Poradnia ubezpieczeniowa

● Jakie składki za prowadzącego działalność, który zakłada spółkę

● Kiedy deklaracje do ZUS trzeba składać co miesiąc

● W ubiegłym miesiącu ZUS przyznał mi rentę szkoleniową. Obecnie odbywam przekwalifikowanie zawodowe. Niedawno otrzymałem jednak ofertę dorywczej pracy na podstawie umowy-zlecenia. Chciałbym z niej skorzystać, gdyż przychód, który będę osiągał, nie przekroczy niższego progu zarobkowego obowiązującego emerytów i rencistów. Czy mogę to zrobić bez żadnych konsekwencji dla wypłacanego świadczenia?

ekspert od emerytur i rent

Nie. Zasadą jest, że emeryci i renciści uzyskujący przychód z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych lub z tytułu służby, mogą pobierać swoje świadczenie w pełnej wysokości, jeśli uzyskiwany przez nich przychód nie przekracza 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w ostatnim kwartale kalendarzowym. Jeśli uzyskują zarobki wyższe od tego progu, ale nieprzekraczające 130 proc. przeciętnej płacy z ostatniego kwartału, emerytura lub renta podlega odpowiedniemu zmniejszeniu.

W razie zaś przekroczenia wyższego progu zarobkowego świadczenie jest zawieszane. Przedstawione zasady nie dotyczą jednak sytuacji, gdy dorabiający świadczeniobiorca jest uprawniony do renty szkoleniowej. Warto przypomnieć, że świadczenie to przyznawane jest (na okres 6 miesięcy, z możliwością przedłużenia na kolejne 30 miesięcy) osobie, która spełnia ogólne warunki wymagane do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy, wobec której stwierdzono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie.

Renta szkoleniowa nie przysługuje jednak w razie osiągania jakiegokolwiek przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego oraz z tytułu służby. W przypadku uzyskania nawet minimalnych zarobków przez osobę uprawnioną do tego świadczenia prawo do renty szkoleniowej ustaje, a ZUS wstrzymuje jej wypłatę. Osoba, która utraciła w ten sposób prawo do renty szkoleniowej, po zaprzestaniu uzyskiwania zarobków nie może więc liczyć na wznowienie wypłaty świadczenia. Jeśli chce je ponownie uzyskać i pobierać, musi wystąpić z ponownym wnioskiem o przyznanie renty oraz spełnić na nowo warunki nabycia uprawnień do tego świadczenia.

Podstawa prawna

Art. 60 i art. 64 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.).

● Jakie składki ZUS należy opłacić w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółki jawnej oraz indywidualnie jako osoba fizyczna?

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Osoba, która prowadzi pozarolniczą działalność jako wspólnik spółki jawnej i jako indywidualny przedsiębiorca, jest objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi tylko z tytułu jednego, wybranego rodzaju pozarolniczej działalności. Składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne jest należna odrębnie od każdego rodzaju pozarolniczej działalności.

Wykonywanie pozarolniczej działalności stanowi tytuł zarówno do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych (z wyjątkiem ubezpieczenia chorobowego), jak i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Dla potrzeb ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność traktowani są m. in. wspólnik spółki jawnej oraz osoba prowadząca działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub przepisów szczególnych.

Powyższe nie oznacza jednak, że jeżeli ta sama osoba prowadzi pozarolniczą działalność jako wspólnik spółki jawnej oraz jako indywidualny przedsiębiorca z obydwu tych działalności, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi. Osoba prowadząca kilka rodzajów działalności pozarolniczej jest bowiem objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności.

Inaczej rzecz się ma z ubezpieczeniem zdrowotnym. Ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą i uzyskujący przychody z więcej niż jednego z rodzajów pozarolniczej działalności składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca odrębnie od każdego rodzaju działalności. Dla potrzeb ubezpieczenia zdrowotnego za odrębne rodzaje pozarolniczej działalności uważa się m.in. działalność gospodarczą prowadzoną w formie spółki jawnej oraz działalność gospodarczą wykonywaną indywidualnie.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 6, art. 9 ust. 3, art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).

Art. 5 pkt 21, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 82 ust. 3-5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

● Prowadzę działalność gospodarczą. Nie zatrudniam pracowników. Obecnie deklaruję podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyższą niż minimalna. Za ostatni miesiąc złożyłem w ZUS deklarację rozliczeniową. Od takiej podstawy chcę opłacać składki za następne miesiące. Czy muszę składać deklaracje rozliczeniowe za kolejne miesiące?

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Przedsiębiorca, opłacający składki wyłącznie za siebie, jeżeli zadeklarował do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne kwotę wyższą niż najniższa obowiązująca go podstawa wymiaru składek, ma obowiązek składać co miesiąc deklaracje rozliczeniowe.

Zwolnienie z takiego obowiązku ma miejsce, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym przedsiębiorca zadeklarował do podstawy wymiaru składek:

● ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność (tj. 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia albo 30 proc. minimalnego wynagrodzenia),

● na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku),

i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego.

Przy tym zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, wynikająca wyłącznie ze zmiany minimalnego lub przeciętnego wynagrodzenia, nie rodzi po stronie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność obowiązku złożenia w ZUS deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych.

Podstawa prawna

Art. 47 ust. 2a, 2b i 2c ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).

Art. 81 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).