Czy można zwolnić pracownika, który wrócił do pracy po wykorzystaniu okresu zasiłkowego

Od 15 czerwca do 13 grudnia przebywał na zwolnieniu lekarskim. Po powrocie do pracy pracodawca oświadczył mu, że zwalnia go w trybie natychmiastowym. Stwierdził również, że pracownikowi po okresie zasiłkowym nie przysługuje urlop wypoczynkowy za 2009 rok. Czy pracodawca ma rację?

Prawo pracy stwarza pracodawcy możliwość natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (bez winy pracownika) w razie przedłużającej się choroby pracownika. Pracodawca może skorzystać z tej możliwości, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

● dłużej niż trzy miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż sześć miesięcy,

● dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze trzy miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej sześć miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową,

Zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień orzeczonej niezdolności do pracy z powodu choroby, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez okres do 182 dni (do okresu tego wlicza się okres pobierania przez pracownika wynagrodzenia za okres niezdolności do pracy trwającej 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia - trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego).

Dopiero upływ okresu zasiłkowego i trzymiesięcznego okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego daje możliwość rozwiązania umowy w tym trybie. Złożenie przez pracodawcę oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 par. 1 pkt 1 lit. b) k.p. w okresie pobierania wynagrodzenia i zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby jest niezgodne z prawem, choćby pracodawca jako datę rozwiązania umowy wskazał datę przypadającą po tym okresie (por. wyrok SN z 21 czerwca 2005 r., II PK 319/04, OSNP 2006/3-4/49).

Z informacji zawartych w pytaniu wynika, że pracownik (ze względu na ponadsześciomiesięczny staż pracy u swego pracodawcy) korzystał nieprzerwanie z maksymalnego okresu korzystania z zasiłku chorobowego, a 182 dzień okresu zasiłkowego upłynął 13 grudnia 2009 r. Zakładając, że pracownik po tym okresie nie uzyskał uprawnienia do świadczenia rehabilitacyjnego, odzyskał zdolność do pracy i stawił się celem jej świadczenia, to pracodawca traci możliwość rozwiązania umowy o pracę w tym trybie.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może bowiem nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności, przy czym odzyskanie przez pracownika zdolności do pracy, pozbawiające pracodawcę prawa do rozwiązania umowy o pracę na podstawie art. 53 par. 3 k.p., musi dotyczyć pracy, co do której uprzednio orzeczono niezdolność jej wykonywania, a nie innej pracy, względnie tej samej pracy, ale w innych warunkach (wyrok SN z 18 kwietnia 2001 r., I PKN 357/00, OSNAPiUS 2003/2/40).

Jeśli chodzi o urlop wypoczynkowy pracownika za 2009 rok, to pracodawca jest obowiązany udzielić mu urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym uzyskał on do niego prawo (po 31 grudnia 2009 r. będzie to urlop zaległy, który powinien być udzielony najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego 2010 roku). Urlop musi być przy tym udzielony w naturze i tylko w przypadkach określonych w art. 171 k.p. (niewykorzystanie przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy) pracodawca może zastępczo wypłacić pracownikowi ekwiwalent pieniężny.

Ponadto jeśli w zakładzie pracy pracownika obowiązuje plan urlopów (lub wcześniej - przed okresem długotrwałej niezdolności do pracy - na mocy porozumienia z pracodawcą ustalony był termin udzielenia urlopu wypoczynkowego przypadający po 13 grudnia 2009 r.), to nie ma przeszkód do rozpoczęcia korzystania przez niego z takiego urlopu bezpośrednio po ustaniu długotrwałej niezdolności do pracy.

Gdy natomiast pracownik ten nie jest objęty planem urlopów, to do rozpoczęcia przez niego urlopu niezbędne jest oświadczenie pracodawcy określające termin tego urlopu. Samo bowiem złożenie przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu w określonym terminie nie usprawiedliwia nieobecności pracownika (wyrok SN z 13 maja 1998 r., I PKN 99/98, OSNAPiUS 1999/10/331). Urlopu udziela bowiem zawsze pracodawca. Pracownik nie może zatem sam (bez akceptacji pracodawcy) udać się na urlop, nawet jeśli to będzie urlop zaległy. Mogłoby to bowiem zostać potraktowane jako nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy stanowiąca ciężkie naruszenie obowiązków i uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem, a nawet w trybie natychmiastowym z winy pracownika (art. 52 par. 1 pkt 1 k.p.).

@RY1@i02/2009/246/i02.2009.246.168.002b.001.jpg@RY2@

Andrzej Marek, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Podstawa prawna

Art. 53 par. 1 pkt 1b i par. 3, art. 163 par. 1 i 1¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).