Czy można żądać innych świadczeń niż wynikające z kodeksu pracy

Klauzula w umowie będzie bezskuteczna, a strony będą związane umową w pozostałym zakresie. Przepis art. 55 k.p. wymienia dwie okoliczności, w których pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, tj. nieprzeniesienie pracownika do innej pracy mimo posiadania rzez niego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika oraz ciężkie naruszenie obowiązków pracodawcy wobec pracownika.

Przyjmuje się, że pierwsza ma charakter obiektywny i musi być potwierdzona orzeczeniem lekarskim. Druga z sytuacji wymaga od pracownika oceny, czy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika. Pracownik dokonuje takiej oceny samodzielnie, i ponosi ryzyko błędu, jeżeli w sposób nieuzasadniony rozwiąże umowę o pracę. W myśl bowiem art. 61¹ k.p. w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia pracodawcy przysługuje roszczenie o odszkodowanie.

W doktrynie prawa pracy przyjmuje się jednak, że powyższe uprawnienie pracodawcy na wypadek wadliwego rozwiązania umowy o pracę przez pracownika ma charakter wyjątkowy i przez to nie może być interpretowane rozszerzająco. W konsekwencji można uznać, że pracodawcy nie przysługują zatem żadne inne roszczenia odszkodowawcze w stosunku do pracownika.

Powyższą wykładnię potwierdził pośrednio Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1998 r. (I PKN 560/97, OSNAPiUS 1999/5/160), zgodnie z którym nieważne jest ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu rozwiązania przez niego stosunku pracy na podstawie weksla gwarancyjnego.

Adam Brzeziński

prawnik w zespole prawa pracy kancelarii Salans

Art. 55, art. 66¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 nr 21, poz. 94 z późn. zm.).