku osiągania przychodów wyższych niż 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Przez emeryta mundurowego należy rozumieć byłego funkcjonariusza Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.

Emeryci cywilni mogą pracować bez ograniczeń po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Tak więc wszystkie ograniczenia w zarobkowaniu i konieczność rozliczenia się z osiąganych przychodów z ZUS dotyczy tylko i wyłącznie osób, które wcześniej zakończyły swoją karierę zawodową.

W przypadku emerytów mundurowych nieistotny jest wiek świadczeniobiorcy, ale wysokość otrzymywanego przez niego świadczenia. Kryterium wieku zastąpiono tu bowiem kryterium maksymalnego wymiaru emerytury, uzależniając tym samym (pośrednio) ewentualne zmniejszenie świadczenia od wysługi emerytalnej (prawo do emerytury w wysokości 75 proc. podstawy wymiaru daje około 30-letni okres służby).

I tak bez żadnych ograniczeń mogą zarabiać byli funkcjonariusze służb mundurowych otrzymujący emeryturę w maksymalnej wysokości (75 proc. podstawy jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą), a także osoby pobierające rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa powstałego wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

Kolejna różnica między emerytami cywilnymi a mundurowymi dotyczy konsekwencji przekroczenia ustalonych progów zarobkowych. Wprawdzie progi te są dla nich takie same, wynoszą 70 proc. i 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, ale ich przekroczenie powoduje inne skutki.

I tak zarobki do 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli w styczniu i lutym 2009 roku - 2078 zł, nie mają żadnego wpływu na wysokość otrzymywanego świadczenia zarówno przez cywilnych, jak i mundurowych emerytów.

Osiąganie przychodu między 70 a 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli w lutym między 2078 zł a 3859,20 zł, powoduje, dla obu tych grup, konieczność zmniejszenia świadczenia o kwotę przekroczenia 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, nie więcej jednak niż kwotę maksymalnego zmniejszenia.

Obecnie kwoty te wynoszą:

dla policyjnej emerytury lub renty inwalidzkiej I grupy - 440,24 zł;

dla policyjnej renty inwalidzkiej II i III grupy - 330,20 zł.

W przypadku emerytów mundurowych dochodzi tu jednak jeszcze jeden warunek. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 kwietnia 2008 r. (sygn. akt P9/06, Dz.U. nr 66, poz. 409), który wszedł w życie z 21 kwietnia 2008 r., emerytury i renty inwalidzkie byłych funkcjonariuszy nie mogą być zmniejszane o kwotę wyższą niż 25 proc. świadczenia.

Oznacza to, że emerytury i renty byłych funkcjonariuszy służb mundurowych, których dodatkowe przychody mieszczą się między 70 a 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, będą zmniejszane o kwotę, o jaką osiągany przychód przekracza 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, nie więcej jednak niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia ustaloną dla danego świadczenia i nie więcej niż o 25 proc. świadczenia.

W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (w lutym 3859,20 zł) kwota policyjnej emerytury lub renty inwalidzkiej ulega zmniejszeniu o 25 proc. jej wysokości. W takiej sytuacji emerytura osoby cywilnej zostaje zawieszona.

Jak informuje Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA na swojej stronie internetowej (www.zer.mswia.gov.pl), wszyscy emeryci i renciści mają obowiązek niezwłocznego zawiadomienia ZER MSWiA o podjęciu działalności objętej obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Obowiązek ten mają wszystkie osoby podejmujące działalność, bez względu na wysokość osiąganego przychodu. W zawiadomieniu o podjęciu działalności emeryt i rencista składa oświadczenie o wysokości przychodu, jaki zamierza osiągnąć w danym roku kalendarzowym (druk do pobrania na stronie ZER MSWiA).

Emeryci i renciści są także zobowiązani informować organ emerytalny o każdorazowej zmianie wysokości tego przychodu i innych okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo zmniejszenie ich wysokości.

Przychodem powodującym zmniejszenie wysokości policyjnej emerytury lub renty jest przychód osiągany z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego oraz z tytułu służby. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności. W szczególności dotyczy to przychodów uzyskiwanych z tytułu:

pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy;

służby w: Wojsku Polskim, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Biurze Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej;

pracy wykonywanej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz współpracy z osobą wykonującą takie umowy;

pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, zawartej z pracodawcą, z którym emeryt lub rencista pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy;

pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę nakładczą;

pozarolniczej działalności lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności;

członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych;

pracy wykonywanej w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub zespołowym gospodarstwie rolnym tych spółdzielni (patrz www.zer.mswia.gov.pl).

Więcej o tym, jakie przychody mają wpływ na zmniejszenie świadczenia, a jakie nie, w czwartek w Tygodniku Prawa Pracy i Ubezpieczeń.