Wynagrodzenie prokurenta nie jest oskładkowane

Przedsiębiorcy przy prowadzeniu działalności gospodarczej bardzo często korzystają z pomocy prokurentów. Z uwagi na to, że prokurent z tytułu pełnienia funkcji z reguły otrzymuje wynagrodzenie, wielu przedsiębiorców ma wątpliwości, czy od takiego wynagrodzenia powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Reguła i wyjątki

Osoby fizyczne podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym zostały wskazane w art. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.). Obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z kolei są objęte osoby fizyczne wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.). Wśród osób fizycznych podlegających obowiązkowo tym ubezpieczeniom nie zostały wymienione osoby pełniące funkcję prokurenta. Oznacza to, że prokurent nie jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Należy jednak zaznaczyć, że nie dotyczy to przypadku, gdy prokurent swoje obowiązki wykonuje w ramach stosunku pracy bądź niepracowniczego stosunku zatrudnienia, z którym obowiązujące przepisy łączą obowiązek ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego (np. umowa-zlecenie lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia). Wówczas otrzymywane przez niego wynagrodzenie jest przychodem odpowiednio ze stosunku pracy bądź niepracowniczego stosunku zatrudnienia. W takim bowiem przypadku prokurent podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu na zasadach określonych dla pracowników albo zleceniobiorców, a otrzymywane przez niego wynagrodzenie jest podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia.

Interpretacje

Powyższe znajduje swoje potwierdzenie w wydawanych przez ZUS pisemnych interpretacjach, w których wyrażany jest pogląd, że samo pełnienie funkcji prokurenta nie skutkuje powstaniem obowiązku ubezpieczeń społecznych. Takiego skutku - w ocenie ZUS - nie pociąga za sobą również pełnienie funkcji prokurenta u przedsiębiorcy, obok zatrudnienia uzasadniającego objęcie ubezpieczeniami, jeżeli obowiązki prokurenta nie wynikają z tego zatrudnienia (decyzje Oddziału ZUS w Lublinie z 22 lipca 2014 r., znak: WPI/200000/43/874/2014 oraz z 23 lipca 2014 r., znak: WPI/200000/43/875/2014). W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 5 marca 2008 r., sygn. akt III AUa 651/07 (LEX nr 466380), w którym stwierdził, że sama prokura stanowi szczególny rodzaj pełnomocnictwa i nie skutkuje obowiązkami przewidzianymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Definicja

Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, które są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Prokura jest więc szczególnego rodzaju pełnomocnictwem.

Adam Jagiełło

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego