ZUS zaskakuje nową wykładnią przepisów, choć prawo nie działa wstecz

Jedną z naczelnych zasad państwa prawa jest to, że prawo nie działa wstecz. Czasami jednak problem nie leży w zmianie brzmienia samego przepisu, ale tego, jak jest on interpretowany. Nasi eksperci zwracają uwagę na taką właśnie praktykę ZUS - często bowiem polega ona na zmiennej wykładni przepisów ubezpieczeniowych, które nie należą do najprostszych. Przedsiębiorcy, bo to oni głównie odczuwają skutki tego zjawiska, nie mogą czuć się pewni, jak je zastosować. Nawet jeśli kierują się dotychczasowymi wytycznymi i sposobem rozstrzygania danego typu spraw przez zakład, to za jakiś czas może się okazać, że wykładnia uległa zmianie. A to może oznaczać poważne konsekwencje finansowe w postaci np. konieczności zapłaty zaległych składek wraz z odsetkami.

Problem dotyczy m.in. środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Otóż zgodnie z przepisami świadczenia, które z niego otrzymuje pracownik, powinny być przyznawane z uwzględnieniem sytuacji życiowej i materialnej uprawnionego. Jeśli będą wypłacone z pominięciem tych kryteriów, powinny zostać oskładkowane. I tak do pewnego czasu ZUS za spełnienie warunku badania sytuacji pracownika uznawał badanie dochodu uzyskiwanego u danego pracodawcy. Niestety później zmienił stanowisko - stwierdzał, że pracodawca powinien zbadać dochód na członka rodziny. Przedsiębiorcy, którzy nie przeprowadzali takiej weryfikacji, są zobowiązywani do zapłaty zaległych składek. Bez znaczenia jest to, że w chwili wypłacenia świadczeń działali zgodnie z obowiązującą wykładnią przepisów przez ZUS.

Takich przykładów jest więcej. Dotyczą chociażby uznawania umowy o dzieło za umowę świadczenia usług, co w konsekwencji przekłada się na obowiązek odprowadzania składek. Niestety od pewnego czasu ZUS kwestionuje nawet takie dzieła, które wcześniej nie wzbudziłyby jego podejrzeń.

Co na to ZUS? Otóż broni się tym, że każda sprawa jest oceniana indywidualnie. A więc - w domyśle - jego zdaniem w ogóle nie można mówić o wykładni ulegającej zmianie.ⒸⓅ C6-7

JŚ