Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Ubezpieczenia

MRPiPS: Nie trzeba przeliczać zasiłku po przywróceniu do pracy

27 czerwca 2024
Ten tekst przeczytasz w 16 minut

Pracodawca w takiej sytuacji ponownie zgłasza pracownika do ubezpieczeń społecznych, ale za czas pozostawania bez pracy nie odprowadza składek. Jeśli w tym czasie był wypłacany zasiłek, nie ustala podstawy wymiaru świadczeń chorobowych na nowo i nie musi wypłacać wyrównania

Przywrócenie bezprawnie zwolnionego pracownika do pracy pociąga za sobą wiele skutków także w sferze ubezpieczeń społecznych. Po zwolnieniu (zakończeniu okresu wypowiedzenia lub dniu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia) pracownik nie podlegał ubezpieczeniom społecznym, pracodawca musi więc go do nich zgłosić z datą wsteczną, mimo że nie odprowadza za ten okres żadnych składek. Może jednak pojawić się wątpliwość, co powinien zrobić płatnik w sytuacji, gdy w tym okresie pracownik otrzymał np. zasiłek chorobowy wypłacony przez ZUS. Zwróciliśmy się o wyjaśnienie do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

 
18c089a5-83f0-48b6-9401-585ec072dbdd-38227984.jpg
 

DGP: Pracownik został zwolniony z pracy 31 stycznia 2024 r. Pracownik chorował od 28.01.2024 do 28.02.2024. Pracownik otrzymał zasiłek chorobowy od ZUS obliczony z uwzględnieniem także składników wypłacanych za okresy wypłacania zasiłków, zgodnie z zasadą, że za okres po ustaniu ubezpieczenia te składniki należy wliczać do podstawy wymiaru zasiłku.

Pracownik został przywrócony do pracy w czerwcu 2024 r.:

1. Czy płatnik składek ponosi konsekwencje faktu, że gdyby (niezasadnie) nie zwolnił pracownika, to otrzymałby on niższy zasiłek?

2. Czy i w jaki sposób płatnik ma uwzględniać w dokumentach składanych za okres, w którym pracownik nie wykonywał pracy, fakt, że pracownik był niezdolny do pracy, a zasiłek wypłacił ZUS?

MRPiPS: 1. Zasady postępowania w sprawach ustalania prawa do zasiłków i zasady ich wypłaty zostały uregulowane przepisami ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Na podstawie przepisów powołanej ustawy osobom uprawnionym do zasiłków za okres po ustaniu zatrudnienia prawo do zasiłku i jego wysokość ustala Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Orzeczenie sądu przywracające pracownika do pracy powoduje restytucję stosunku pracy. Pracownik, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, podlega ubezpieczeniom społecznym za cały okres pozostawania bez pracy.

Natomiast okres pozostawania bez pracy nie jest wprost traktowany jako okres zatrudnienia. Dlatego w takich przypadkach brak jest podstaw do rewidowania uprawnień do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa za okres pozostawania bez pracy lub ich wysokości. Oznacza to, że jeżeli pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę, wypłacono świadczenia w razie choroby i macierzyństwa po ustaniu zatrudnienia (np. zasiłek chorobowy), a pracownik został przywrócony do pracy –

to wypłacony zasiłek nie podlega ponownemu przeliczeniu.

Inaczej przedstawia się sytuacja pracownika, któremu w okresie po rozwiązaniu umowy o pracę odmówiono wypłaty świadczeń w razie choroby i macierzyństwa po ustaniu zatrudnienia. W przypadku gdy pracownik przywrócony do pracy na mocy orzeczenia sądu otrzymał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, ma zastosowanie art. 12 powołanej ustawy. Wówczas zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy, w których ubezpieczony otrzymał wynagrodzenie. Jeżeli więc ubezpieczony w związku z przywróceniem do pracy uzyskał wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, brak jest podstaw do wypłacenia za ten sam okres świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

2. Kwestię rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego określają przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia ministra rodziny i polityki społecznej z 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów.

Z uwagi na fakt, że w wyniku przywrócenia pracownika do pracy dochodzi do restytucji stosunku pracy, płatnik składek zobowiązany jest zgłosić przywróconego pracownika do ubezpieczeń społecznych z datą, z którą pracownik został wyrejestrowany, i złożyć za pracownika dokumenty rozliczeniowe. Okres pobieranego przez pracownika zasiłku chorobowego powinien być wykazany w raporcie miesięcznym ZUS RSA. Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego wykazywany jest z kodem 313. W przypadku kiedy zasiłek chorobowy wypłacany był przez ZUS, płatnik składek składa imienny raport ZUS RSA za miesiąc, w którym pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim.

Decyduje sąd

Możliwe rozstrzygnięcia sądu w sprawie, w której pracownik kwestionuje bezprawne zwolnienie, określono w kodeksie pracy (dalej: k.p.). Zgodnie z art. 45 par. 1 k.p. w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Sąd może nie uwzględnić żądania pracownika o: uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenie do pracy, jeżeli uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe. W takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Podobnie będzie, gdy przed wydaniem orzeczenia upłynął termin, do którego umowa zawarta na czas określony miała trwać, lub jeżeli przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu (par. 2). Specjalne zasady dotyczą pracowników szczególnie chronionych przed zwolnieniem (np. w wieku przedemerytalnym), ponieważ sąd zawsze przywraca ich do pracy, chyba że doszło do likwidacji lub upadłości pracodawcy.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.