Kiedy pracownik nie dostanie zasiłku chorobowego

Na zasiłek chorobowy nie może liczyć m.in. większość pracowników rozpoczynających karierę zawodową, chorujących w pierwszym miesiącu zatrudnienia. Prawo do zasiłku nabywają oni bowiem dopiero po upływie 30 dni nieprzerwanego okresu ubezpieczenia chorobowego (okres wyczekiwania). Do tego okresu zalicza się także poprzednie okresy ubezpieczenia, jeżeli przerwa w ubezpieczeniu chorobowym nie przekracza 30 dni. Jeżeli przerwa ta jest dłuższa, okres wyczekiwania liczy się od nowa.

Również pracownik, który zachoruje przed rozpoczęciem zatrudnienia, nie ma co liczyć na zasiłek chorobowy. Nie będzie miał do niego prawa nawet wówczas, gdy okres niezdolności do pracy (nieprzerwany) obejmie też okres zatrudnienia.

Zasiłku nie otrzyma też pracownik za okres, w którym zachowuje on prawo do wynagrodzenia chorobowego, czyli przez pierwsze 33 dni (14 w przypadku osób, które ukończyły 50 lat) niezdolności do pracy z powodu choroby w roku kalendarzowym.

Z pracownikiem zawarto umowę o pracę od 1 kwietnia 2010 r. W tym dniu pracownik nie stawił się jednak do pracy i przesłał zwolnienie lekarskie, z którego wynikało, że jego niezdolność do pracy trwa od 30 marca do 7 kwietnia 2010 r. Ponieważ niezdolność do pracy nie powstała w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego za cały okres tej niezdolności do pracy z powodu choroby.

Prawa do zasiłku chorobowego nie ma także pracownik, który zachoruje w czasie przerwy w ubezpieczeniu chorobowym. I to za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy przypadającej w czasie tej przerwy. Jeśli jednak po zakończeniu urlopu pracownik nadal będzie chory, a okres niezdolności do pracy będzie nieprzerwany, zasiłek chorobowy otrzyma. Z przerwą w ubezpieczeniu chorobowym mamy do czynienia w czasie korzystania przez pracownika z urlopu wychowawczego lub bezpłatnego.

Pracownica korzystała z urlopu bezpłatnego od 1 do 31 marca 2010 r. Od 22 marca do 2 kwietnia 2010 r. była na zwolnieniu lekarskim. W tym roku chorowała już w styczniu i lutym i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie za czas choroby za okres 33 dni. Z tytułu niezdolności do pracy w okresie od 22 marca do 2 kwietnia 2010 r. pracownica nie ma prawa do zasiłku chorobowego za okres przypadający w czasie przerwy w ubezpieczeniu chorobowym, tj. od 22 do 31 marca 2010 r. Zasiłek chorobowy przysługuje jej za 1 i 2 kwietnia 2010 r.

Pracownik może liczyć na zasiłek chorobowy tylko przez określony czas, czyli przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby, nie dłużej jednak niż przez 182 dni lub, w przypadku gdy niezdolność do pracy spowodowana została gruźlicą albo przypada na okres ciąży - 270 dni. Po tym czasie zasiłek już nie przysługuje, choćby choroba pracownika nadal trwała. Jeżeli stan zdrowia pracownika rokuje odzyskanie zdolności do pracy, może on natomiast wystąpić z wnioskiem o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego.

Zasiłek chorobowy nie przysługuje po ustaniu zatrudnienia (ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, chyba że niezdolność do pracy powstała:

● w czasie trwania ubezpieczenia i trwa nieprzerwanie po jego ustaniu,

● po ustaniu ubezpieczenia, jeżeli niezdolność do pracy trwa bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:

- nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego,

- nie później niż w ciągu trzech miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Mimo spełnienia powyższych warunków za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego zasiłek nie przysługuje osobie, która podjęła lub kontynuuje inną pracę zarobkową. Jednak nie traci prawa do zasiłku za okres po ustaniu ubezpieczenia pracownik, który był zatrudniony na podstawie więcej niż jednej umowy o pracę, a jedna z nich się zakończyła. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy niezdolność do pracy z powodu choroby powstała w czasie trwania zatrudnienia i trwa nadal po jego ustaniu, jak i wówczas gdy niezdolność taka powstała po ustaniu ubezpieczenia.

Do 31 marca 2010 r. pracownik był zatrudniony równocześnie u dwóch pracodawców. Od 1 kwietnia 2010 r. pracuje tylko w jednej firmie. Pracownik dostał zwolnienie lekarskie na okres od 6 kwietnia do 7 maja. Z oświadczenia złożonego przez pracownika wynika, że nie zachodzą inne okoliczności, określone w art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej, wykluczające prawo do zasiłku chorobowego. Za okres choroby od 6 kwietnia do 7 maja pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego z tytułu zatrudnienia, które trwa, oraz do zasiłku chorobowego wypłacanego przez oddział ZUS właściwy według jego miejsca zamieszkania, z tytułu zatrudnienia, które już ustało.

Prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie przysługuje, także gdy osoba niezdolna do pracy:

● nie nabyła prawa do zasiłku chorobowego w czasie trwania ubezpieczenia z powodu nieprzepracowania wymaganego okresu wyczekiwania,

● jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,

● ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,

● podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego nie przysługuje także, jeżeli ubezpieczenie to ustało po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego.

Zasiłek chorobowy nie przysługuje pracownikowi, który w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi został odsunięty od pracy z powodu podejrzenia o nosicielstwo zarazków choroby zakaźnej, jeżeli nie podjął proponowanej mu przez pracodawcę innej pracy, niezabronionej takim osobom, odpowiadającej jego kwalifikacjom zawodowym lub którą może wykonywać po uprzednim przeszkoleniu.

Zasiłek chorobowy nie przysługuje też:

● za cały okres niezdolności do pracy, orzeczonej w danym zaświadczeniu lekarskim, jeżeli lekarz, który wystawił to zaświadczenie, stwierdzi fakt jego sfałszowania.

● za okres pierwszych pięciu dni niezdolności do pracy, jeżeli w zaświadczeniu lekarskim zamieszczony jest kod literowy C lub jeżeli w odpowiednim postępowaniu, np. dla celów wypadkowych, zostanie ustalone, że niezdolność ta została spowodowana nadużyciem alkoholu.

Traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres niezdolności do pracy pracownik, który:

● w czasie zwolnienia lekarskiego wykonuje pracę zarobkową,

● wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem.

Powyższe okoliczności ustala się w drodze kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy.

Aneta Maj

gp@infor.pl

Art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8, art. 12 - 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 26 ze zm.).

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).