Gdy podstawa zasiłku jest niższa niż minimalna, trzeba ją podwyższyć do gwarantowanej przepisami kwoty

Od 1 stycznia 2010 r. minimalne wynagrodzenie pracowników wynosi 1317 zł. W związku z tym podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy wraz ze składnikami, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania zasiłku, nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę po odliczeniu kwoty odpowiadającej stopie procentowej składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej ze środków pracownika (13,71 proc.). Zatem w 2010 roku podstawa wymiaru zasiłku nie może być niższa niż 1136,44 zł (1317 zł x 13,71 proc. = 180,56; 1317 zł - 180,56 zł = 1136,44 zł). Ta minimalna podstawa zasiłku dotyczy pracownika w drugim roku ubezpieczenia i w latach następnych. Natomiast dla pracownika w pierwszym roku ubezpieczenia, dla którego minimalne wynagrodzenie wynosi 80 proc. kwoty określonej dla pracowników zatrudnionych ponad rok (tj. 1053,60 zł), minimalna podstawa wymiaru zasiłku wynosi 909,15 zł (1053,60 x 13,71 proc. = 144,45 zł; 1053,60 zł - 144,45 zł = 909,15 zł).

Jeżeli zatem obliczona dla pracownika podstawa wymiaru zasiłku jest niższa od podanych wyżej, gwarantowanych kwot, podstawę tę należy do tych kwot podwyższyć.

Jeżeli nie ma przerwy w pobieraniu wynagrodzenia za czas choroby i zasiłków z ubezpieczenia chorobowego lub gdy przerwa w pobieraniu tych świadczeń jest krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe, podstawy wymiaru kolejnego zasiłku nie ustala się ponownie. Podstawę tę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie ustalone dla poprzednio pobieranego świadczenia. Jeżeli jednak podstawa wymiaru ustalona dla poprzednio pobieranego świadczenia jest niższa od kwoty minimalnej podstawy wymiaru ustalonej dla świadczenia przysługującego po przerwie, to podstawę wymiaru tego świadczenia należy podwyższyć do minimalnej.

Przeanalizujmy powyższe na podstawie następującego stanu faktycznego. Pracownik zatrudniony dłużej niż rok pobierał w listopadzie 2009 r. zasiłek chorobowy. Z uwagi, że podstawa wymiaru zasiłku wyniosła 1079,48 zł, podwyższono ją do minimalnej obowiązującej w 2009 roku, tj. do kwoty 1101,06 zł. Ponownie pracownik zachorował w styczniu 2010 r. Podstawy wymiaru przysługującego mu za ten okres wynagrodzenia za czas choroby nie ustalano ponownie ze względu na to, że przerwa w pobieraniu świadczeń (zasiłku i wynagrodzenia za czas choroby) była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe. Jednak podstawę tę podwyższono do minimalnej obowiązującej pracownika w drugim roku ubezpieczenia i w latach następnych w 2010 roku, tj. kwoty 1136,44 zł.

Może się zdarzyć, że w trakcie niezdolności do pracy z powodu choroby upłynie pierwszy rok zatrudnienia - ubezpieczenia pracownika. Wówczas minimalną podstawę wymiaru zasiłku będzie stanowiła dla niego kwota minimalnego wynagrodzenia, po potrąceniu składek na ubezpieczenia społeczne, a nie 80 proc. minimalnego wynagrodzenia po odliczeniu składek (patrz: przykład).

Wyjaśnić trzeba, że obowiązuje nie tylko minimalna, ale także maksymalna wysokość podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Podstawa ograniczana jest gdy zasiłek przysługuje po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. Nie może być ona wyższa od kwoty 100 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych. Kwotę tę ustala się miesięcznie na okres trzech miesięcy, poczynając od trzeciego miesiąca kwartału. W grudniu, styczniu i lutym podstawa ta nie może być wyższa niż 3113,86 zł (tyle wynosi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za III kwartał 2009 r.).

Od powyższej zasady jest wyjątek - gdy pracownik jest zatrudniony u dwóch pracodawców, a ustaje zatrudnienie tylko u jednego z nich, podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia nie ogranicza się do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Przeanalizujmy to na podstawie następującego stanu faktycznego. Pracownik do 30 listopada 2009 r. był zatrudniony u dwóch pracodawców jednocześnie. Od 1 grudnia 2010 r. jest zatrudniony tylko u jednego pracodawcy i w okresie od 2 grudnia 2009 r. do 8 stycznia 2010 r. był niezdolny do pracy z powodu choroby. Przed zachorowaniem w grudniu 2009 r. pracownik otrzymał wynagrodzenie za czas choroby przez 33 dni. Z oświadczenia złożonego przez pracownika wynika, że oprócz trwającego zatrudnienia nie zachodzą inne okoliczności wykluczające prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. Ma on zatem prawo do zasiłku chorobowego zarówno z tytułu zatrudnienia, które trwa, jak i z tytułu ustania zatrudnienia. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przed ustaniem stosunku pracy stanowiła kwota 6,2 tys. zł. Ta sama podstawa wymiaru, bez ograniczania do 100 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, będzie stosowana do obliczenia zasiłku za okres po ustaniu ubezpieczenia.

Podkreślić trzeba, że nie ulega ograniczeniu do 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego.

Pracownik zatrudniony od pięciu lat, otrzymujący minimalne wynagrodzenie za pracę, chorował od 28 grudnia 2009 r. do 8 stycznia 2010 r. Podstawę wymiaru przysługującego mu za ten okres zasiłku chorobowego obliczono z uwzględnieniem wynagrodzenia wypłaconego za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie za ten okres wyniosło 1090,27 zł. Było zatem niższe od minimalnej podstawy wymiaru zasiłku obowiązującej w 2009 roku wynoszącej dla pracownika w drugim roku ubezpieczenia i w latach następnych 1101,06 zł. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za okres od 28 do 31 grudnia 2009 r. należało zatem podwyższyć do minimalnej. Po raz drugi podstawę tę należało podwyższyć do kwoty 1136,44 zł w celu obliczenia zasiłku chorobowego za okres od 1 do 8 stycznia 2010 r. Taka jest bowiem od 1 stycznia 2010 r. gwarantowana minimalna podstawa wymiaru zasiłku dla pracownika w drugim roku ubezpieczenia i w latach kolejnych.

Pracownik zatrudniony po raz pierwszy od 1 stycznia 2009 r., otrzymujący minimalne wynagrodzenie za pracę, był niezdolny do pracy z powodu choroby od 21 grudnia 2009 r. do 8 stycznia 2010 r. Przed tą niezdolnością do pracy otrzymał w 2009 roku wynagrodzenie za czas choroby przez 33 dni, a zatem za okres choroby od 21 grudnia 2009 r. miał prawo do zasiłku chorobowego. Podstawę wymiaru tego zasiłku stanowiło przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres od stycznia do listopada 2009 r. wynoszące 880,85 zł. Podstawa wymiaru była równa minimalnej dla pracownika w pierwszym roku ubezpieczenia. Ponieważ 1 stycznia 2010 r. pracownik rozpoczął drugi rok pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za okres od 1 do 8 stycznia 2010 r. należało podwyższyć do kwoty 1136,44 zł, tj. gwarantowanej minimalnej dla pracownika w drugim roku ubezpieczenia.

gp@infor.pl

Art. 7, art. 36 ust. 1, art. 43, art. 45 ust. 1 i art. 46 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).