Czy rozkład czasu pracy można zakwestionować

Przepisy kodeksu pracy nie rozstrzygają sposobu ustalania terminów dni wolnych od pracy, realizujących zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Jednakże art. 97 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (oraz analogiczny art. 29 ust. 1 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych) stanowi, iż czas pracy członków korpusu służby cywilnej w podstawowym jego rozkładzie nie może przekraczać 8 godzin na dobę i średnio 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 8 tygodni. Oznacza to, iż tydzień pracy w służbie cywilnej wynosi pięć dni, podczas gdy przepisy kodeksu pracy przewidują "przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy". Powyższe potwierdza także par. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 25 kwietnia 2007 r. w sprawie czasu pracy pracowników urzędów administracji rządowej (dalej rozporządzenie), zgodnie z którym praca w urzędzie powinna być wykonywana od poniedziałku do piątku w godzinach między 815 a 1615.

Zatem dniem wolnym z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy jest we wspomnianych przypadkach sobota. Niemniej pragmatyka służbowa przewiduje także wyjątki od powyższej zasady. Po pierwsze, może zaistnieć sytuacja, w której Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w drodze zarządzenia ustali dniem wolnym od pracy dla pracowników dzień pracy przypadający między dniami wolnymi od pracy i jednocześnie wyznaczy sobotę dniem pracy (par. 2a powołanego rozporządzenia). Ponadto, jeżeli przemawia za tym szczególny charakter pracy wykonywanej w komórce organizacyjnej lub na stanowisku pracy, w rozkładzie czasu pracy pracowników zatrudnionych w tej komórce lub na tym stanowisku pracy, dzień tygodnia niebędący dniem pracy w urzędzie może zostać ustalony dniem pracy, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami urzędu (par. 3 ust. 4 rozporządzenia).

Jeżeli więc spełnione zostaną powyższe przesłanki, pracownik nie ma podstaw prawnych do zakwestionowania rozkładu czasu pracy, przewidującego sobotę dniem jego pracy.

Jedynie w sytuacji, w której przemawiają za tym ważne względy osobiste lub rodzinne pracownika, może on poinformować o nich dyrektora generalnego urzędu (kierownika urzędu), który ma obowiązek wzięcia ich pod uwagę przy ustalaniu rozkładu i wymiaru czasu pracy w poszczególnych dniach tygodnia (par. 2 ust. 5 rozporządzenia).

Art. 97 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.)

Art. 29 ust. 1 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 86, poz. 953 z późn. zm.)

Par. 2a i par. 3 ust 4 i 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 25 kwietnia 2007 r. w sprawie czasu pracy pracowników urzędów administracji rządowej (Dz.U. nr 76, poz. 505 z późn. zm.)