Jaki jest okres przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania

Przedawnienie roszczeń pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika z winy nieumyślnej następuje z upływem jednego roku od dnia, w którym pracodawca dowiedział się o wyrządzeniu mu przez pracownika szkody. Nieistotna jest jednak ostateczna jej wysokość. Sąd Najwyższy w wyroku z 2 lutego 1991 r. (I PR 429/90, Lex nr 14681) stwierdził, że przedawnienie z art. 291 par. 2 k.p. rozpoczyna swój bieg od powzięcia przez zakład pracy wiadomości o wyrządzeniu przez pracownika szkody, co oznacza, że dla upływu terminu przedawnienia nie jest ważne, czy zakład pracy znał dokładną wielkość niedoboru lub też mylnie ją określił. Jeżeli więc pracodawca stwierdzi, że nastąpiła szkoda w postaci niedoboru to roczny termin do wniesienia powództwa, rozpoczyna się od chwili ustalenia samego faktu niedoboru, a nie od chwili, kiedy ostatecznie wyliczono kwotę, ile ten niedobór wynosi.

Drugą datą graniczną dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych jest upływ trzech lat od dnia wyrządzenia szkody. Może się bowiem w praktyce tak zdarzyć, że pracodawca przez długi okres czasu nie wiedział, że pracownik wyrządził mu nieumyślnie szkodę, a od daty wyrządzenia tej szkody upłynęło już trzy lata, to mimo że pracodawca wniósł pozew przed upływem roku od dnia otrzymania wiadomości o szkodzie, to i tak jego roszczenie w razie podniesienia zarzutu przedawnienia będzie oddalone.

W przypadku natomiast stwierdzenia, że pracownik wyrządził swojemu pracodawcy szkodę umyślnie, termin przedawnienia roszczenia pracodawcy wynosi, w myśl przepisów kodeksu cywilnego (tj. art. 442¹ k.c.), do którego odsyła art. 291 par. 3 k.p. - trzy lata licząc od dnia, w którym dowiedział się on o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Natomiast w razie wyrządzenia szkody na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Roszczenie regresowe pracodawcy w stosunku do pracownika, który przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych wyrządził szkodę osobie trzeciej, powstaje z chwilą zaspokojenia przez pracodawcę roszczeń osoby trzeciej. Termin przedawnienia roszczenia regresowego pracodawcy liczy się od chwili naprawienia szkody, a nie od chwili jej wyrządzenia przez pracownika (wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 1997 r., I PKN 261/97, OSNP 1998/18/535).

W przypadku gdy roszczenie jest stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub ugodą sądową, ulega ono przedawnieniu z upływem dziesięciu lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 291 par. 4 k.p. terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną (np. w umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie).

@RY1@i02/2010/211/i02.2010.211.209.0006.001.jpg@RY2@

Leszek Jaworski, ekspert z zakresu prawa pracy

Leszek Jaworski

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 291 ustawy z 21 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).