Czy po przejęciu pracowników trzeba respektować zobowiązania układowe

Zasadą jest, że w razie przejścia zakładu pracy (lub jego części) na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Kodeks pracy reguluje także sytuację przejmowanych pracowników objętych u dotychczasowego pracodawcy układem zbiorowym pracy. W okresie roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę do przejętych pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci przed przejściem.

Oznacza to, że nowy pracodawca obowiązany jest stosować się do reguł wynikających z takiego układu (zakładowego lub ponadzakładowego) nawet wtedy, gdy nie był jego stroną (nie zawierał układu). Postanowienia tego układu stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę. Wszelkie zmiany wprowadzone w nim po przejściu zakładu nie są zatem wiążące dla przejmującego pracodawcy.

Celem tej regulacji jest przede wszystkim zapewnienie przejmowanym pracownikom (przez pewien okres) niepogarszania ich sytuacji prawnej wynikającej z zastosowania postanowień układu, choć - jak wskazał SN w wyroku z 7 grudnia 2005 r. (III PK 28/04, LEX nr 328031) - obowiązek ograniczonego stosowania przez pracodawcę przejmującego pracowników dotychczasowego układu ma na względzie także ochronę nowego pracodawcy, niebędącego stroną ani uczestnikiem dotychczasowego układu.

Dotychczasowe warunki pracy i płacy przejmowanych pracowników są zatem wiążące dla nowego pracodawcy. Możliwe jest jednak uwolnienie się przez niego od zobowiązań układowych, którymi byli objęci przejmowani pracownicy. Pracodawca może dokonać wypowiedzenia warunków pracy lub płacy wynikających z układu zbiorowego, jeżeli po upływie roku od przejścia pracownika na podstawie art. 23¹ k.p. nie zamierza ich nadal przestrzegać. Roczny termin, o którym mowa w art. 241⁸ k.p., ma charakter ciągły, w związku z czym stosuje się do niego odpowiednio art. 112 k.c. Oznacza to, że jeden rok należy liczyć od dnia przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę do dnia, który odpowiada mu datą (tak również stwierdził SN w wyroku z 29 września 2005 r., I PK 531/03, OSNP 2006/15-16/234).

W orzecznictwie odpowiedziano także na pytanie, w którym momencie pracodawca przejmujący zakład pracy (lub jego część) może dokonać wypowiedzenia tych warunków, a więc czy może wręczyć wypowiedzenie przed upływem roku - tak aby okres wypowiedzenia upłynął już po tym terminie. W uchwale siedmiu sędziów z 8 lutego 2005 r. (I PZP 9/04, OSNP 2005/21/329) SN przyjął, że dopuszczalne jest wypowiedzenie przez pracodawcę warunków umowy o pracę w okresie roku, w którym wobec pracownika przejętego w trybie art. 23¹ k.p. stosuje się postanowienia dotychczasowego układu zbiorowego pracy, jeżeli wywołuje ono skutek po upływie tego terminu.

@RY1@i02/2010/175/i02.2010.175.168.002b.001.jpg@RY2@

Andrzej Marek, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Art. 23¹, art. 241⁸ i art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 112 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).